Maktabgacha yoshdagi bolalarda ijodıy o‘yinlardan foydalanish texnologiyası

Аннотация

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarni sog‘lom va har tomonlama yetuk qilib voyaga yetkazish, ta’lim-tarbiya jarayoniga samarali ta’lim va tarbiya shakllari hamda usullarini joriy etish hamda ma’naviy barkamol avlodni tarbiyalashda ijodiy o‘yinlarning ahamiyati, shuningdek, maktabgacha yoshdagi bolalarda ijodiy o‘yinlarning turlari, vazifalari, ijodiy o‘yinlarning ta’siri, o‘yin orqali bolalarga ta’lim-tarbiya berish qobiliyatlarini shakllantirishga qaratilgan bir qator tavsiyalar bayon etilgan. Kalit so‘zlar: ijodiy o‘yin, innovatsiya, kompetensiya, ko‘nikma, faoliyat, texnologiya, shakllanish, rivojlanish. Kirish Shaxsni shakllanishi va rivojlanishida o‘yin orqali muloqot yetakchi o‘rin tutishi haqidagi g‘oyalar So‘nggi yillarda mamlaktimizda maktabgacha (L.S.Vigotskiy, V.I.Lubovskiy, A.R.Luriya, ta’lim tizimida ham qator islohotlar amalga oshirilmoqda, maktabgacha ta’lim tizimiga doir S.L.Rubinshteyn); hissiy tartibga solish tizimini tarixiy qarorlar qabul qilinmoqda. Prezidentimiz darajali tashkil etish modeli (V.V.Lebedinskiy va Shavkat Mirziyoyev 2022-2026-yillarga boshqalar, 1990, M.K.Bardyshevskaya, mo‘ljallangan “Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot V.V.Lebedinskiy, 2003); aloqa nazariyasi M.I.Lisina; strategiyasi”da Maktabgacha ta’lim tizimiga alohida qobiliyatlar nazariyasi B.M.Teplovalar tomonidan to‘xtalib, bir qancha vazifalarni belgilab berdilar. tadqiq etilgan. Bolalar bilan muomala qilish Maktabgacha ta’limdagi qamrov darajasini oshirish[1] pedagogning o‘z tarbiyalanuvchilari bilan muloqot masalasini alohida ta’kidlab o‘tgan. “Maktabgacha olib borish mahoratini taqozo etadi. Tarbiyachi ya’ni, ta’lim va tarbiyaning davlat standartlarini tasdiqlash pedagog o‘z kasbining mohir ustasi bo‘lishida undagi to‘g‘risida”gi Vazirlar Mahkamasining qabul qilgan bolalar bilan bo‘lgan hamkorlik, muloqot ya’ni qarori hamda “Ilk qadam” [2] Davlat o‘quv kommunikativlik o‘z aksini ko‘rsatadi. U bolalar bilan dasturining ishlab chiqilishi, 2022-yil 4-fevralda qayta faoliyatni samarali olib borishni, ular bilan muloqot takomillashtirilgan nashrning chop etilishi, 2020 yil 6 qilishni bilishi, suhbat, hikoya qilish kabi usullaridan yoshdan 7 yoshgacha bo‘lgan bolalarni maktabga foydalanishi, ta’lim-tarbiya jarayonida bolalar bilan tayyorlashga doir “Ilm yo‘li” variativ dasturining va muloqotni yo‘lga qo‘ya olishi lozim. Muloqot, bir qator innovatsion dasturlarning yaratilishi kommunikativlik qobiliyati har bir bolada to‘liq va maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarni maktab erkin shakllangan deya olish mushkul. Shu sababli, ta’limiga samarali tayyorlash uchun yanada keng bolani jamoaga kira olishi, o‘z tengdoshlari bilan imkoniyatlar yaratdi. muloqotga kirishishida pedagoglik mahorati katta rol Maktabgacha yoshdagi bolalarda ijodiy o‘ynaydi. Bunda esa, ijodiy o‘yinlar orqali o‘yinlardan foydalanish texnologiyasini joriy etish va munosabatga kirishishda muhim ahamiyatga ega. amalga oshirishda maktabgacha davlat ta’lim Shu jumladan, o‘yin texnologiyasini dasturini, bu sohaga oid qator o‘quv-metodik maktabgacha ta’lim tashkilotida ta’lim-tarbiya qo‘llanmalarni, metodik tavsiyalarni ishlab chiqish, jarayonida olib borish muhim ahamiyat kasb etadi. shuningdek, maktabgacha ta’lim tashkilotlarini Bola dunyoni o‘yin orqali taniydi [3]. O‘yin loyihalashtirish, jihozlash va ularning faoliyatini texnologiyasi ham o‘yin metodidan o‘zining aniq tashkil etishning o‘ziga xos xususiyatlari inobatga maqsadi, amalga oshirish kerak bo‘lgan olinadi. jarayonlarning mantiqiy ketma- ketligi va o‘zaro Buyuk allomalarimiz о‘z asarlarida ijodiy bog‘liqligi, oldindan belgilangan natijalarga erishish o‘yinlarning bola rivojlanishidagi ahamiyatini kafolati bilan farq qiladi. L.S.Vigotskiy o‘yinni o‘rganib, turli fikrlar bildirib o‘tishgan. Yusuf Xos- bolaning ichki ijtimoiy dunyosi, ijtimoiy Hojib, Axmad Yugnakiy, Bahovuddin Naqshbandiy, buyurtmalarni o‘zlashtirish vositasi sifatida ta’riflaydi. Shayh Najmiddin Kubro, Muhammad al-Xorazmiy, Har qanday o‘yin muayyan vazifalarni Abu Ali ibn Sino, Al-Farg‘oniy, Axmad Yassaviy, bajaradi: Abdurahmon Jomiy, Imom al Buxoriy, va Alisher Navoiy kabi buyuk mutafakkirlar о‘z hayoti va ijodiy •maftunkorlik; faoliyati davomida farzand tarbiyasi, bola • kommunikativlik; shakllanishida atrof-muhit ta’siri to‘g‘risida bir qator • o‘z imkoniyatlarini amalga oshirish; ishlar olib borishgan. • tashxis; • o‘yin ishtirokchilari o‘rtasidagi muloqot; • ijtimoiylashuvlik. maqsad qo‘yadi, bu boladan aql, idrok ishlatishni talab Ma’lumki, o‘yinlar quyidagi to‘rt asosiy qiladi, topqirlikka o‘rgatadi. O‘yin jarayonida juda xususiyatga ega: ko‘p suhbatlashishga, tortishishga, bahslashishga, - erkin rivojlantiruvchi faoliyat, ya’ni bola aytib bershga to‘g‘ri keladi. Bular esa, bolalar o‘zi o‘yinni o‘zi tanlaydi, unda faol ishtirok etadi. Bunda yasayotgan narsalarini yaxshiroq yasash, qurish uchun birinchi navbatda yakuniy natija emas, balki o‘yin juda ko‘p o‘ylab, fikrlashishlariga olib keladi. Buning jarayoni muhi