ПРАВИЛЬНОЕ И ПОЭТАПНОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ.

Аннотация

The purpose of writing this article is to make primary school students interested in lessons, to help them master lessons well and to express their independent opinion by effectively using various interactive methods. It is to organize a discussion and free exchange of ideas among students to solve a problem situation. Key words: pedagogue, interactive, method, adaptation, education, training, problem situation. ПРАВИЛЬНОЕ И ПОЭТАПНОЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ МЕТОДОВ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ. Аннотация. Цель написания данной статьи – заинтересовать младших школьников уроками, помочь им хорошо усвоить уроки и выразить свое независимое мнение путем эффективного использования различных интерактивных методов. Это организация дискуссии и свободного обмена идеями среди учащихся для решения проблемной ситуации. Ключевые слова: педагог, интерактив, метод, адаптация, воспитание, обучение, проблемная ситуация. Interaktiv (inglizcha Interaction-o‘zaro ta’sir) metodlar - bu jamoa bo‘lib fikrlash deb yuritiladi, ya’ni pedagogik ta’sir etish usullari bo‘lib ta`lim mazmunining tarkibiy qismi hisoblanadi. Bu metodlarning o‘ziga xosligi shundaki, ular faqat pedagog va o‘quvchilarning birgalikda faoliyat ko‘rsatishi orqali amalga oshiriladi. O‘qitishning interfaol (aktiv)ligi- o‘quvchining bilish faoliyatini faollashtirish va o‘zaro ta`sir asosida tayyorgarlik samaradorligini oshirishning asosiy usullaridan biridir. Bugungi kunda pedagogik texnologiyalarning eng ommaviylashgan turlaridan biri-bu interaktiv metodlardir. Interaktiv metodlar o‘quvchi va o‘qituvchining birgalikdagi faoliyati 1 24 6 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ bo‘lib, asosan o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga undaydi. Birinchi Prezidentimiz I.A.Karimov ta’kidlaganidek “Agar bolalar erkin fikrlashga o‘rganmasa ta’lim samarasi past bo‘lishi muqarrar. Albatta bu bilim ham kerak. Ammo bilim o‘z yo‘liga mustaqil fikrlash ham katta boylik.” Biz bu so‘zlaridan ham shuni anglasak bo‘ladiki, o‘quvchini mustaqil fikri biz uchun juda muhim. Aynan interaktiv metodlar orqali biz o‘quvchilarda kerakli xulosalarga kelishni, ular o‘z fikrlarini tahlil qilishni va amaliyotda qo‘llashni o‘rgatishimiz zarur. O‘qituvchining asosiy vazifasi bu yerda o‘quvchilarga yo‘l ko‘rsatish, yo‘nalish berish, eng to‘g‘ri xulosani aytishdan iborat. Interaktiv usullar yana shunisi bilan ham ahamiyatliki, o‘qituvchi o‘quvchining fikrini hech qachon keskin rad etmaydi, faqatgina vaqti bilan to‘g‘ri xulosani aytib o‘tib ketadi, natijada o‘quvchi xatosini o‘zi tushunib oladi. Bu esa ularni tushkunlikka tushish, fikrlashda tormozlanish kabi holatlarning oldini oladi. Interaktiv metodlar o‘quvchi va o‘qituvchi o‘rtasidagi o‘zaro hurmatga asoslanadi. O‘qituvchi qanday bo‘lmasin o‘quvchining fikrini tinglaydi va hurmat bilan qarashini bildiradi, shu bilan birga o‘quvchilarni bir-birlarini tinglashga o‘rgatadi. E’tirozlar, qo‘shimchalar ham “hurmatli”, “sizning fikringizga qo‘shilgan holda”, “bizning ham ayrim fikrlarimiz bor edi” “sizning bu haqida fikringizni bilmoqchi edim” kabi so‘zlar orqali bildiriladi. Bunday tarzda tashkil etilgan darsda o‘quvchi o‘zini hurmat qilinayotganligini sezadi va bunday sharoitda hech qanday tayziqsiz erkin fikrlay boshlaydi va uni ochiq bayon eta oladi. Ushbular bilan birgalikda u boshqalarni ham hurmat qilishga o‘rganadi. Bizga ma’lumki, bola maktabgacha ta’lim muassasida tarbiyalanib maktabga keladi va u xohlagan paytida o‘tirib turib o‘ynab uxlab turadigan davrdan endi muhim tizimlangan davrga keladi va bu jarayonda bu addaptatsiya bo‘lishi uchun bu qiyin davr hisoblanadi. Pedagoglar bu jarayonda har bitta bolani individual o‘ziga xos bo‘lgan imkoniyatlarini o‘rganib chiqishlari kerak bo‘ladi. Boshlang‘ich sinfga kelgan o‘quvchilarni ko‘proq kuzatish natijasida ba’zi o‘quvchilarni matematika fanidan yaxshi o‘zlashtirishlarini, yana qaysidir o‘quvchilarni o‘qishdan, yoki rasm chizishni juda ham sevib bajarishlarini aniqlanadi. Biz pedagoglar shunga qarab topshiriqlarni ularga mos holda tashkil qilishimiz kerak bo‘ladi. Biz bu jarayonda ularning ota onalari bilan ham hamkorlik qilishimiz kerak bo‘ladi. Albatta bu jarayonda har bitta bolaning ota onasi bilan qilgan hamkorlik bolaning bu jarayonga tezroq moslashtirib olishga yordam beradi. Yana eng muhimi o‘yin ta’limini tashkil qilishdir. Bola maktabgacha ta’lim muassasasidan endigina maktabga chiqganligi uchun hali juda o‘yinqaroq va u o‘yin orqali darslarga qiziqadi va o‘yin orqali ta’lim olishi osonroq bo‘ladi. Boshlang‘ich sinflarda turli didaktik o‘yin orqali darslarni tashkil qilganimizda mavzularni tezroq o‘zlashtirishga yordam bo‘ladi. Bu jarayonda albatta bolalarni rag‘batlantirib turish kerak bo‘ladi. O‘quvchilarni darslarga bo‘lgan qiziqishini orttirish maqsadida interaktiv metodlardan to‘g‘ri va bosqichma-bosqich foydalanish zarur. Quyida interaktiv metodlardan namunalar keltiramiz hamda to‘g‘ri foydalanish haq