ВЛИЯНИЕ СЕМЕЙНЫХ КОНФЛИКТОВ И РАЗДЕЛОВ НА СУДЬБЫ ДЕТЕЙ

Аннотация

In this thesis, information is given about family conflicts and their consequences, which are increasing today, and in most cases ending in divorce, as well as about family divorces and their impact on children's future and children's psyche. Key words: Family conflicts, divorce, causes of divorce, consequences of divorce, fate of children after divorce. ВЛИЯНИЕ СЕМЕЙНЫХ КОНФЛИКТОВ И РАЗДЕЛОВ НА СУДЬБЫ ДЕТЕЙ Аннотация. В данной дипломной работе представлены сведения о семейных конфликтах и их последствиях, которые в настоящее время усиливаются, в большинстве случаев заканчиваясь сепарацией, а также о семейных сепарациях и их влиянии на будущее детей и детскую психику. Ключевые слова: Семейные конфликты, развод, причины развода, последствия развода, судьба детей после развода. Minglab orzu umidlar bilan qurilgan barcha oila ham ota-ona va ular dunyoga keltirgan farzandlar bilan to`liq bo`lavermaydi. Taqdir taqozosi bilan ayrim oilalarda nizolar kelib chiqadi va uning oqibati sifatida nikoh barbod bo`ladi. Olimlar nikohning barbod bo`lishini o`rganib, uning sabablari turlicha bo`lishi mumkinligi to`g’risida o`z nazariy qarashlarini bayon etganlar. Masalan, ayrim psixologlar ajrimlarni “turtki” kontseptsiyasi orqali tushuntirishga urinadilar. Ya’ni, yaxshi tinch-totuv yashayotgan oilada birdan shunday holat yuz beradiki, masalan, xiyonat, o`lim, xastalik, rashk va shunga o`xshash voqealar turki bo`ladi-yu, oila ustuni 33 qulaydi. Aslida hayotda qo`qqisdan shunday bir silkinish yoki turtki bilan oila birdan buzilib ketishi kam uchraydi. Yana bir holat olimlar fikricha, “orqaga ketish” deb nomlanadi. Bu shunday holatki, unga ko`ra, er va xotinni yaxshi, iliq munosabatlar bog’lab turgan, lekin aynan muhabbat birdan sovib, er-xotin bir-birini ko`rsa g’ashi keladigan, gaplari yoqmaydigan, nizokash bo`lib qoladi. Bunday voqealar hayotda tez-tez uchraydi. Sababi – birdan yongan olov, ya’ni, muhabbat, ma’lum vaqt o`tgach o`chishi, so`nib qolishi mumkin. Shu kabi holatlar va undan boshqa sabablar tufayli oila ajrimlarining sodir bo`lishi barcha zamonlar va davrlarda ham kuzatilgan. Faqat nikohning barbod bo`lishi shakllari va sabablarida har bir davrda o`ziga xos asoslar bo`lgan deyish mumkin. Sharqda qadriyat tushunchasi yuqori bo‘lganligi va oilaga muqaddas bir jamiyat deb qaralganligi bois ajralish nisbatan kam bo‘lgan. Ammo bugungi zamonaviy jamiyatimizda ajrim Sharq-u G‘arbga qaramayapti ming afsuski. Ajralish bolaga qanday ta’sir qilishi mumkinligi haqida hech o‘ylab ko‘rganmisiz? Ajralish haqida bilishimiz kerak bo'lgan birinchi narsa - bu ajralish jarayoni. Boshqacha aytganda, bu birdaniga sodir bo'ladigan hodisa emas. Bu jarayon ajralishdan oldin va keyingi munosabatlar, nizolar va ajralishdan keyingi moslashish jarayonlarini o'z ichiga oladi. Shuning uchun bu jarayon yillar davomida davom etishi mumkin. Ajralishdan keyin bolalarning taxminan yigirma foizida muammolar paydo bo'ladi. Bu ko'rsatkich ajralmagan oilalardagi bolalarga nisbatan xavf taxminan 2 baravar ortganligini ko'rsatadi. Eng keng tarqalgan xulq-atvor muammolari, qoidalarga rioya qilmaslik, past akademik muvaffaqiyat, tashvish va depressiya kuzatiladi. Ajralish, shuningdek, bolalarda ijtimoiy munosabatlar muammolariga olib kelishi mumkin va bolaning o'z nikohida ham ajralish ehtimolini oshiradi. Boshqa tomondan, ajrashgan oilalarning aksariyat bolalarida klinik jihatdan ahamiyatli muammolar mavjud emas.Ajrashgan oilalarning ko'p bolalari tengdoshlariga qaraganda baxtliroq va muvaffaqiyatliroqlar. Ajrashgan oila farzandlarida stress va deviant xulq-atvor ham yuqori bo‘ladi. Xo‘sh ajralishning bolaga ta’sirini kamaytirish uchun nimalar qilish mumkin? Yuqoridagi xavfni oshiruvchi va himoya qiluvchi omillardan ajralishning bolalarga ta'sirini kamaytirish yo'llarini aniqlashimiz mumkin. Ajralish davrida bolaga uning rivojlanish darajasiga mos keladigan ma'lumot berilishi kerak. Bu yerda ota-onalar bir-biriga nisbatan ayblovchi munosabatda bo'lmasliklari kerak. Bolani, ayniqsa, o'z hayoti qanday bo'lishi qiziqtiradi. Shu sababli bolaning qayerda qolishi, bir maktabda 34 o‘qishi, otasi va boshqa qarindoshlari bilan qanday va qanchalik tez-tez uchrashishi kabi ma’lumotlar u tushunadigan tarzda berilishi kerak. • Bolalar ba'zan ajralish uchun o'zlarini ayblashlari mumkin. Ajralishning ularga umuman aloqasi yo‘q ekanligini aniq aytish kerak • Ona va ota tegishli chegaralarni belgilashda davom etishlari va bolaga mehr ko'rsatishlari kerak. Bolalar aniq chegaralarga ega bo'lishni yaxshi ko'radilar. Bolalarning haddan tashqari zerikishi yoki tegishli chegaralarni belgilamaslik bolaning baxtsiz bo'lishiga olib keladi. • Otaning ishtirokini ta'minlash va qo'llab-quvvatlash bolaning baxti va rivojlanishi uchun muhimdir. Otaning borligi va doimiy qo'llab-quvvatlashi onaning hayotini osonlashtiradi va uning bolasi bilan munosabatlarini yanada ijobiy qiladi. • Ota-onalar ajralishdan keyin hamma narsani kelishib olishlari shart emas. Ona va otadan ma'lum chegaralar