Грамотность в цифровых медиатекстах

Аннотация

In scientific research, the concept of mass media literacy is developing in a traditional direction in the Internet and other new media. This article focuses on the scientific-theoretical aspects of improving literacy among journalists, politicians and scientists today. Media literacy is viewed as the ability to 549 “Arab tili globallashuv davrida: innovatsion yondoshuvlar va o‘qitish metodikasi” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman communicate, analyze, evaluate, and create information through a variety of contexts. The article supports a multi-skills approach to media literacy in relation to the Internet, and makes suggestions and recommendations for policies to promote media literacy among the population. The goal is historical and cultural environment, symbolic and material expression of culture and values; The population’s ability to interpret through the media and proposals for the formation of institutional media have been developed. Keywords: media, internet, literacy, mass media, culture, ICT, social networks, public. OAV savodxonligi kontseptsiyasi, ommaviy madaniyat kabi oʻzgaruvchan tendensiyalarga xos uzoq vaqt davomida muxokama qilinadigan asosiy mavzulardandir. Savodxonlik odatda yozma maʻlumotlarni oʻqish, yozish va tushunish qobiliyatini anglatadi. Biroq, savodxonlik tushunchasi vaqt oʻtishi bilan rivojlanib, til va ramzlardan foydalanishda turli xil kompetentsiya shakllarini qamrab olishi mumkin. Savodxonlik deganda odamlar asasan “oʻqish savodxonligi”ni tushunishadi, bular yozma matnni oʻqish va tushunish qobiliyati kabilardir. Bu yozma soʻzlarni dekodlash, lugʻatni tushunish va jumlalar va paragraflarning maʻnosini tushunishni oʻz ichiga oladi. Yozish savodxonlik: fikr, gʻoyalar va maʻlumotlarni yozma shaklda ifodalash qobiliyati. Bu imlo, grammatika, tinish belgilari va umumiy yozma muloqot qobiliyatlarini oʻz ichiga oladi. Funktsional savodxonlik: asosiy oʻqish va yozish koʻnikmalaridan tashqari, funktsional savodxonlik bu koʻnikmalarni real hayotda qoʻllash qobiliyatini anglatadi. Bu turli kontekstlarda, masalan, ishda, taʻlimda va kundalik hayotda yozma maʻlumotni tushunish va ishlatishni oʻz ichiga oladi. Raqamli savodxonlik: Texnologiyaning ortib borayotgan ahamiyati bilan raqamli savodxonlik muhim boʻlib qoldi. U raqamli qurilmalardan foydalanish, onlayn platformalarda harakat qilish, raqamli axborotni tanqidiy baholash va raqamli muhitda samarali muloqot qilish qobiliyatini oʻz ichiga oladi. Media savodxonligi: turli media formatlarida, jumladan gazetalar, televidenie, ijtimoiy media va boshqa onlayn platformalarda taqdim etilgan maʻlumotlarni tanqidiy tahlil qilish va sharhlash qobiliyati. Mediasavodxonlik ommaviy axborot vositalarining jamiyatga taʻsirini tushunish va ommaviy axborot vositalarini isteʻmol qilish boʻyicha ongli qarorlar qabul qilishni oʻz ichiga oladi. Madaniy savodxonlik: yozma va ogʻzaki tilga kiritilgan madaniy manbalar, belgilar va kontekstlarni tushunish. Madaniy savodxonlik odamlarga oʻzlarining madaniy va ijtimoiy muhitlarida harakat qilish va ishtirok etish imkonini beradi. Tanqidiy savodxonlik: axborotni tanqidiy tahlil qilish, sharhlash va baholash qobiliyati. Tanqidiy savodxonlik asosiy tushunchadan tashqarida, taxminlarni soʻroq qilish, istiqbollarni koʻrib chiqish va matnlarni chuqur tahlil qilish bilan shugʻullanadi. 550 “Arab tili globallashuv davrida: innovatsion yondoshuvlar va o‘qitish metodikasi” mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy anjuman Butun umr boʻyi taʻlim: Savodxonlik – bu insonning butun hayoti davomida davom etadigan dinamik mahorat. Butun umr boʻyi taʻlim oʻzgaruvchan shaxsiy, kasbiy va ijtimoiy talablarni qondirish uchun savodxonlik koʻnikmalarini doimiy ravishda rivojlantirish va moslashtirishni oʻz ichiga oladi. Savodxonlik odamlarga maʻlumot olish, fuqarolik hayotida ishtirok etish va oʻz jamoalarining iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishiga hissa qoʻshish imkonini beradigan asosiy qobiliyat hisoblanadi. Savodxonlikni oshirishga qaratilgan saʻy- harakatlar koʻpincha hayotning turli bosqichlarida oʻqish, yozish va tegishli koʻnikmalarni oshirishga qaratilgan taʻlim dasturlari, siyosatlari va tashabbuslarini oʻz ichiga oladi. Umuman olganda oʻqish va yozish koʻnikmalari XX asrning oʻrtalarida audiovizual materiallarni "oʻqish"ning muhim mahorati kabi katta ahamiyatga ega. Bugun biz axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasida yana bir maʻlumotni, savodxonlikning yangi shakli, norasmiy muddatli kompyuter savodxonligi yoki Internet savodxonligining yangi shaklini qanday tashkil etishga yuqori ahamiyat qaratilishi lozim degan fikrdamiz. Agar "Yangi" boʻlsa, savodxonlikning yangi shakli, agar u "savodxonlik" bilan bogʻliq boʻlsa, akademiya, siyosat va jamoatchilikni kesib oʻtgan bir qator munozaralarining asosidir. Tarix shuni koʻrsatadiki, hatto "oʻqish va yozish" tushunchasi tor va umumiy maʻnosi ham bosma matnlarga kirish, talqin qilish va ishlab chiqarish uchun kuch va vakolatlar ustidan murakkab kurash tarixini yashiradi. R