КОСМЕТИЧЕСКАЯ ПРОДУКЦИЯ СПЕЦИАЛЬНОГО НАЗНАЧЕНИЯ

Аннотация

This article describes the classification of medical cosmetics, cosmetics, dermocosmetics, active cosmetics and other similar products based on their comparative descriptions. Their fields of application and scope of influence are analyzed. Key words: cosmetic product, medical cosmetic product, cosmeceuticals, perfumery, skin, side effects. КОСМЕТИЧЕСКАЯ ПРОДУКЦИЯ СПЕЦИАЛЬНОГО НАЗНАЧЕНИЯ Аннотация. В статье описана классификация лечебной косметики, косметических средств, дермокосметики, активной косметики и других подобных продуктов на основе их сравнительного описания. Анализируются их области применения и сфера влияния. Ключевые слова: косметический продукт, лечебно-косметический продукт, космецевтика, парфюмерия, кожа, побочные эффекты. Hozirgi vaqtda kosmetika mahsulotlar xavfsizligi bo‘yicha tadqiqotlar eng ko‘p o‘rganilgan va sinovlar o‘tkazilgan. Ayniqsa, kosmetika mahsulotlar iste’molchilar salomatligi uchun potentsial xavfli bo‘lib, ular tarkibida tabiiy, kimyoviy, biologik faol moddalarning ko‘p komponentli kompozitsiyalari mavjud va ular inson tanasining turli tashqi joylariga qo‘llanilishi uchun mo‘ljallangan, shuning uchun ularning xavfsizligi bo‘yicha tadqiqotlarga, shu jumladan O‘zbekistonda ham katta e’tibor berilmoqda. 1 Kosmetika mahsulotlaridan insonlar gigiyenik va estetik maqsadlarda kundalik vosita sifatida foydalanmoqda, Respublikamiz miqyosida ham kosmetika mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxonalar mavjud bo‘lishiga qaramay, kosmetika mahsulotlarining importi yildan- yilga ortib bormoqda. Respublikamizga import va undan eksport qilingan, shuningdek ishlab chiqarilgan kosmetika mahsulotlarining so‘nggi uch yil ichidagi hajmi 1- rasmda keltirilgan. Ushbu mavzuning dolzarbligi kosmetika dorixonalar assortimentida mustahkam joy olganligi bilan bog‘liq va bu ajablanarli emas. Uzoq vaqt davomida farmatsevtlar dorixonalarda nafaqat dori-darmonlarni, balki dorixonalarda tayyorlangan balzamlarni, aromatik yog'larni va boshqa mahsulotlarni ham sotdilar. Hozirgi vaqtda dorixonalar turli xil kosmetika muammolarini hal qilish uchun turli xil narx toifalarida turli ishlab chiqaruvchilarning kosmetika mahsulotlarini, xususan, kosmetika deb ataladigan keng assortimentni taklif qilishadi. 5 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 30000 25000 20000 a n n 15000 o t 10000 5000 0 2020 yil 2021 yil 2022 yil 10 oy uchun eksport 1122,3 1081,6 8662,2 import 19700,4 27923,6 19535,1 ishlab chiqarish 20137,6 19544,3 14808,5 1-rasm O‘zbekiston Respublikasida kosmetika mahsulotlarining eksport-importi va ishlab chiqarilishi to‘g‘risida ma’lumot 2 Ho‘sh unda “kosmetik mahsulot” nima? Ushbu atamaning aniq ta'rifi GOST 51391-99 “Parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari. Iste’molchi uchun ma’lumot. Umumiy talablar” standartida berilgan. Parfyumeriya-kosmetika mahsulotlari – bevosita inson tashqi qoplamasiga (teri, tuk qoplamasi, tirnoqlar, lablar va tashqi jinsiy organlar) yoki tishlar va og‘iz bo‘shlig‘ining shilliq pardasiga, ularni tozalash, tashqi ko‘rinishini o‘zgartirish, tanaga yoqimli hid berish va/yoki hidini yaxshilash, va/yoki himoya qilish, va/yoki yaxshi holatda saqlash, va/yoki ularni parvarish qilish maqsadida surtish uchun mo‘ljallangan modda yoki moddalar aralashmasi. Ushbu ta’rif Evropa Ittifoqi mamlakatlari qonunchiligiga to'liq mos keladi (Kosmetik Direktiv 76/768/EEC). So‘nggi paytlarda “kosmetsevtika” (dorivor kosmetika, dermokosmetika, faol kosmetika, farmatsevtik kosmetika), deb nomlangan va kosmetika va tibbiyot o‘rtasida oraliq o‘rin egallagan mahsulotlarning yangi klassi faol muhokama qilinmoqda. Kosmetsevtika vositalarga ma’lum konsentratsiyalarda dorivor bo‘lmagan biologik faol moddalarni o‘z ichiga olgan mahsulotlar kiradi. Shu bilan birga, kosmetika vositalari funktsional, o‘lchanadigan terapevtik va profilaktik xususiyatlarga ega. Tibbiy va kosmetika mahsulotlarining qiyosiy tavsiflari 1-jadvalda keltirilgan. 3 1-jadval Dorivor va kosmetika mahsulotlarining qiyosiy tavsiflari Taqqoslash Tibbiy Kosmetsevtika Kosmetika parametrlari Kasallikning oldini Faol ta’sir qilish Tashqi ko'rinishini Qo‘llanilish maqsadi olish yoki davolash orqali tashqi bezash va yaxshilash uchun ishlatiladi ko'rinishni bezash va uchun xizmat qiladi 6 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 2 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ yaxshilash uchun xizmat qiladi Bazal membranadan chuqurroq kirmaydi Teri osti qatlamlarga Teri osti qatlamlarga Ta’sir doirasi va terining tuzilishi ta'sir qilishi mumkin ta'sir qilishi mumkin va funktsiyalariga ta'sir qilmasligi kerak Fitoestrogenlarni Antibiotiklar va Ruxsat berilgan cheklangan miqdorda Taqiqlangan gormonlar tarkibi qo'llash Ba’zi toksik ta'sirga Noxush oqibatlarning Noxush oqibatlarning ega bo‘lishi va tanaga Nojo‘ya ta'sirlar xavfi xavfi salbiy ta’sir minimallashtiriladi minimallashtiriladi ko‘rsatishi mumkin Tibbiy kosme