РАЗВИТИЕ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНЫХ ПЕРВЫХ СРЕДСТВ ЧЕРЕЗ СТЕМАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ

Аннотация

This article cites the theoretical and practical aspects of the development of critical thinking processes in teachers in the process of primary education and the features of their content in them. STEM talks about the problems of providing education to preschool children based oneducational technology. Keywords: critical thinking, thoughts of teachers, principles of Primary Education, STEMeducation technology, components. independent thinking, futureprofessions. РАЗВИТИЕКРИТИЧЕСКОГОМЫШЛЕНИЯУЧАЩИХСЯНАЧАЛЬНЫХ ПЕРВЫХ СРЕДСТВ ЧЕРЕЗ СТЕМАЛЬНОЕ ОБРАЗОВАНИЕ Аннотация. В данной статье рассмотрены теоретические и практические аспекты развития критических мыслительных процессов у педагогов в процессе начального образования и особенности их структурирования. В основе образовательной технологии STEMлежатпроблемы воспитанияиобучения детей дошкольного возраста. Ключевые слова:критическое мышление,мнения учителей, начальноеобразование, принципы образовательной технологии STEM, компоненты. самостоятельное мышление, будущие профессии. Tanqidiy fikrlash bu –XXI asr talablarini muvaffaqiyatli ro’yobga chiqarishimizga imkoniyat yaratuvchi, o’rganayotgan va bajarayotgan ishimizni yanada chuqurroq anglashimizga yordam beruvchi ijobiy ko’nikmadir. Tanqidiy fikrlashga o’rgatish ta’limga oid me’yyoriy xujjatlarda belgilangan yuqori kasbiy bilimdon, mahoratli, ijodiy va ijtimoiy faol xayotda o’z o’rnini topa oladigan, mustaqil, erkin va tanqidiy fikrlash malakali kadrlarni shakllantirish vazifasini hal qilishga ham mos keladi. Xo’sh, shunday bo’lsa tanqidiy fikrlashning o’zi nima? Adabiyotlarda bu tushunchaga berilgan turli xil ta‟riflarni uchratish mumkin. Bu tushuncha haqida gapirishdan oldin, ayrim aqliy faoliyat ko’nikmalarini ko’rib chiqaylik, lekin ularni tanqidiy fikrlash deb bo’lmaydi. Esda saqlash – eng muhim fikrlash jarayoni bo’lib, busiz o’quv jarayonini amalga oshirib bo’lmaydi, lekin u tanqidiy fikrlashdan tubdan farq qiladi. Kompyuterning xotirasi har birimiznikidan anchagina yaxshiroq, lekin esda saqlash tanqidiy fikrlashni bildirmaydi. Ko’pchilik o’qituvchilar har qanday fikrlashdan ko’ra 808 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME2/ISSUE12/UIF:8.2/MODERNSCIENCE.UZ xotirani rivojlantirishni yuqoriroq qadrlaydilar, nazorat ishlari va imtihonlarda asosan talabalar xotirasi ko’lamini tekshiradilar. Lekin tanqidiy fikrlash tarafdorlari esa aqliy faoliyatning murakkabroqturlarininazarda tutadi. Tanqidiy fikrlash o’quvchilarning fikrlash qobiliyatini shakllantirish uchun ta'lim tizimini mustahkamlash muhimligini tan oladi. Bolalarning tanqidiy fikrlash qobiliyati, bir tomondan faktlarga asoslangan bilimlardan foydalangan holda mulohaza yuritish va ochiq va izlanuvchan tafakkurni qabul qilish demakdir. Biroq, bunga erishish uchun maktablarda tanqidiy fikrlashni yaxshilashlari uchun o'quv dasturlari ko’proq amalish mashg’ulotlarga tayangan holda integratsiya qilinishi kerak. O'qituvchilar, psixologlar va faylasuflar bu borada bir fikrda bo'lishsa ham tanqidiy fikrlashning ahamiyati, kontseptsiyasi nimani anglatishi haqida hali ham kelishuv mavjud emas va o'qituvchilarni amaliyotda qo'llash uchun qanday tayyorlanishi kerakligi haqida bahs muzokazalar olib borilmoqda. Ushbu tadqiqotning asosiy maqsadi boshlang'ich sinf o'qituvchilari ushbu kontseptsiyani qanday qabul qilishlarini va ular o'zlarining maktab va maktablarida qanday professional fon tariqasida tanqidiy fikrlash tajribasini olib kelishlarini o'rganishedi. STEM ta’limi maktabdan boshlanishi kerak. Bu ta’lim asosida o‘quvchi dunyoda yuz berayotgan muammolarga yechim topishni o‘rganadi. Ilm-fanni (Sience) yaxshi o‘zlashtirish o‘quvchiga o‘zini o‘rab turgan atrof-muhitni yaxshi anglashga yordam beradi. Texnologiya fani insoniyat kelajagi bo‘lgan raqamli dunyoga moslashuvchan qiladi. Muhandislik (Engineering) bilan o‘quvchi muammolarni hal qilish qobiliyatini shakllantiradi, o‘rgangan bilimlarini yangi loyihalar yaratish uchun qo‘llay oladi. Matematika esa ma’lumotlarni tahlil qilish, xatolarni tuzatish, to‘g‘ri yechimlar topish uchun kerak. STEM mana shu 4 ta yo‘nalishni bir tizimga soladi va jamiyatga innovasiyalar yarata oladigan, muammolarga barqaror yechimlar topa oladigan kadrlarni tayyorlab beradi. STEM so‘zi ingliz 4 so‘zning bosh harflaridan tashkil topgan abreviatura bo‘lib, unda: S – Science –fan, T – Technology – texnologiya, E – Engineering –muhandislik, M – Mathematics – matematika kabilardir. So’nggi vaqtlarda ushbu qisqartmaga A – Art – San’at bo‘limi ham qo‘shilgan. Tadqiqotlarning ko‘rsatishicha, STEM(STEAM) ta’lim tizimi orqali bolada kreativlik, qunt, qiziquvchalik va hozirgi kunda eng muhim bo‘lgan xususiyat – muammoni hal qilish(problem-solving skills)qobiliyati shakllanadi. STEAM – ta’lim texnologiyasi – ta’lim oluvchilarning bir nechta fanlarni zamonaviy usul, vosita va shakllarining o’zaro integratsiyalashuvini xilma xil ko’rinishdagi kontentlar hamda elektron vositalar yordamida hayotiy bilim