АКТИВНЫЙ ПОДХОД КАК ФАКТОР ФОРМИРОВАНИЯ ЦЕННОСТНОЙ КУЛЬТУРЫ ОБЩЕНИЯ У СТУДЕНТОВ.

Аннотация

At the conference, an active approach was shown as a factor in the formation of a culture of valuable communication among students. Key words: Active approach, teacher's authoritarian role and passive methods, active methods, Innovative teaching, pedagogical process. АКТИВНЫЙ ПОДХОД КАК ФАКТОР ФОРМИРОВАНИЯ ЦЕННОСТНОЙ КУЛЬТУРЫ ОБЩЕНИЯ У СТУДЕНТОВ. Аннотация. На конференции активный подход был показан как фактор формирования культуры полноценного общения среди студентов. Ключевые слова: Активный подход, авторитарная роль учителя и пассивные методы, активные методы, Инновационное обучение, педагогический процесс. Bugungi kunda yangilanish nafaqat bilimlarni oʼzlashtirishga, balki ushbu oʼzlashtirish usullariga, tasvirlar va fikrlash uslublariga, rasmiyatchilikni yengishga yoʼnaltirilgan taʼlim mazmuni va usullarini qurishning ekstensiv usulidan intensiv uslubigacha, bilim, insonning bilim kuchlari va ijodiy salohiyatini rivojlantirish, uning maʼnaviy axloqiy sohasigacha kirib bormoqda. Shuningdek, oʼqituvchining avtoritar roli va passiv metodlari bilan anʼanaviy oʼqitishdan oʼquvchilarning keng oʼquv muxtoriyati va faol metodlari bilan faoliyatni rivojlantiruvchi, oʼquvchi shaxsiga yoʼnaltirilgan taʼlimga qarab borilmoqda. Oʼquvchi taʼlimning “obʼekti” vazifasini bajaradigan tushunchalar va texnologiyalardan, oʼquv subʼektining kognitiv faoliyatini tashkil etish, qoʼllab-quvvatlash va ragʼbatlantirishga, 108 hamkorlik muhitini yaratishga, birgalikda ijod qilishga qaratilgan subʼekt darajasida faoliyatga kirishmoqda. Innovatsion oʼqitishning qadr-qimmati bu kabi bilimlarni oʼzlashtirish emas, balki har bir oʼquvchi shaxsining intellektual va axloqiy rivojlanish jarayonlarini targʼib qilishdir. Taʼlim maqsadidan olingan bilimlar oʼquvchilarning bilim va shaxsiy fazilatlarini rivojlantirish vositasiga, oʼqituvchi maʼlumot “uzatuvchisidan”-taʼlim va bilim faoliyatini tashkil etuvchiga, pedagogik jarayonda rivojlanayotgan muhitga aylanadi. Shunga koʼra, oʼqituvchining oʼqitish faoliyatidan eʼtibor oʼquvchilarning bilim faoliyatiga yoʼnaltiriladi. Oʼqitishning yangi yondashuvlari taʼlimni takomillashtirishning umumiy tendentsiyasini aks ettiradi - uni insonparvarlashtirib, oʼquvchi shaxsiga yoʼnaltiradi. Zamonaviy didaktik tizimda rivojlanayotgan va oʼquvchilarga yoʼnaltirilgan yondashuvlar tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Bunday sharoitda har bir oʼqituvchi faoliyat muammosi bilan chambarchas bogʼliq boʼlgan insonni rivojlanishi, shaxs muammosini tushunishi muhimdir. Taʼlimga faoliyatli yondashuv - tayyor bilimlarni uzatish va ularni oʼquvchilar tomonidan samarasiz oʼzlashtirish uslubiga alьternativ boʼlib, maktab oʼquvchilarining oʼquv jarayonida rivojlanish yoʼlini belgilaydi. Faoliyatli yondashuv muammosi 60-70-yillarda pedagogikada ishlab chiqila boshlandi, ammo amalda faoliyatli yondashuv toʼliq amalga oshirilmadi. U mujassamlashni faqat mashgʼulotning maʼlum bosqichlarida oʼquvchilarning oʼquv-bilish faoliyatini faollashtiradigan oʼqitishning maʼlum usullari va shakllaridan foydalanishda topdi. 80-yillarning oxiridan boshlab oʼquvchi pedagogik jarayonning markaziy figurasiga aylanishi kerak boʼlgan taʼlimni isloh qilish kursi qabul qilingandan soʼng, faoliyatli yondashuvga qiziqish yana ortdi. Bugungi kunda, koʼplab taniqli olimlar, faoliyat nazariyasi va taʼlimga asoslangan faoliyatli yondashuv eng rivojlangan va taʼlim jarayoni uchun zamonaviy talablarga eng mos kelishini tan olishadi. Ularda faollik inson ongi va shaxsiyatini rivojlantirishning eng muhim omili sifatida qaraladi. Faoliyatli yondashuv asosida oʼquvchilarda qadriyatli muloqot madaniyatini rivojlantirish jarayonida pedagogik nazariya va amaliyotidan foydalanish quyidagilarga bogʼliq: - oʼquvchining pedagogik jarayonda pozitsiyasini taʼminlash; - oʼquvchi shaxsini rivojlantirish va oʼzini rivojlantirish uchun sharoit yaratish; - oʼquvchilarning bilim qobiliyatini shakllantirish; - oʼquvchilarning oʼz-oʼzini oʼrganish va oʼz-oʼzini tarbiyalash mexanizmlarini ochish va ishga tushirish; - taʼlim sifatini oshirish va bilimlarning "rasmiyligi" ni yengib oʼtish. 109 Faoliyatga asoslangan yondashuv oʼquvning asosiy natijalarini - shaxsiy, predmetni oʼquvchilar oʼzlashtirishi kerak boʼlgan asosiy vazifalar hamda universal oʼquv harakatlari kontekstida ajratib koʼrsatishga imkon beradi. Faoliyatli yondashuv sharoitida taʼlimning mohiyati “dunyo – inson” tizimining elementi sifatida shaxsni rivojlantirishdir. Ushbu jarayonda inson faol ijodiy printsip sifatida harakat qiladi. Dunyo bilan oʼzaro aloqada boʼlib, u oʼzini kashf qiladi. Jamiyatda faol harakat qilib, hayotiy munosabatlar tizimida oʼzini oʼzi belgilaydi, u oʼzini oʼzi rivojlantiradi. Rivojlanishning asosiy omili - bu taʼlim faoliyati. Shu bilan birga, taʼlim faoliyatini shakllantirish shaxsning qadriyatli muloqot madaniyati rivojlanishini А.G.Аsmolovning soʼzlariga koʼra: “oʼquv jarayoni - bu oʼquvchining ongi va umuman uning shaxsiyatini shakllantirishga qaratilgan faoliyat jarayoni. Taʼli