ПРОБЛЕМЫ ВНЕДРЕНИЯ СИСТЕМЫ МЕНЕДЖМЕНТА КАЧЕСТВА НА ПРЕДПРИЯТИЯХ НАШЕЙ РЕСПУБЛИКИ

Аннотация

Quality system certificate in accordance with international standards plays an important role for cooperating organizations. Modern organizations find it desirable or prefer to cooperate with companies that are at the stage of forming and implementing a quality management system in their enterprises or already exist. Therefore, the issue of improving the quality of goods and services and increasing consumer satisfaction is very urgent. Key words: quality management system, certification, implementation, development, international standard. ПРОБЛЕМЫ ВНЕДРЕНИЯ СИСТЕМЫ МЕНЕДЖМЕНТА КАЧЕСТВА НА ПРЕДПРИЯТИЯХ НАШЕЙ РЕСПУБЛИКИ Аннотация. Сертификат системы качества в соответствии с международными стандартами играет важную роль для сотрудничающих организаций. Современные организации считают желательным или предпочитают сотрудничать с компаниями, которые находятся на стадии формирования и внедрения системы менеджмента качества на своих предприятиях или уже существуют. Поэтому вопрос повышения качества товаров и услуг и повышения удовлетворенности потребителей является весьма актуальным. Ключевые слова: система менеджмента качества, сертификация, внедрение, развитие, международный стандарт. Hozirgi vaqtda Respublikamizda ko‘plab kompaniyalar xalqaro standartlarga muvofiq sifat menejment tizim (SMT)larini joriy qilishmoqda. Sifat menejmenti tizimini ishlab chiqish va sertifikatlash katta xarajatlar talab qilishga qaramay, kompaniyalar SMTni joriy qilib, ularni ish holatida saqlaydilar. Privoradida, SMTni sertifikatlash va joriy etish nafaqat yangi shartnomalar imzolash va tovarlar va xizmatlar bozorlarini kengaytirish orqali tashkilotning iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yaxshilash imkoniyati, balki kompaniya ichidagi jarayonlarni optimallashtirish uchun ajoyib 4 93 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ imkoniyatdir. Xususan, ishni yaxshiroq va aniqroq tashkil etish, mas’uliyat va vakolatlarni taqsimlash imkoniyatini beradi. 1 ISO 9000 seriyali xalqaro standartlar qatori talablariga javob beradigan SMTni ishlab chiqish va joriy etish “boshqaruv shaffofligi”ni namoyish etish va korxonalarning investitsion jozibadorligini oshirish hamda ularni ishonchli hamkorlar sifatida joylashtirish uchun samarali vosita hisoblanadi. Sifat menejmenti tizimi tashkilot o‘z strategik maqsadlarini aniqlaydigan va kerakli natijalarga erishish uchun zarur bo‘lgan jarayonlar va resurslarni belgilaydigan faoliyatni o‘z ichiga oladi. Sifat menejmenti tizimining xalqaro standartga muvofiqligi to‘g‘risidagi sertifikatning mavjudligi ishlarni bajarish uchun buyurtmalarni qabul qilishda hal qiluvchi ahamiyatga ega, chunki u potentsial mijozlar tomonidan korxonaga ishonchlilik va ishonch darajasini oshiradi hamda sifatsiz ish xavfini sezilarli darajada kamaytiradi. 1 O‘zbekiston Respublikasida xalqaro standartlariga muvofiq sifat menejmenti tizimlari bo‘yicha sertifikatlashtirish ishlari akkreditatsiyadan o‘tgan (“SGS Tashkent” (Shveytsariya), “Cert International” (Germaniya), “DQS Quality System” (Italiya), “Sert Management” (Slovakiya), “Astraia Management” (Slovakiya), “Central Asia Certification” (Koreya Respublikasi), “Management Certification” (Gretsiya), “Nika-Certification” (Slovakiya), “UzTest” DUK Samarqand filiali (Turkiya), “Russkiy Registr-Srednyaya Аziya”, “Total Quality Service” sertifikatlashtirish organlari tomonidan amalga oshirib kelinmoqda. 2 Xalqaro standartlariga muvofiq sifat menejmenti tizimlari joriy qilish ishlari akkreditatsiyadan o‘tgan sertifikatlashtirish organlari tomonidan amalga oshirilsada, ular bilan bog‘liq muammolar o‘z navatida tashkilotlardagi ichki omillar bilan bevosita bog‘liq. Sertifikatlangan SMTga ega bo‘lgan korxonalar faoliyatida aniqlangan ijobiy jihatlardan tashqari, sifat menejmenti tizimlarini joriy etish va sertifikatlashda korxonalar duch keladigan bir qator muammolarni ta’kidlash mumkin: xodimlarni tayyorlash, sifat menejmenti tizimini ishlab chiqish va joriy etish bilan bog‘liq moliyaviy xarajatlar; − sertifikatlash uchun moliyaviy xarajatlar; − sifat menejmenti tizimini joriy etish uchun uzoq vaqt talab etilishi; − ishlab chiqarish bo‘limlari rahbarlari va mutaxassislarini ISO 9001 standarti talablariga o‘rgatish (adaptatsiya) zarurati; − sifat menejmenti tizimini ishchi holatda saqlash bilan bog‘liq katta moliyaviy xarajatlar; − SMT faoliyati samaradorligini tahlil qilishdan rahbariyatni chetlashtirish. 3 Korxonalarning boshqaruv tizimini qayta tashkil etishdagi bir qator muammolar aniq boshqaruv bo‘g‘ini tomonidan SMTning ahamiyati va maqsadlarini yetarli darajada tushunmaslik bilan bog‘liq. Rahbariyatning sifat menejmenti tizimini rivojlantirishning barcha tafsilotlarini o'rganishni istamasligi, xodimlarni ISO 9001 tamoyillarini o‘rganishga undash uchun rahbariyat tomonidan boshlangan chora-tadbirlarning yo‘qligi. Ko‘pincha sifat tamoyillarini amalga oshirishning ahamiyati va istiqbollarini yeta