ВИД УРОКА МУЗЫКИ В ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ШКОЛАХ

Аннотация

This article describes what a music lesson looks like in secondary schools. Key word: music, song, class, teacher, student, quarter, note, program, method, guy, voice. ВИД УРОКА МУЗЫКИ В ОБЩЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ШКОЛАХ Аннотация. В этой статье рассказывается о том, как выглядит урок музыки в общеобразовательных школах. Ключевое слово: музыка, песня, класс, учитель, ученик, четверть, нота, программа, метод, парень, голос. I -klassta jıldiń teması “Biz Muzıkanı súyemiz” II- klassta “Muzıka neni súwretleydi” III- klassta “Muzıkada forma hám mazmun” IV- klassta “Xalıq Muzıka atqarıwshılıǵı” V- klassta “Kompozitorlıq Muzıka janrı” VI- klassta “Xalıq Muzıkasınıń atqarıw usılları” VII- klassta “Milliy Muzıka”, “Maqomlar haqqında ulıwma túsinik” Bul tematıkalıq dástúrler tiykarında jıl mazmunı, sherek mazmunı hám sabaq mazmunları bir-biri menen óz-ara baylanıstırılıp oqıtıladı. Hár qıylı mámleketlerde muzıkanıń tárbiyalanıw dástúrinde háreketlerden keńnen paydalanıp kelmekte. Mısalı: Vengriyada nota boyınsha atqarıwda, basqıshlardı anıqlawda, óziniń shártli háreketlerinen paydalanıladı. Bolgarıyada, notanı oqıp úyreniwde ses qatarlar járdeminde oqıtadı, yaǵnıy “teksheler” sisteması bolıp qáliplesip, onda qollar járdeminen de paydalanıladı. Shveytsarıyalıq pedagog-Muzıkant E.Jak Dalkroz sozımlıqlardı durıs sanap uyretiw ushın tek qoldıń emes, al gewdeniń de háreketler sistemasın jaratadı. Bul háreketler hár qıylı Muzıkalıq 374 háreketlerpge sáykes tiykarlanǵan mısalı-tempke, dinamikaǵa, ritmge, frazirovkaǵa, ulıwma muzıkanıń xarakterine h.t.b. Bul sistema ritmikalıq gimnastika yamasa ritmika sisteması dep atalıp, dúńya júzine taralıp, házirgi waqitta da keńnen paydalanılmaqta. D.Omonullaevanıń sabaqlıǵında “Baslanǵısh klasslarında ritmik háreketlerdi orınlaw, oqıwshılardıń fizikalıq rayawajlanıwına tiykar jaratadı deydi Sonday-aq, baslanǵısh klass oqıwshılarınıń dawıs apparatları názik bolıp, olardıń dıqqatı, tili, dikciyası, yadı tolıq rawajlanbaǵan sebepli, Muzıka sabaqlarında ritmik háreket iskerligin tez-tez almastırıp turıw lazım” deydi. Sabaq dawamında tómendegi háreket túrlerinen paydalanıw usınis etiledi: marsh Muzıkalarına qádem taslaw, juwiriw, oyin elementlerin orınlaw, óz betinshe oyinlar ótkeriw, Muzıkanıń xarakterine sáykes túrli qol hám dene háreketleri menen orınlaw. Balalardıń Muzıkalıq qábiletleriniń lad tiykarında rawajlanıwı ushın, ámelge asırılıp atırǵan bir qansha metodlar úlken áhmiyetke iye. Balalardıń esitiw qábiletlerin rawajlandırıw maqsetinde usı metod házirgi dáwirde nátiyjeli qollanıp kelmekte. Oqıwshılarga sabaqlardı elede tásirli hám qızıqarli etip ótiw ushın, balalar saz-áspablarınan paydalanıwı haqqında G.Sharipovanıń dúzgen metodikasında jazilǵan «Ses biyikligine iye hám ses biyikligine iye emes» áspablar bolıp ekige bólinede. Birinshisine: metallofon hám ksilofon kiredi. Ekinshisine: dáp, qasiqlar, barabanlar, shińǵırawlar hám rumblar kiredi. Klassti 2 toparǵa bólip 1-topar shapatlaw hám atqarıw, 2-topar bolsa dawıs beriw usıli (bum-baka-baka-bum) menen ámelge asiriwi múmkin. Sonday-aq, balalar saz-áspabında grafikte kórsetilgen sizilmalarǵa qarap, ritmi boyınsha atqarıw, oqıwshılardıń dóretiwshilik qatnasin asiradı hám de Muzıkalıq qábiletlerin hár tárepleme rawajlandiradı. Biz bilemiz, Muzıka óneri adamniń ishki sezimlerine tásir jasay alatugın quralı bolıp esaplanadı. Joqarıda bayan etilgen barlıq metodikalıq miynetleriniń jáne bir áhmiyetli tamani, Muzıka sabaǵında, balalardı estetikalıq tárbiyalaw máselesine qaratılǵanlıǵı. Búgin Muzıka mádeniyatıniń tiykarların jaslarǵa úyretiw ulıwma orta tálim mekteplerindegi korkem-óner xizmeti hám qosiq sabaqarı barısında ámelge asiriladı. Oqıtıwshi jaslardı, Muzıka mádeniyatı álemine alıp kiiriw Muzıkalıq tárbiya arqalı ótedi. balalardıń hám jas óspirimlerdiń Muzıkalıq tárbiyasi pútkil xalıqtiń Muzıkalıq mádeniyatıniń tiykarın quraydi. 375 Shaxstıń Muzıkalıq talapları Muzıkalıq tárbiyadan, ásirese baslawısh klasslarda balalar ushın arnalǵan joqarı kórkemlikke iye namalardıń shertiliwinen, muǵallimniń sabaq barısında oqıwshıda Muzıkaǵa bolǵan súyispenshilikti payda ete alıwinan ǵárezli. Bul bala tárepinen Muzıkaǵı bolǵan ishki ruwxıy talaptiń, zárúrliktiń sanalı moyinlanıwına tán alıniwina alıp keledi. Biz bul waziypalardı orınlay otirip, oqıtıwdiń izbe-izligi, bir pútinligi, sisitemalılıǵı printsiplerinen kelip shiqsaq, oqıtıw, Muzıkanıń mádeniyattı qáliplestiriwge, shaxs tárbiyasına tásir etedi dep oylaymız.