ИНДИВИДУАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ НЕРВНО-ПСИХИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА.

Аннотация

This article provides information on individual characteristics of neuropsychological development in school-aged children. Key words: Educational system, modern technologies, formation of civil society, neuropsychological development. ИНДИВИДУАЛЬНЫЕ ОСОБЕННОСТИ НЕРВНО-ПСИХИЧЕСКОГО РАЗВИТИЯ ДЕТЕЙ ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА. Аннотация. В данной статье представлена информация об индивидуальных особенностях нервно-психического развития детей школьного возраста. Ключевые слова: Система образования, современные технологии, формирование гражданского общества, нервно-психическое развитие. Ta’lim tizimida professional bilimlarni egallash imkoniyatlarini kengaytirish yangi zamonaviy texnologiyalarda ishlashga qobil ishchi va mutaxasislarni tayyorlashni yoʻlga qoʻyish lozim. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev Miromonovich juda toʻgʻri ta’kidlaganlar-, “Biz farzandlarimizni komil inson boʻlishini hoxlashdan oldin oʻzimiz ularga oʻrnak boʻlishimiz kerak va ta’lim sohasida nafaqat dars jarayonida balki,darsdan tashqari vaqtlarda ham oʻquvchilar bilan shugʻullanmogʻimiz kerak”1. Mamlakatimizda chuqur oʻzgarishlar, siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hayotning barcha tomonlarini izchil isloh etish va liberallashtirish, jamiyatimizni demokratik yangilash va modernizasiya qilish jarayonlari jadal sur’atlar bilan rivojlanib bormoqda. Bunda kuchli fuqarolik jamiyatini shakllantirish yoʻlida belgilab olingan va izchil ravishda amalga oshirilayotgan ulkan vazifalar mustahkam zamin yaratmoqda. Prezidentimiz Shavkat Miromonovich Mirziyoyev “Mamlakatimizni 2016-yilda ijtimoiy- iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017-yilga moʻljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yoʻnalishlariga bagʻishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruza” sida oʻquv reja va dasturlarni tubdan qayta koʻrib chiqish masalasiga alohida e’tibor 1 Mirziyoyev.Sh.M - “ Erkin va farovon, demokratik Oʻzbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz ” Toshkent, Oʻzbekiston 2017-yil 56-bet. 1 18 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ qaratilgan. Bunda kuchli fuqarolik jamiyatini shakllantirish yoʻlida belgilab olingan va izchil ravishda amalga oshirilayotgan ulkan vazifalar mustahkam zamin yaratmoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning “Kimyo va biologiya yoʻnalishlarida uzluksiz ta’lim sifatini va ilm-fan natijadorligini oshirish chora tadbirlari toʻgʻrisida” gi PQ-4805-son qaroriga koʻra 2020-2025-yillarda kimyo va biologiya yoʻnalishlarida uzluksiz ta’lim sifatini hamda amalga oshirilayotgan ilmiy-tadqiqotlar va innovatsiya ishlari natijadorligini oshirish boʻyicha maqsadli dasturini, kimyo va biologiya yoʻnalishlarigga tegishli mutaxasissliklar boʻyicha oʻrta boʻgʻin kadrlarini tayyorlaydigan professional ta’lim muassalariga ishlab chiqarish tarmoqlarini biriktirish tasdiqlandi. Oʻqituvch bilan oʻquvchi oʻrtasida erkin va qulay muhit oʻzaro bir-biriga hurmat, ishonch va oʻzaro shaxs sifatida tan olish hissi paydo boʻlgandagina namoyon boʻladi. Ma’lumki, hozirgi globallashuv davrida elektron qurilmalardan foydalanish ayniqsa yoshlar oʻrtasida qattiq avj olgan. Bu insonning salomatligiga jiddiy zarar bermay qolmasligi hech kimga sir emas. Hozirgi globallashuv zamonida barchamiz, ayniqsa, bolalar nosog’lom ekologik sharoitda va texnologiyalarning qurbonliklari davrida yashab kelayotganimiz achinarli holat. Bu omillarning natijasida esa turli kasalliklar yosharib borayotgani esa ayni haqiqat. Vegetativ qon-tomir distoniyasi sindromi ham aynan shular jumlasidandir. Hozirgi kunda taxminan 85% maktab yoshidagi bolalarda bu sindromning keng tarqalayotganligi uning hayot faoliyati uchun zarur boʻlgan sistemalarga ziyoni, asoratlari mavzuyimning dolzarbligini bildiradi. Miyaning turli tuzilmalari ontogenezning turli bosqichlarida (insonning kontseptsiyadan to umrining oxirigacha individual rivojlanishi) yetuklikka erishadi, shuning uchun har bir yosh davri aqliy funktsiyalarning shakllanishi va rivojlanishi uchun o'ziga xos neyrofiziologik sharoitlar bilan tavsiflanadi. O'z navbatida, har bir bola rivojlanish va o'rganishning individual xususiyatlariga ega. Miyaning katta yarim sharlari va birinchi navbatda uning korteksi eng murakkab differentsiatsiyalangan shakllanishdir. Miyaning turli qismlaridagi bolalarda disfunktsiya yoki yetuklik yuqori aqliy funktsiyalarning (HMF) mos keladigan buzilishlariga olib keladi. Ular bolaga dastlab tugallangan shaklda berilmaydi va prenatal davrdan boshlab, ularning shart- sharoitlari yaratilganidan boshlab uzoq heteroxron va asinxron rivojlanish yo'lidan o'tadi. Miya rivojlanishining funktsional mezonlari sifatida bioelektrik, refleks va xulq-atvor ko'rsatkichlari ajralib turadi. HMF shakllanishida ishtirok etadigan miyaning asosiy tarkibiy qismlari limbik tizim va miya yarim sharlaridir. Limbik sistema miya yarim korteksi va tana o'rtasidagi aloqadir. Tana bilan birlik hissiyotlarn