Методика анализа и расчета монолитно-блочных медиасистем

Аннотация

The article presents an analysis of prefabricated monolithic ceilings (SMP) of various manufacturers, which have received the most widespread use. The task of reducing the weight of building structures while maintaining the bearing capacity is relevant in modern construction. Prefabricated monolithic construction systems correspond to modern trends, but require special attention and study. The article presents an analysis of the advantages and disadvantages of prefabricated-monolithic slab structures, identified and identified problems of use that require further detailed study to ensure the reasonable use of SMP structures in the construction of buildings and structures Keywords: prefabricated monolithic floors, structural elements, energy efficiency, foam block, gas block, concrete mix, reinforcement, formwork, analysis Kirish. Qurilish konstruksiyalarining vaznini pasaytirish, materiallar sarfini kamaytirish bilan bir qatorda ularni yuk ko‘tarish qobiliyatini ta’minlash xisobiga sezilarli iqtisodiy samaraga erishish loyxachilar va quruvchilar oldidagi doimiy dolzarb masala bo‘lib keladi. Mamlakatimizda va monolit binolarni loyxalash va qurish amaliyotida devorli, karkasli, karkas- devorli va karkas-o‘zakli konstruktiv tizimlar qo‘llanib kelmoqda. Yuk ko‘taruvchi temir beton konstruksiyalar uchun og‘ir betonlarni xamda devor konstruktiv tizimlarini keng ko‘lamda qo‘llash, konstruksiyalarni va binoni massasini oshirib borishi ma’lum. Bunday muammoni yechilishga bo‘lgan xarakatlardan biri bu g‘ovakli orayopma va tom yopma plitalarni paydo bo‘lishidir. Bunday plitalar yig‘ma va monolit yaxlit orayopmadan ancha yengil. Konstruksiyalarni yengillashtirishdagi keyingi bosqichda xarakatlar yig‘ma-monolit temir orayopmalar qo‘llanishi bo‘ldi. Ularni loyxalashda yig‘ma va monolit yaxlit orayopmalarni barcha ijobiy va salbiy xolatlari inobatga olinadi [1,2,3]. Yevroittifoq mamlakatlarida yig‘ma-monolit orayopmalardan foydalanish salmog‘i 20% dan 35% gacha tashkil etadi, Rossiya Federatsiyasida ular 2008 yildan beri kam miqdorda qo‘llanib kelmoqda, O‘zbekiston sharoitida esa xanuzgacha qo‘llanilmagan. Yig‘ma-monolit orayopmalarni nisbiy og‘irligi kamrok, issiqlik va tovush ximoyasi yuqori ko‘rsatkichlarga ega, qoplamalar yasash va yechishdek ortiqcha mexnat sarfli texnologik jarayondan soqit bo‘linishi, maxsus yuk ko‘tarish texnikasi jalb qilinmasligi va shuningdek boshqa qo‘shimcha samaralarga olib kelishi ularni afzalliklarini ko‘rsatadi [1]. Monolit temirbeton orayopmalar aynan ishonchli va universal konstruksiyalar qatorida turadi. Ularni afzalliklari umrboqiyligi, kerakli shakl berish imkoni,olovbardoshligi, maxalliy xomashyolarni qo‘llash imkoni, po‘latni tejashi bo‘lsa, kamchiliklariga - yuqori xususiy vazn, zamonaviy qurilish tendensiyalariga javob bermaydigan sermashaqqat xavoza va qoplamalar o‘rnatish, yuqori mexnat sarfi va xokazo [2]. Bundan tashqari, monolit qurilish iqlim va ob-xavo sharoitlariga bog‘liqdir. Masalan, monolit temirbeton konstruksiyalarni +5ºS dan past va +300S dan yuqori xaroratda tayyorlash jarayon tannarxini keskin oshirib yuboradi, chunki turli isitish - sovutish usullar va anjomlar talab etadi. Bular xammasi boshqa yangi turdagi orayopmalar konstruksiyalarini ishlab chiqilishini taqozo etadi. Xisoblash usuli. Statik noaniq konstruksiyalardagi zo‘rikishlarni odatda qurilish mexanikasiga oid qayishqoq tizimlar usuli yordamida aniqlanadi. Bu usulda xisoblash materialni ideal qayishqoqligini va konstruksiyani o‘zgarmas bikrligini nazarda tutgan xolda amalga oshiriladi. Konstruksiyalarni qayishqoqlikda ishlashi yukni oshib borishi bilan kuchlanish va ko‘chish orasidagi chiziqli bog‘liqlikdan iborat. Biroq temirbeton konstruksiyalar qayishqoq va noqayishqoq deformatsiyalarni namoyon qilishi mumkin, yani plastik xolatni. Berilgan kuch tarqalishi bilan qayishqoq deformatsiyalar yo‘qoladi, plastik deformatsiyalar qoladi. Qayishqoq deformatsiyalar asosida atomlarni muvozanat xolatiga qaytaruvchi siljishlar turibdi, plastik deformatsiyalarda esa – boshlang‘ich muvozanatga qaytmas xolatini kuzatamiz. Temirbeton konstruksiyalarida yoriqlar paydo bo‘lishi bilan bikrlik o‘zgaradi, kuchlar bilan yukni to‘g‘ri proporsionalligi buziladi, ya’ni ichki kuchlarni qayta taqsimoti sodir bo‘ladi. Boshqacha aytilganda, yuk oshishi bilan konstruksiyaning turli qirqimlaridagi ichki kuchlar orasidagi mutanosiblik o‘zgaradi. Bundan kelib chiqadiki, statik noaniq temirbeton tizimlarni qayishqoq stadiyasi bo‘yicha xisoblashda olingan natijalar bunday tizimlarni xaqiqiy ko‘tarish qobiliyatiga to‘g‘ri kelmaydi. Shuning uchun xam, bugungi kunda, statik noaniq konstruksiyalarini xisoblashda “chegaraviy muvozanat usuli” keng qo‘llanib kelayapti[3]. Usul – materiallarni plastik deformatsiyalanishini va boshqa omillar oqibatidagi kuchlarni qayta taqsimotini inobatga oladi. Usulni mazmuni qo‘yidagicha. Yukni qaysidir qiymatida, yumshoq po‘latli cho‘zilgan armaturada zuriqishlar oquvchanlik chegarasiga yetadi. Po‘latdagi pl