Срок возмещения расходов на проведение энергосберегающих мероприятий в зданиях

Аннотация

В данной статье рассматриваются вопросы применения мер по срокам окупаемости реализации энергосберегающих мероприятий. Эти решения снижают потребление энергии. Мероприятия делятся на группы, которые формируются в зависимости от срока окупаемости, рассматривается оценка эффективности их использования. Было показано, что простейшие меры сокращают срок окупаемости и оказывают меньшее влияние на снижение энергопотребления. Проанализированы результаты оценки и сравнения эффективности инвестиций в реализацию энергосберегающих проектов. Ключевые слова: Энергосбережение, энергоэффективность, срок окупаемости, энергопотребление, скидка, ставка дисконтирования, процентная ставка. Annotation. This article discusses the application of measures for the payback period for the implementation of energy-saving measures. These solutions reduce energy consumption. Activities are divided into groups, which are formed depending on the payback period, an assessment of the effectiveness of their use is considered. It has been shown that the simplest measures shorten the payback period and have less impact on reducing energy consumption. The results of evaluation and comparison of the efficiency of investments in the implementation of energy-saving projects are analyzed. Key words: Energy saving, energy efficiency, payback period, energy consumption, discount, discount rate, interest rate. Kirish. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 2019 yil 22 avgustdagi “Iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy sohaning energiya samaradorligini oshirish, energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etish va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirishning tezkor chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 5-Farmonida O’zbekistotda kelajakda xalq xo’jalik tarmoqlarining energiya samaradarligini keskin oshirish, energiya tejavchi yangi texnologiyalarni (chora-tadbirlarni) xalq xo’jaligining barcha sohalariga joriy etish hamda qayta hosil bo’luvchi energiya manbalarini rivojlantirishning chora-tadbirlari masalalariga alohida e’tibor qaratgan[1]. Usullar va natijalar. Energiyani tejaydigan chora-tadbirlarni amalga oshirishning qaytarilish muddati energiya tejaydigan tadbirlarni amalga oshirish bo'yicha loyihaning investitsion samaradorligini aniqlashning eng oson va tezkor usullaridan biri sifatida ishlatiladi, shuningdek xavf-xatarlarga nisbatan muqobil loyihalarni tezkor taqqoslash: agar barcha asosiy parametrlar bir xil bo'lsa, unda qoplash muddati qisqaroq bo'lgan investitsiya kamroq xavfli hisoblanadi. Qaytarilish davriga ko'plab omillar ta'sir qiladi: 278 - tayyorgarlik bosqichining davomiyligi (tasdiqlash davri va boshqalar); - qurilish vaqti; - byudjet narxining oshishi (o'yin qoidalarining o'zgarishi, materiallar narxining oshishi, pudratchining o'zgarishi); - operatsion xarajatlar hajmi va boshqalar. Energiyani tejaydigan chora-tadbirlarni amalga oshirishning qaytarilishi, chegirmalarni hisobga olmagan holda yoki hisobga olgan holda hisoblab chiqilgan qaytarilish muddatlari bilan tavsiflanadi. Chegirmalashni hisobga olmagan holda qoplash muddati- bu eng kichik davrning davomiyligi, shundan so'ng to'plangan ta'sir ijobiy bo'lib qoladi. Qaytarilish muddati samaradorlikni hisoblashda ko'rsatilgan paytdan boshlab hisoblanadi. Ko'pincha, qaytarish muddati vaqtning asosiy momentidan hisoblanadi. Shuningdek, u investitsiyalar boshlangan paytdan yoki korxonaning asosiy fondlari foydalanishga topshirilgan paytdan boshlab hisoblanishi mumkin. Amalda, chegirmalashni hisobga olmagan holda qoplash muddati kapital qo'yilmalarning ushbu investitsiyalar natijasida olingan iqtisodiy ta'sirga nisbati bilan belgilanadi[2]. Chegirmalashni hisobga olgan holda qoplash muddati- bu eng kichik davrning davomiyligi, shundan so'ng to'plangan chegirmalangan ta'sir (sof chegirmalangan daromad) ijobiy bo'lib qoladi va kelajakda ijobiy bo'lib qoladi. Ushbu muddat chegirmasiz qoplash muddati bilan bir xil paytdan boshlab hisoblanadi. Umuman olganda, loyihaning samaradorligini baholash uchun chegirmalashni hisobga olgan holda qoplash muddati loyihani amalga oshirish muddati bilan hisob-kitob davri davomiyligi bilan taqqoslanishi kerak. Umumiy ma'noda chegirmalash- bu kelajakdagi davrlarga tegishli pul oqimlarining hozirgi qiymatini aniqlash, ya'ni hozirgi vaqtda kelajakdagi daromadlar. Kelajakdagi daromadlarni to'g'ri baholash uchun daromadning prognoz qiymatlari, xarajatlar, investitsiyalar, kapital tarkibi, mulkning qoldiq qiymati, shuningdek chegirma stavkalari to'g'risida ma'lumotga ega bo'lish kerak. Chegirmalangan qaytarilish davri oddiy qaytarilish davriga qaraganda loyihalarni baholashning konservativ va ob'ektiv mezonidir, chunki u hech bo'lmaganda qisman daromadlarni kamaytirish, xarajatlarni ko'paytirish, loyihani amalga oshirish davrida ko'proq daromadli muqobil investitsiya imkoniyatlarining paydo bo'lishi va boshqalar kabi xavflarni hisobga olish va loyihaga kiritish imkonini beradi. Qoida tariqasida, chegirma stavkasi mablag'larni xavf-xatarsiz joylas