ИСКАНДАР ИКРОМОВ, ЯРКИЙ ПРЕДСТАВИТЕЛЬ УЗБЕКСКОЙ ГРАФИКИ И ЕГО УСЛУГИ В РАЗВИТИИ КНИЖНОЙ ГРАФИКИ

Аннотация

The comparative analysis of the topic is determined by this, in it a deep analysis of the work of Alexander Ikromov, who made an important contribution to the formation of graphic art in the process of work. The work of the graphic artist of Uzbekistan and its styles have been studied. Aimed at fully covering this topic, this article covers information that future graphic artists should master, and also focuses on issues such as methods of teaching practical work. Keywords: Musicology, graphic art, book graphics, artist, muzaxhib. ИСКАНДАР ИКРОМОВ, ЯРКИЙ ПРЕДСТАВИТЕЛЬ УЗБЕКСКОЙ ГРАФИКИ И ЕГО УСЛУГИ В РАЗВИТИИ КНИЖНОЙ ГРАФИКИ Аннотация. Сравнительный анализ темы обусловлен тем, что глубоко анализируется творчество Искандара Икрамова, внесшего в ходе своего творчества важный вклад в становление графического искусства. Изучено творчество художника- графика Узбекистана и его стили. Данная статья, призванная полностью осветить данную тему, охватывает информацию, которую должны усвоить будущие художники- графики, а также фокусируется на таких вопросах, как методика обучения практической работе. Ключевые слова: Живопись, графика, книжная графика, художник, иллюстратор. O’zbek xalqi qadimdan o‘zining san’atsevarligi, san’atning barcha turlarini qadrlashi bilan nom chiqargan. Ayniqsa, xalqimiz orasida musavvirlik san’ati yuksak qadrlangan, musavvirlarga alohida hurmat-e’tibor ko’rsatilgan. Asrlar osha insonlarga go‘zallik hadya etib kelayotgan musavvirlik uzoq yillar davomida shakllangan, sayqallangan ijod turidir. Tasviriy san'at xazinasidan munosib o’rin olgan grafika san’ati Sharq xalqlarining mushtarak badiiy mеrosi hamdir. U qadimgi nodir qo’lyozmalarni ziynatlash bilan birga, mazkur 4 47 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2024 VOLUME 3 / ISSUE 1 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ asarlardagi ilgor insonparvarlik g’oyalari, oliyjanoblikka bo’lgan intilish, go’zallik to’g’risidagi tasavvurni ifodalashga ham xizmat qilgan. Turli san’atkorlar - xattot, rassom, mo’zaxxib, muqovasoz, jadvalkash va boshqalarning ijodii hamkorligida yaratilgan nodir qo’lyozmalar o’sha davr madaniy, ijtimoiy hayotini badiiy-estеtik qarashlarini o’rganishda qimmatli manbalardan hisoblanadi. Oʻzbekistonda grafika san’ati XX asrda shakllandi va rivojlandi. Rassomlar I.Ikromov, V.Kaydalov, L.Abdullayev, T.Muhamedov, K.Nazarovlar kitob bezaklari, Q.Basharov ilk kitob suratlari va ajoyib linogravyura asarlari bilan oʻzbek tasviriy sanʼati taraqqiyotiga katta hissa qoʻshdilar va oʻzbek grafika maktabining vujudga kelishiga zamin yaratdilar. XX asrning oxirgi choragida ijodkorlar safiga M. Kagarov, L. Ibrohimov, M. Sodikrv, A. Mamajonov, A. Bobrov, V. Apuxtin, F. Basharova, A. Li, G. Li kabi rassomlarning kelib qoʻshilishi grafikani ham badiiy mahorat, ham mavzu jihatdan boyishini taʼminladi. Oʻzbek grafikachilari grafikaning barcha sohalarida samarali ijod qilib, mavzu jihatdan rang-barang asarlar yaratib kelgan Tug‘ma iste’dod sohibi bo‘lgan, mashhur grafik rassomi, kitobat san’atida o‘ziga xos maktab yaratgan Iskandar Ikromov 1904-yilda Toshkentda tug‘ilgan. Rassom yoshligidanoq tasviriy san’atni mo’jiza deb bildi va 1923-yilda Eski Jo‘va maydonidagi 1-bosmaxonada joylashgan Turkiston muzofot rasm maktabiga o‘qishga bordi. Tasviriy san’atdan ilk saboqni shu yerda olgan bo‘lajak rassom 1925-1929- yillarda Sankt-Peterburgda, Badiiy akademiya qoshidagi Badiiy san’at texnikumida ta’lim oldi. 1929-1930-yillarda Samarqand pedagogika texnikumida o‘qituvchi,1929-1959-yillarda O‘zbekiston Davlat nashriyotida grafika bo‘limi mudiri, 1959-1965-yillarda O‘zbekiston Rassomlar uyushmasi raisi vazifalarida faoliyat ko‘rsatdi. Musavvir 30-yillarda «Maorif va o‘qituvchi», «Alanga», «Yer yuzi» jurnallarida tasviriy san’atga oid maqolalar e’lon qilish bilan birga rassomlik san’ati va bezak san’ati haqida «Rasm o‘rganish» qo‘llanmasi, «Harf yozishni o‘rganish», «O‘zbekcha rasmli kesma alifbe», «O‘zbekcha alifbe bo‘yash kitobchasi» kabi uslubiy qo‘llanmalarini yaratdi. Ular san’at muxlislari tomonidan yaxshi qabul qilinib, o‘sha yillarda bu qo‘llanmalar Shonazar Shorahimov, Bahrom Hamdamiy, Lutfulla Abdulllev, Hamidulla Ikromov, Samig‘ Abdullaev kabi rassomlarning o‘z kasbining yetuk mutaxassislari bo‘lib yetishish vazifasini o‘tadi. Rassom o‘z ijodiy faoliyati davomida, ayniqsa, kitoblar, ularning muqovalari va ichki bezaklarini bezash bo‘yicha mohir rassom sifatida shuhrat qozondi. Uning N.Safarovning «Unutilmas kunlar», Q.Loxutiyning «Biz yengamiz» kitoblariga, Hamza, Abdulla Qodiriy, Oybek, G‘afur G‘ulom asarlariga, Pushkin poemalariga, Shevchenkoning «Qo‘buzchi», Turgenevning «Arafa», Tursunzodaning «Chamanzor», Berdi Kerboboevning «Dadil qadam», Rajabiyning «O‘zbek xalq musiqasi» asarlariga ishlagan bezaklari nafaqat rassom ijodida, balki kitob bezash san’ati sohasiga muhim ahamiyatga ega bo‘ldi. «O‘zbeklar orasidan etishgan birinchi poligraf san’atkori kitob doktori (rassomi) o‘rtoq Iskandar ishiga sevgi ila yopishga