К содержанию
РецензированоUZ2026

Sun’iy intellektning rivojlanishi

Sharipova Zulfiya Shokirjonovna

Современная наука и исследования · 2026

Аннотация

Ushbu maqolada sun’iy intellekt sohasidagi o‘zgarishlar tarixi tasvirlangan, sun’iy intellekt ilmining rivojlanish yo‘nalishi aniqlangan, turli tadqiqot va ishlab chiqish tizimlarining hozirgi holati ko‘rib chiqilgan, sun’iy intellekt sohasidagi tadqiqotlarning asosiy yo‘nalishlari keltirilgan va inson faoliyatining turli sohalarida sun’iy intelektdan foydalanish imkoniyatlari keltirilgan . bazasidan bilimlarni chiqarish orqali qaror qabul Inson ongi murakkab tizimdir. Bu me’yorni qilishga yordam beradigan ekspert tizimlarini (ET) o‘rganish va takrorlash masalasi hamisha o‘tkir ishlab chiqish imkoniyatini yaratilmoqda. Bundan bo‘lib kelgan. Bugungi davrda esa bu juda dolzarb. ko‘zlangan maqsad – o‘z-o‘zini o‘rganish Zamonaviy kompyuter texnologiyalarining paydo mashinalari uchun metodlarni ishlab chiqish; bo‘lishi quyidagilar bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘p sonli shuningdek, nerv sistemasining ishini kodlash holatlarni yaratdi: bo‘yicha tajribalar; inson tizimlari kiradi. Bu sun’iy 1. inson nutqi, uni tanib, sintez qilishni neyron tizimlarini (SNT) yaratishga imkon yaratdi. o‘rganish qobiliyati; Natijada sun’iy intellektga oid barcha tadqiqot va 2. odamlarning yuzini tanib oladigan ko‘rish taraqqiyotning asosi kompyuter yordamida inson mexanizmlarining rivojlanishi; ongi jarayonlariga taqlid qilish prinsipidir. 3. avtomobillarni inson aralashuvisiz mustaqil Inson aqliga o‘xshash bo‘ladigan sun’iy aql ravishda haydashni o‘rgatish qobiliyati va keng ko‘lamli dasturlarga ega bo‘lishi va boshqalar. odamlarning hayotini tubdan o‘zgartirishi Inson xulq-atvorini namoyon qiladigan va kutilmoqda. ularga rioya qiladigan bunday tizimlar sun’iy AT rivojlanishida 3 bosqich mavjud: intelekt, ya’ni qisqacha "SI" deb ataladi. Sun’iy 1. 1950-yillarda dastlab sun’iy intellekt ustida intelektni o‘rganish hozirgi zamon ilm-fanida ish boshlandi va ikkita aniq vazifani hal qilishdan muhim soha hisoblanadi. iborat edi. Birinchisi shaxmat dasturini ishlab Sun’iy intellekt nima? Bir ta’rifga ko‘ra, sun’iy chiqish. 1954-yilda REND korporatsiyasi Alan intellekt kompyuterga o‘rganilgan ma’lumotlar Turing va Klod Shannonning yordami bilan shaxmat asosida savollarga javob berishga yordam beruvchi dasturini yaratishga kirishdi. 1957 yilda dastur vositalar to‘plamini o‘z ichiga olgan texnologiyadir. tugatildi. Ikkinchisi esa mashina tarjimasi Shuningdek, buning asosida, ya’ni o‘rganilgan dasturining bir tildan boshqa tilga oʻtishini ishlab ma’lumotlardan xulosa chiqarish deganidir. chiqishdir. Ingliz va xitoy tillaridan tarjima qilish Boshqacha qilib aytganda, axborot texnologiyalar boʻyicha ilk tajribalar 1954-1957 yillarda SSSRda (AT) tilini o‘rganishdir. “Sun’iy intellekt” deb L.N.Korolyova rahbarligida amalga oshirilgan. nomlangan fanlar bo‘limi, kompyuter fanlari Birinchi urinishda kutilgan natijaga erishilmadi. kompleksining bir qismi bo‘lib, uning asosida ishlab Chunki vazifa ancha qiyin bo‘lib chiqdi. Mashinaga chiqilgan texnologiyalar AT sohasiga tegishli. nafaqat qoidalarni, balki istisnolarni ham o‘rgatish Shunga ko‘ra, sun’iy intellekt tizimi turli zarur edi qurilmalarni yoki ularning ishida axborot 2. 