Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarinini o‘z-o‘zini rivojlantirish kompetensiyasi matematika fani misolida

Аннотация

Ushbu maqola boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘z-o‘zini rivojlantirish kompetetsiyalarini shakllantirishninng o‘ziga xos jihatlari, boshlang‘ich sinfdanoq o‘quvchilar ongida shakillantirish xususida fikr muloxazalar bildirilgan. Xususan, boshlang‘ich sinflarda kompyuter texnologiyalari orqali darslarni modellashtirish o‘quvchilar bilimini oshirishga, ularda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirishga e’tibor qaratilgan va shu kabilar yuzasidan fikr muloxazalar keltirilgan. Kirish. Mamlakatimiz Prezidenti inson mehnatini yengillashtiradigan, mehnat unumdorligini oshiradigan, qulay shart-sharoitga Sh.M.Mirziyoyev “Yoshlarimizning mustaqil olib keladigan fan va texnika yangiliklaridan fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma’naviy foydalana olish layoqatlarini shakllantirishni salohiyatga ega bo‘lib, dunyo miqyosida o‘z nazarda tutadi. Mazkur kompetensiyalar tengdoshlariga hech qaysi sohada bo‘sh kelmaydigan umumta’lim fanlari orqali o‘quvchilarda insonlar bo‘lib kamol topishi, baxtli bo‘lishi uchun shakllantiriladi. davlatimiz va jamiyatimizning bor kuch va Shuningdek, har bir umumta’lim fanining imkoniyatlarini safarbar etamiz” degan da’vatlari mazmunidan kelib chiqqan holda o‘quvchilarda ta’limning sifatli va samarali tashkil etilishini, fanga oid umumiy kompetensiyalar ham ayniqsa, boshlang‘ich sinflardan boshlab shakllantiriladi. Shunday ekan, matematika fani o‘quvchilarni mustaqil fikrlaydigan, yuksak insonning intellektini, diqqatini rivojlantiradi, intellektual va ma’naviy salohiyatga ega shaxs ko‘zlangan maqsadga erishish uchun qat’iyat va sifatida tarbiyalash bugungi kunning dolzarb irodani tarbiyalaydi, algoritmik tarzdagi tartib- masalalaridan biri hisoblanadi. Respublikamizda intizomlilikni ta’minlaydi va tafakkurini xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish kengaytiradi. Matematika olamni bilishning asosi Konsepsiyasi tasdiqlandi, yoshlar ta’lim-tarbiyasi bo‘lib, tevarak-atrofdagi voqea va hodisalarning uchun qo‘shimcha sharoitlar yaratishga qaratilgan o‘ziga xos qonuniyatlarini ochib berish, ishlab kompleks chora – tadbirlarni o‘z ichiga olgan beshta chiqarish, fan-texnika va texnologiyaning tashabbus amaliyotga tatbiq etildi, umumiy o‘rta rivojlanishida muhim ahamiyatga ega. ta’limning kompetensiyaviy yondashuvga Evropa tajribasiga tayangan holda asoslangan davlat ta’lim standartlari hamda fan O’zbekiston ta’lim tizimida kompetensiyaviy o‘quv dasturlari ishlab chiqildi, ta’lim sifatini yondashuvning joriy etilishi, shakllantiriladigan baholash bo‘yicha xalqaro tadqiqotlarda ishtirok ta’lim kompetensiyalarini tanlash va ularni ta’lim etishning me’yoriy asoslari yaratildi. Shu asoslarga tizimiga singdirish orqali respublikamizda ta’lim tayangan holda bugun barcha maktablarda ya’ni tizimi samaradorligini oshirish maqsadida shu boshlang‘ich sinflarda darslarni tashkil etishda kompetensiyaviy tizimga qabul qilindi. kompyuterlar va axborot texnologiyalaridan Kompetensiya so’ziga turlicha ta’riflar, yondashuvlar foydalanib kelmoqdamiz. mavjud. Xususan, «O’zbekiston milliy Matematik savodxonlik, fan va texnika ensiklopediyasi»da kompetensiya so’zi quyidagicha yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish izohlanadi: kompetensiya (lot. competo – kompetensiyasi – aniq hisob-kitoblarga erishyapman, munosibman, loyiqman) – muayyan asoslangan holda shaxsiy, oilaviy, kasbiy va davlat organi (mahalliy o’zini o’zi boshqarish organi) iqtisodiy rejalarni tuza olish, kundalik faoliyatda yoki mansabdor shaxsning qonun, ustav yoki boshqa turli diagramma, chizma va modellarni o‘qiy olish, hujjat bilan belgilangan vakolatlari, huquq va jamoasi xususan har bir fan o'qituvchisi o'z pedagogik burchlari doirasi; u yo bu sohadagi bilimlar, tajriba faoliyatini tubdan o'zgartirishi lozim. Respublikamiz degan ma’nolarni anglatadi. miqyosida umumta'lim maktablariga katta e'tibor Yurtimizda avvaldan shakllangan ilmiy qaratilgan bo'lib, maktablarimizni jahon maktablar salohiyatini hisobga olib, hozirgi standartlariga mos holda jihozlar bilan ta'minlash bosqichdagi milliy manfaatlarimiz va taraqqiyotimiz ishlari amalga oshirilmoqda. Asta-sekinlik bilan yo‘nalishlaridan kelib chiqqan holda, bu yil barcha ta’lim muassasalari kompyuter matematika, kimyo, biologiya, geologiya fan va texnologiyalari va ekranlar bilan ta’minlanib sohalarini rivojlantirish tanlab olindi. Kompyuter- kelmoqda. Bu orqali boshlang‘ich sinf bugungi kunda axborotlarni olish va qayta o‘qituvchilarining sifatli ta’lim berishi oshadi. ishlashning muhim vositasi bolib, uning tezkorligi O‘quvchilar esa zamonaviy tarzda tasavvurini lol qoldiradi. Shuning uchun ham bu kompyuter texnologiyalari haqidagi tushunchalarini vositalarning o‘quv jarayoniga joriy etilishini hozirgi amalda ko‘rib o‘tilgan mavzuni oson o‘zlashtirishga davrda tabiiy hol deb qarash joiz boladi. Masalan, erishadilar. Bugungi kunda uzluksiz ta'lim tizimi kompyuter texnologiyalari asosida boshlang‘ich bo'g'inidagi ta'lim muassasalari, shu jumladan, sinflarda matematika darslarini tashkilla