Исследование скорости и состава транспортного потока на перекрестках города Нукуса

Аннотация

The article analyzes the activities of urban transport and passenger transport in the city of Nukus today, the types of passenger transport that currently serve passengers in the city, the scheme of their routes, the problems of public transportation and indications for their use. Kalit so‘zlar: shahar transporti, yo‘lovchi transport, transport oqimi, bekatlar, transport infrastrukturasi, transport turlari . Ключевые слова: городской транспорт, пассажирский транспорт, транспортный поток, остановки, транспортная инфраструктура, виды транспорта . Keywords: urban transport, passenger transport, traffic flow, stops, transport infrastructure, types of transport. Kirish. Keyingi yillarda shahar jamoat yo’lovchi transportiga bo’lgan e’tibor kuchayib bormoqda. Buning asosiy sababi axolining xarakatchanligi ortishi xisobiga ularning transport xizmatini kursatishga bo’lgan talablari ham kun sayin ortib bormoqda. O’zbekistan Respublikasi Prezidenti va Vazirlar Maxkamasi tomonidan shahar yo’lovchi transporti tizimini isloh qilish va axoliga dunyo andozalariga mos keladigan transport xizmatini ko’rsatish maqsadida bir qator qarorlar qabul qilindi. 2023 yil 16 fevral kuni O’zbekistan Respublikasi Prezidentining “Jamoat transporti tizimini isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 59-sonli qarori qabul qilindi [1]. Ushbu qarorda 2023-2025 yillarda Nukus shahrida jamoat transporti tizimini takomillashtirish bo‘yicha yo‘l xaritasi 1-jadvalda keltirilgan[1]. 1-jadval T/r Chora-tadbirlar nomi Muddati 1. Nukus shahrining transport va yo‘l-transport 2023 yil fevral infratuzilmasini rivojlantirish Bosh rejasini ishlab chiqish. 2023 yil aprel-may 2023 yil dekabr 2. Nukus shahar jamoat transportining yangi yunalishlar 2023 yil mart tarmog‘ini shakllantirish. 2023 yil mart 3. Brutto-shartnomaga o‘tadigan avtobus yunalishlari 2023 yil dekabr bo‘yicha elektron tenderlar o‘tkazish. 2023 yil dekabr 2024 yil aprel 4. Nukus shahar jamoat transportida tarif tizimini 2023 yil sentyabr takomillashtirish. 2024 yil mart 5. Jamoat transporti ustuvorligini ta’minlash maqsadida yo‘l- 2023 — 2025 yillar transport infratuzilmasini rivojlantirish. 2023 yil dekabr 2023 yil mart — noyabr 2023 yil noyabr 6. Targ‘ibot ishlarini tashkil etish. 2023 yil avgust — dekabr 2023 yil avgust — dekabr 7. Brutto-shartnoma, shu jumladan yunalishning 2023 yil sentyabr boshlang‘ich narxini shakllantirish hamda brutto-shartnoma 2023 yil oktyabr asosida ishlayotgan tashuvchilar faoliyatini davriy (chorak va 2024 yil iyun — dekabr yillik) o‘rganish va xulosa berish uchun yuqori malakali ekspertlarni jalb qilish. Tadqiqot metodologiyasi (Research Methodology) Bugungi kunda Nukus shahrida yo‘lovchilarni tashish avtomobil transport vositalari bilan amalga oshirilmoqda. Avtomobil transporti yer usti transporti turlaridan biri sifatida eng keng tarqalgan transport turi bo‘lib, yo‘lovchilarni tashishda yetakchi o‘rinni egallaydi. Shahar yo‘lovchi transportining asosiy turlaridan biri bo‘lgan avtobus transporti eng keng tarqalgan va arzon transport to‘ri bo‘lib, u kichik shaharlarda yo‘lovchi tashishning yagona turi hisoblanadi. Lekin Nukus shahrida bugungi kunda yo‘lovchilarni tashishning aksariyat qismi “Damas” rusimli avtomobillarda amalga oshirilmoqda. Nukus shahrining yo‘lovchi tashish yo‘nalishlari to‘g‘risidagi 2019 yil 30-iyun holati bo‘yicha ma’lumot 2-jadvalda keltirilgan [2]. 2-jadval. Nukus shahri yo’lovchi tashish yo’nalishlari bo’yicha Nukus avtobus yo’nalishli Shulardan shaxrida taksi Damas joylashtirilgan avtomobillari yo’nalishlar 2022 Yo’nalishlar Faoliyat 95 4 91 87 soni kursatayotgan yo’nalishlar soni Vaqtincha 37 26 11 10 faoliyat kursatmayotgan yo’nalishlar soni Avtomobillar Barcha 1694 143 1551 1473 soni yo’nalishlarda rejalashtirilgan avtomobillar soni Faoliyat 1311 16 1295 1230 kursatayotgan yo’nalishlarda amaldagi avtomobillar soni Qoraqolpog‘iston Respublikasi statistika boshqarmasining avtomobil transportida shaharda 2021 yilda avtomobil transportining barcha turlari bo‘yicha yo‘lovchi aylanmasi 1195,7 mln. yo‘lovchi/km ni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan o‘sish 126,0 % ko‘rsatkich qayd qilindi. Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi ulushi 30,0 % ni tashkil qildi (3-rasm) [3]. 341,9 2083 203,1 1195,7 150,2 949,2 2019 2020 2021 2019 2020 2021 yillar yillar a) Yuk aylanmasi, (mln. t/km) b) Yo‘lovchi aylanmasi, (mln. yo‘lovchi/km) 3-rasm. Avtomobil transporti yuk va yo‘lovchi aylanmasining taqqoslanishi [3]. Tahlil va natijalar (Analysis and results) Nukus shahrining yo‘lovchi tashish transport kompleksidagi mavjud muammolar : - Boshqa turdagi yo‘lovchi tashish transportning yo‘qligi, faqat avtotransport vositalari. - Reja bo‘yicha avtotransport vositalarining yetishmasligi. - Bekatlar zamonaviy jihozlanmaganligi va yangi yo‘nalishlarda bekatlarning kamligi. Nukus shahrida boshqa yo‘lovchi transport turlarining yo‘qligi, yo‘lovchilarni tashish faqat avtotransport vositalarida amalga oshirilyotgani va bu avtotransportlarning aksaryat qi