1960-yillarning oxirlarida boshlangan sun’iy texnologiyalari qurilmalardan foydalanish intellektni rivojlantirishning ikkinchi bosqichi to‘plamini anglatadi. mantiqiy dasturlashni rivojlantirish va ekspert Zamonaviy sun’iy aql internetda ma’lumot tizimlarini (ET) yaratishni o‘z ichiga oladi. izlaydi, ma’lum kasalliklarni aniqlay oladi va Endilikda mashina tarjima tizimlarining rivojlanishi hokazo. Bunday sun’iy aqlning ishtiroki hayotni sezilarli darajada rivojlanib ketdi. Mashina yaxshiroq va qulayroq qiladi. Bunday AT vaqt tarjimalari ayniqsa Sovuq urush davrida dolzarb o‘tishi bilan ancha rivojlanadi, ayni vaqtda sun’iy bo‘lgan, o‘shanda AQShga rus tilida katta aql ba’zi ish turlarini odamlardan ko‘ra yaxshiroq miqdordagi ma’lumot kelgan, ammo o‘z vaqtida bajaradi. Ta’kidlash lozimki, AT tizimlarini tarjima qilish uchun yetarli odamlar yo‘q edi. rivojlantirish davomida ko‘p tayyorgarlik ishlari Birinchi va ikkinchi bosqichlarning olib boriladi. Mashinaga axborotni yuklash, uskunalari “Ramziy AT” deb nomlandi. Ular asosan aniqlash va nutqni tanib olish, inson tilini qayta formal mantiq asosida qurilgan. Bu g‘oya o‘yinlari ishlash, yuzni tanib olish va boshqalar kabi kabi muammolar uchun ajoyib, lekin real dunyo narsalarni kiritish kerak. tizimlarini tasavvur qilish qiyin bo‘lgan. Sun’iy intellektni ta’minlash uchun olimlar 3. Bugungi kunga kelib, sun’iy intellektga amaliy ish olib borishmoqda. Bu esa ma’lumotlar qiziqish yana qayta jonlanmoqda – bu uchinchi balki sun’iy aql bilan yaratish mumkin. bosqich bo‘lib, birinchi ikkitasidan ham keng ko‘lamda farq qiladi. Chunki ayni paytda bu sohada ADABIYOTLAR RO‘YXATI: ijodiy aql muammosini hal qilish uchun ham texnik vositalar, ham sezilarli darajada rivojlanmoqda. Uchinchi bosqichning boshlanishi ATning g‘alabasi 1. Азимбаев, Д.Ж. Искусственный интеллект и hisoblanadi. машинное обучени

Доказательный фрагмент

«Ushbu maqolada sun’iy intellekt sohasidagi o‘zgarishlar tarixi tasvirlangan, sun’iy intellekt ilmining rivojlanish yo‘nalishi aniqlangan, turli tadqiqot va ishlab chiqish tizimlarining hozirgi holati ko‘rib chiqilgan,…»

Образец извлечения

Демо-превью

Ushbu maqolada sun’iy intellekt sohasidagi o‘zgarishlar tarixi tasvirlangan, sun’iy intellekt ilmining rivojlanish yo‘nalishi aniqlangan, turli tadqiqot va ishlab chiqish tizimlarining hozirgi holati ko‘rib chiqilgan,… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Ijodiy aql
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники