РАЗНЫЕ УРОВНИ ПОСЛЕРОДОВОЙ ДЕПРЕССИИ У ЖЕНЩИН

Аннотация

This article discusses depression and its types. In particular, it has been noted that there are different levels of postpartum depression in women. The significance of types of postpartum depression in women in health care is studied. Guidelines and conditions are shown for women to get out of this depression. Key words: depression, psychological counseling, atypical depression, bipolar and manic depression, psychotic depression. РАЗНЫЕ УРОВНИ ПОСЛЕРОДОВОЙ ДЕПРЕССИИ У ЖЕНЩИН Аннотация. В данной статье рассматривается депрессия и ее виды. В частности, отмечено, что у женщин существуют разные уровни послеродовой депрессии. Изучено значение типов послеродовой депрессии у женщин в здравоохранении. Показаны рекомендации и условия выхода женщин из этой депрессии. Ключевые слова: депрессия, психологическое консультирование, атипичная депрессия, биполярная и маниакальная депрессия, психотическая депрессия. Depressiya bu inson hayoti uchun xavfli bo‘lgan omillardan biridir. Chunki bu ahvoldan shunchalik ko‘p odam shikoyat qiladiki, ularning son-sanog‘i yo‘q. Psixologiyada bir-biridan farqli bo‘lgan ma’lum turdagi depressiyalar mavjud: 1. Depressiv buzilish. Ushbu muammoning belgilari odamning ish qobiliyatini buzishi, uxlash, sevimli narsalar qilish va hokazolar bilan ifodalanadi. O‘tkir ruhiy tushkunlik bepul harakatlarni cheklaydi. Eng ko‘p uchraydigan alomatlar kuchaygan kayfiyat va qiziqishning yo‘qolishi hisoblanadi. 2. Surunkali ruhiy tushkunlik. Bunday holatda, ruhiy tushkunlik holati juda uzoq vaqt davomida inson bilan birga bo‘ladi. Ushbu shakl o‘tkir depressiyadan ko‘ra yengilroq. 3. Atipik depressiya. Ushbu turdagi ruhiy tushkunlikda odatiy belgilarga qo‘shimcha ravishda tuyadi, uyquchanlik, og‘irlik va emotsional beqarorlik kuchaydi. 8 72 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 4. Bipolyar yoki manik depressiya. Ushbu turdagi ruhiy tushkunlik, ajitasyon va boshqalar kabi juda murakkab ruhiy kasalliklar bilan ajralib turadi. Bu ruhiy tushkunlikning 2 darajali darajasi mavjud. 5. Mavsumiy depressiya. Ehtimol, ko‘pchilik bu kabi tushkunlikdan aziyat chekmoqda. Har yili bir vaqtning o‘zida paydo bo‘ladi (ko‘pincha bu kuz-qish davri). 6. Psixotik depressiya. Psixiatriyada odatiy belgilarga qo‘shimcha ravishda, bu turdagi ruhiy tushkunlik gallusinatsiyalar va boshqa psixoz tiplari bilan birga keladi. Bunday depressiya davrida haqiqat bilan aloqada uzilish bo‘lishi mumkin. 7. Postpartum depressiya. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, ayollarning taxminan 75% tug‘ruqdan keyingi aziyat chekmoqda. Ko‘plab yosh onalar vaziyatni kuchaytirib, tushkunlikka tushishmoqda. Semptomlar har xil bo‘lishi mumkin, masalan, siz sababsiz yig‘laysiz, bola g‘azablanish va jirkanishga sabab bo‘ladi, o‘zingizni butunlay zaif his qilasiz. 1 Ayollarda o‘g‘ir va yengil tug‘ruqdan keyin turli xil tushkunliklar kelib chiqishi mumkin. Bu muammolar ko‘pchilik yosh onalarni va ayollarni bezovta qilishi mumkin. Bunday holat ayollarda kamdan kam holatda kuzatiladi, simptomlari esa ancha og‘ir. Bunda: 1. O‘zini anglamaslik; 2. Farzand haqida haddan ortiq ko‘p o‘ylash; 3. Gallyutsinatsiya va xayolparastlik; 4. Uyqu muammolari; 5. Haddan ortiq asabiylashish; 6. Boshqalar unga zarar yetkazishiga ishonish hissi; 7. O‘ziga yoki chaqalog‘iga zarar yetkazishga urinishlar kuzatiladi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, tug‘ruqdan keyin ayollarning kamida 13 foizi depressiyani boshdan kechiradi. Shu bilan birga, bemorlarning deyarli to‘rtdan uch qismi hatto kasal ekanliklariga shubha ham qilmaydi. Bu juda xavflidir, chunki tug‘ruqdan keyingi depressiya hayot uchun xatarli holat bo‘lib, ba’zida o‘z joniga qasd qilishga olib kelishi mumkin. O‘z vaqtida choralar ko‘rish va shifokor bilan maslahatlashish uchun nafaqat ayolning o‘zi, balki uning yaqinlari uchun ham depressiya rivojlanishining alomatlarini bilish juda muhim: bu holat o‘z-o‘zidan o‘tib ketmaydi. Farzand koʻrgan yosh onalarning nafaqat jismoniy holati, balki kayfiyatida ham salbiy oʻzgarishlar yuz berishi, oddiy tushkunlik bora-bora uni depressiya holatiga olib borishi ham mumkin. Onaning doimiy yolgʻizlik va toliqishdan shikoyat qilishi, yigʻloqilik, tez hafa boʻlish, kayfiyatning tushkunligi va uyqusizlik, diqqatni bir joyga toʻplay olmaslik, jahldorlik, jizzakilik, tez-tez nizoli vaziyatlarni yuzaga keltirish, onaning oʻz sogʻligi va bola kelajagi haqida havotirli oʻy-hayollarga borishi, atrofda yuz berayotgan hodisalarga befarqlik, doimiy bosh ogʻrigʻi tugʻruqdan keyingi depressiyaning belgilari hisoblanadi.2 1 https://uz.tierient.com/depressiya-turlari/ 2 K.Qulimova. Depressiya va uning turlari, alomatlari. Toshkent. “Sharq”. 2007. 45-bet. 8 73 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Bunday holatning oldini olish uchun tibbiyot xodimlari va onaning yaqinlari nazoratni kuchaytirishlari, unga