Улучшение архитектурно-ландшафтной организации центров южных городов Узбекистана

Аннотация

This article talks about one of the problems of ensuring the architecture-landscape structure of the southern urban centers of Uzbekistan, further greening and improvement of the ecological environment. It is known that the climate of the southern cities is strongly continental, so it is possible to observe both the harshness of winter and the heat of summer in this area. For this reason, information was provided on the feasibility of building on the basis of innovative projects in the organization of architectural landscape and the relevance of showing the ways of effective landscape organization in the regions by combining urban architecture, landscape architecture and design. Key words: energy efficient, aesthetic, exploitative, innovative approach, sharp continental optimal level, greening Kirish. Bugungi kunga kelib shaharsozlikda ekologik muammolar ko‘payib bormoqda va buni muvozanatini ta‘minlovchi landshaft arxitekturasini yanada rivojlantirish, asrlar mobaynida to‘plangan boy merosdan oqilona foydalangan holda, zamonaviy usullarni tadbiq etish, janubiy shaharlar me‘morchiligi va landshaft arxitekturasi o‘zaro uyg‘unlashtirish orqali hududlarda ko‘kalamzor maydonlarni shakllantirish va mavjudlarini takomillashtirish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Barcha sohaning rivojlanishi va shakllanishi shu sohaning qanchalik keng tadqiq etilishiga ham bog‘liq. Bugungi kunda O‘zbekistonning janubiy shaxarlari markazlarini meʼmoriy-landshaft tashkil etishni takomillashtirishga qaratilayotgan e‘tibor natijasida sohada bo‘layotgan o‘zgarishlarni e‘tirof etish lozim. Shuningdek, bu kabi o‘zgarishlarni ilmiy jihatdan tahlil etish sohaning keyingi rivojlanish yo‘nalishlarini aniqlash hamda, yangiliklar yaratish uchun xizmat qiladi. Asosiy qism. O‘zbekistonning janubiy shaxarlari markazlarida kelgusidagi zamonaviy turar-joy binolarini meʼmoriy-landshaftga chambarchas bog‘langan holda, innovatsion loyihalar asosida qurish rejalashtirilmoqda. Janubiy shaxarlarda zamonaviy turar-joy muhitini shakllantirishda, turar-joy majmualarida mazmunli hayot kechirish uchun energiya tejamkor uylar va zamonaviy landshaft loyihalari ishlab chiqilmoqda. Loyihalash kompaniyalari energiya tejamkor zamonaviy uy-joylar loyihalashda innovatsion yondashuvlarni samarali tatbiq etishmoqda. Aholi yashash joylarining o‘sishi, rivojlanishi bilan birga ular tuzilishini shakllantirish tamoyillari ham rivojlanadi. Shaharlarni loyihalashda tabiiy sharoitlar, uy-joy fondi, transport va muhandislik infratuzilmasi holati, shaharning ekologik holati hisobga olinib, buning natijasida rejalashtirishni tashkil etishda quyidagi asosiy tamoyillar belgilandi:  mavjud binolarni maksimal darajada saqlash;  funktsional rayonlashtirishni optimallashtirish;  oldingi rejalashtirish ishlari tahlili va soʻnggi oʻn yillikda shaharni rivojlantirishni hisobga olgan holda shaharni rivojlantirishning maqbul yoʻnalishini tanlash;  shaharning barcha qismlari o'rtasida qulay transport va piyodalar qatnovini ta'minlash;  aholiga me‘yoriy madaniy-maishiy xizmat koʻrsatishni tashkil etish;  shaharni ko'kalamzorlashtirishning yagona tizimini yaratish;  tashqi va ichki munosabatlarning oqilona qarori va o'zaro ta'siri;  umumiy ekologik vaziyatni yaxshilash;  shaharning rejalashtirish tuzilmasini taxminiy muddatdan tashqari dinamik rivojlantirish uchun shart-sharoitlarini ta’minlash; Zamonaviy qurilish sohasining ustuvor jihatlardan biri energiya tejamkor, zilzilabardosh mustahkam uylarni bunyod etishdir. Energiya tejamkor uylarni qurish, kelajakda aholining issiqlik va elektr energiyasini tejash hamda iste‘mol xarajatlarini kamaytirishni ta‘minlaydi. Energiya tejamkor uylar issiq suv va uy isitish xarajatlarini pasaytiradi, shu orqali ekologik muammolar kelib chiqish ehtimolini kamaytiradi va ekologiya sifat darajasini oshishiga xizmat qiladi. Keng ko‘lamli turar joy majmuasi qurilish jarayonida energiya samaradorligini ta‘minlash bo‘yicha kompleks yondashuv ishlab chiqilgan. Bilamizki O‘zbekistonning janubiy shaxarlari keskin kontinental iqlim sharoitiga ega hudud hisonlanib, qahraton qish ham yozning jazirama issig‘i ham ushbu hududda bo‘ladi. Shu sababdan, qurilish vaqtida yuqori darajadagi shovqin va issiqlik izolyasiyasi xususiyatlariga ega bo‘lgan bazalt tolasidan foydalanish orqali, ishonchli izolyasiya qatlami sabab, binolarida optimal harorat rejimiga erishiladi. Bu jarayon qishda ichki issiqlikni saqlab turishga xizmat qiladi, yozda esa yuqori haroratdan himoya qiladi. Bugungi kunda mamlakatimizda zamonaviy turar-joy muhitini shakllantirish va landshaft arxitekturasini takomillashtirishda ko‘pchilik qurilish kompaniyalari panorama oynalar, zamonaviy arxitekturaning urfga aylanayotgan elementlaridan foydalanmoqda. Ular nafaqat yuqori estetik parametrlarga, balki energiya samaradorligini oshirishga xizmat qilishi lozim. Energiya tejamkor maxsus ikki qavatli oynalardan foydalanish, energiya yo‘qotilishi darajasini 10% gacha kamaytirishi mumkin. Bundan tashqari ikki qa