Принципы изучения создания вертикальных садов и применения их в ландшафтной архитектуре города Самарканда

Аннотация

Vertikal (tik) yo’nalishdagi ritmlar ham bo’lib, ular vaqt davomida o’simlikning o’sib, ulg‘ayib borishi bilan archa, pixtalar, listvenitsalar va boshqa xvoy tipidagi daraxtlarning novdalarini g‘uj barg qilib kurakcha shaklida o’stirib yoki daraxtlarni kuzab ularga qandil, katta shamdon, chilchiroqlar shaklini berish orqali hosil qilinadi. Аннотации: Существуют также ритмы вертикалного (крутого) направления, которые формируются со временем либо путем выращивания ветвей ели, пикст, лиственис и других деревев гавайского типа в виде почек в виде почек, либо путем обрезки деревев, придавая им Форму люстр, болших подсвечников, веснушек Annotations: There are also rhythms of a vertical (steep) direction, which are formed over time either by growing branches of Spruce, pixtas, listvenises and other Hawaiian-type trees in the form of buds in the form of buds, or by pruning trees, giving them The Shape of chandeliers, large candlesticks, freckles Kalit so’zlar: ark-qal’a, rabod, shahriston, hududlar, Saroy, ma’muriy, madaniy binolarning katta majmualari, Samarqand-madaniyat chorrahasi. Ключевые слова: арк-замок, рабад, город, районы, дворец, крупные комплексы административных и культурных зданий, Самаркандско-культурный перекресток. Keywords: ark-castle, rabad, city, regions, Palace, large complexes of administrative and cultural buildings, Samarkand-cultural crossroads. O’rta Osiyodagi tarixiy shaharlarning bunday tuzilishi shahar asosiy yo’llarining kesishgan joydagi chorsularning radikal va aylana yo’llar bilan to’ldirilishi, shaharlarning bir necha qismlarga bo’linishini ta’minladi. Shu bilan birga jamoat binolarining yangi turlari paydo bo’ldi. Ko’p sonli diniy marosimlar o’rniga yagona islom dinining tashkil topishi bilan turli dinlarning ibodatxonalari masjidlarga aylantiriladi. Biroq hali bu davrda diniy mazhablar saqlangan edi. Masalan, so’fiylik mistik mazhabida mazhab a’zolari uchun zikr tushish joyi bo’lgan, madaniy binolarning yangi turi - «xonaqo»lar, din peshvolarining maqbaralari - «mozorlar» barpo etilgan. Samarqand shahrining bosh rejasining asosiy ko’rsatkichlari Samarqand mahalliy tizimini turistik, ma’muriy-xo’jalik, ilmiy, madaniy va sanoat markazi kabi uning yanada barqaror rivojlanishini ko’zda tutadi. Samarqand shahri O’zbekiston Respublikasining yirik, ma’muriy-siyosiy, ilmiy, o’quv va madaniyat markazi hisoblanib, 2001 yilda shaharning tarixiy markazi “Samarqand-madaniyat chorrahasi” nominatsiyasi ostida YUNESKOning Butunjahon merosi ro’yxatiga kiritilgan.Yangi bosh rejani ishlab chiqishning muhimligi shaharsozlik rejasini ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy shartlarining tubdan o’zgarishlari bilan bog‘liqdir. Samarqand shahrining bosh rejasining asosiy ko’rsatkichlari Samarqand mahalliy tizimini turistik, ma’muriy-xo’jalik, ilmiy, madaniy va sanoat markazi kabi uning yanada barqaror rivojlanishini ko’zda tutadi. Shaharsozlik va shaharning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi masalalari iqlim o’zgarishiga, uning barqaror rivojlanishi, shaharsozlikning zamonaviy talablariga asosan yetkazish maqsadida ijtimoiy va tabiiy-ekologik majmuasi kabi shaharni va shahar atrofi hududini rivojlantirishni hisobga olib, ishlab chiqish va umumrespublika tizimi bilan birgalikda hal etiladi. Tadqiqot yo’nalishi, vertikal bog‘lar taraqqiyotini o’rganish va Samarqand shahri landshaft arxitekturasiga tatbiq qilish tamoyillari. Samarqand hududida turizmni rivojlanishi, grek va rim filosoflari aytib o’tganlaridek, yangi asrgacha bo’lgan IV asrdan boshlab shahar Moroqand deb nomlangan, shaharning rivojlanishi oldingi davrlarining boy tarixiy merosi bilan asoslangan. Shahar hududida, asosan tarixiy-arxitektura qo’riqxona chegaralarida, 460 dan ortiq madaniy meros obyektlari jamlangan. Ular rasmiy ravishda davlat hisobiga va muhofazasiga olingan. Markaziy hududda ko’pgina mehmonxonalar, turistik firmalar, restoranlar, do’konlar, banklar, tibbiyot markazlari mavjud. Rejaviy tarkibda radiallik ustunlik qiladi, magistral ko’chalar qayta ta’mirlashga, ko’kalamzorlashtirishga va obodonlashtirishga, shuningdek, hozirgi holatidagi kengligini yanada kengaytirishga ehtiyoj yuqori. Loyiha yechimi. Samarqand shahrining 2040 yilgacha bo’lgan davrga mo’ljallangan yangi bosh rejasining asosiy qoidalari Samarqand viloyatining hamda O’zbekiston Respublikasining asosiy turistik markazining ma’muriy-xo’jalik, ilmiy, madaniy va sanoat markazi kabi uni barqaror rivojlantirishni ko’zda tutadi. Samarqand shahrining bosh rejasi ilgarigi bosh rejaga kiritilgan asosiy tamoyillarni rivojlantiradi va Samarqand shahrini istiqbolli rivojlanishi qurilishining (2025 yil) va hisobot muddatiga (2040 yil) bazaviy asoslarni va asosiy parametrlarni belgilaydi. Samarqand shahrining muhim funksional hududi turli tarixiy davrlarning arxitektura meroslari obyektlarini o’z ichiga olgan hisoblanadi. Bosh reja bilan shaharning rejaviy tuzilmasining va qurilish obyektlarining arxitektura- badiiy qiyofasi izchilligi ta’minlanadi: Shaharning arxitektura-bo’shliq kompozit