ТЕОРЕТИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ТРЕВОЖНОСТИ У ДЕТЕЙ МЛАДШЕГО ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА

Аннотация

It is mentioned about the study of psychodiagnostic and correctional processes in children of primary school age. Key word: worry, work, education, family, emotion, feelings. ТЕОРЕТИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ТРЕВОЖНОСТИ У ДЕТЕЙ МЛАДШЕГО ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА Аннотация. Рассказывается об изучении психодиагностических и коррекционных процессов у детей младшего школьного возраста. Ключевые слова: волноваться, работа, образование, семья, эмоции, чувства. Hár qanday jámiyettiń rawajlanıwı sotsiallıq, siyasıy, ekonomikalıq turaqlılıǵı onıń puqaralarınıń etikalıq jetiskenligin joqarı dárejede rawajlanǵanlıǵına baylanıslı. Solay eken, jámiyettiń ruwxıy jańalanıwında sotsiallıq baǵdarlanǵan bazar ekonomikasın qáliplestiriwde jáhán jámiyetlerine qosılıwın támiynleytuǵın, demokratıyalıq huquqıy mámleket qurıw kadrlar tayarlawdıń milliy máselesi de Ózbekstan Respublikası Prezidenti Shavkat Mirzieyovtıń shıǵarmalarında, shıǵıp sóylewlerinde, balalarımızdıń sanası hám oylawın durıs qáliplestirip barmasa, keleshekte joqarı jetiskenlik, bilim hám ruwxıylıqqa iye bolǵan bárkamal áwladtı tárbiyalaw qıyın bolıwın ayrıqsha aytıp ótken. “Biz ushın hesh qashan kún tártibinen túsip qalmaytuǵın kútá áhmiyetli másele bul - ónip- ósip kiyatırǵan jasáwladımız, perzentlerimiz tárbiyası menen baylanıslı. Biz bir haqıyqattı hesh qashan umıtpaslıǵımız kerek: ata-ana, jámiyet itibarınan shette qalǵan bala shańaraqqa quwanısh 493 hám payda ornına tek ǵana táshwish keltiredi. Sol sebepli bala tárbiyası, jaslar menen islew biz ushın eń áhmiyetli hám aktual wazıypa bolıp qalıwı shárt”1. Hár tárepleme jetik hám erkin pikirleytuǵın shaxstıń qáliplesiwine juwapkershilik penen qaraw, oǵan zárúrli shárt-shárayatlardı jaratıw úlken áhmiyetke iye bolıp, bilimli, ádep-ikrmlı jaslardı tárbiyalaw búgingi kún tálim- tárbiyasındaǵı eń áhmiyetli printsiplerden biri bolıp esaplanadı. Ózbekistаn Respublikasında jaslardıń bilim alıwları hám dúńyaǵa kóz qarasların qatań maqsetli, izbe-iz, sistemalı, ajıralmas shólkemlestiriw, olardı jámiyettiń aktiv aǵzası retinde iskerlik korsetiwlerine erisiw, bárinen burın, usı máseleniń aktual pedagogikalıq -psixologiyalıq mashqala retinde keń kòlemli hám tereń izertleniwin talap etedi. Jaslardıń social haqıyqatlıq hádiyselerine tuwrı baha bere alıwları, social ozgerisler jóninde jeke pikirge iye bolıwları málim dárejede olardıń bilim, kònlikpe hám ilmiy tájriybelerdi iyelewlerin talap etedi. Perzentlerimizdi erkin pikirli, zamanagóy bilim hám kásip-ónerdi iyelegen, bekkem turmıslıq pozitsiyaǵa iye, haqıyqıy watanpárwar insanlar sıpatında tárbiyalaw biz ushın aktual áhmiyetke bolǵan másele esaplanadı2, – dep kórsetip ótedi jurtbasshımız Sh.M.Mirziyoev. Búgingi kúnde kishi mektep jasındaǵı oqıwshılarǵa tálim-tárbiya beriw processinde social psixologiyanı úyreniw olardıń psixologiyalıq jaǵdayların esapqa alıw hám oqıwshılar emotsiyaların tuwrı tárbiyalaw tálim iskerliginde joqarı nátiyjelilikke erisiw kepilligin keltirip shıǵaradı. Usınıń nátiyjesinde oqıwshılardıń oqıw processleri iskerligindegi áhmiyetin aytıp ótken halda tálim processinde olardıń psixik qásiyetlerin itibarǵa alıw zàrùr. Sebebi psixologiyalıq jaǵdayda waqıya hádiyselerdi analiz sintez qılıw hám oqıwshılardaǵı sezimlik jaǵdaylar biliw processindegi iskerlikti ámelge asırıwda oqıwshılardı tálimge tayarlaw úlken tásir kórsetedi. Oqıwshılardı mekteptegi tálimge tayarlaw oqıwshılardıń áyne waqıttaǵı bilimlerdi ózlestiriwdi támiyinleydi. Sezimler – insan shaxsınıń bir qansha jarqın kórinislerinen biri bolıp – ol biliw protsessleri hám minez – qulıq hám de xızmetin túsinikli basqarıw menen birgelikte kórinedi. Shaxs ózi bilim alıp atırǵan hám orınlap atırǵan nársege onıń turaqlı múnásibeti sezimleriniń mazmunın quraydı. Sub`ektiv múnásibetlerdiń insan miyinde sezimler, emotsional halatlar, insan ishki keshirmeleri tárizinde sáwleleniwi sezim hám emotsiyanı júzege keltiredi. 1 Мирзиёев Ш.М Буюк келажагимизни мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. – Тошкент: «Ўзбекистон» 2017. -64 б 2 Мирзиёев Ш.М Буюк келажагимизни мард ва олижаноб халқимиз билан бирга қурамиз. – Тошкент: «Ўзбекистон» 2017. -136 б 494 Sezimler hám emotsional halatlar insannıń túrli formaları, kórinisleri tek ǵana signal funktsiyasın orınlap qoymay, bálkim olar shaxsınıń xızmeti, minez – qulqi ústinen basqarıwshańlıq funktsiyasın ámelge asıradı. Insannıń turaqlı sezimleri, predmeti, onıń jedelligi, keshirmeleriniń ózgesheligi hám sezimleri formasında tez – tez kóriniwi baqlawshı kóz aldında insannıń emotsional dúńyasın, onıń sezimlerin, individuallıǵın kórsetedi. Mine sonıń ushın da emotsional protsesslerdi analiz qılıw waqtında ótkinshi halatlardı úyreniwden keyin shaxstı belgileytuǵın turaqlı sezimlerge ótiw lazım. Shaxs emotsiyasınıń sub`ekti esaplanıp, usı halatınıń kórsetiwshisi onı sáwlelentiriwshi sıpatında dúńyanı ańlaw, biliw protsesinde óziniń shaxsiy xızmetin, yaǵnıy, minez – qulqın maqsetke muwapıq ámelge asırıw ushın emotsional keshirmelerdi ózgertiriw qúdiretine iye. halatın úyreniw h