ВИЧ – АКТУАЛЬНАЯ ПРОБЛЕМА

Аннотация

This article mainly contains information about HIV infection and the methods of their symptoms. This article, which has not lost its relevance today. Also deals with the analysis of AIDS and HIV and the measures taken against then. Keywords: HIV, AIDS, epidemic, infection, cancer. ВИЧ – АКТУАЛЬНАЯ ПРОБЛЕМА Аннотатция. Эта статья в основном содержит информацию о ВИЧ – инфекции и СПИДе и их симптомах. Сегодн эта инФекция не потеряла своей актуальности. Данная статья также посвящена анализу заболеваний СПИД и ВИЧ и мерам, принимаемым против них. Ключевые слова: ВИЧ, СПИД, эпидемия, инфекция, опасная, упохоль. Bugungi axborot asrida fan – texnika taraqqiyoti qanchalik yuqori bo’lmasin yechimi topilmayotgan muammolar ham yetarli. Har qaysi davrda ham inson, uning salomatligi va sog’ligiga alohida e’tibor beriladi. Afsuski, XXI asrda ham keng tarqalgan kasalliklarga e’tiborsizlik tufayli inson hayoti xavf ostida qolishi, ba’zi hollarda esa o’lim bilan yakun topishi mumkin . Hozirgi davrda ham bir qator yuqumli kasalliklar mavjud bo’lib, bular orasida OIV infeksiyasi va OITS xastaligi ayniqsa ko’payib bormoqda. OITS xastaligiga ta’rif berishdan avval OIV infeksiyasi atamasiga to’xtalishimiz joiz. 173 “OIV ( odam immuniteti tanqisligi virusi )surunkali yuqumli kasallik bo’lib, inson organizmida butun hayoti davomida saqlanib qoladi. U organizmni tashqi xavfli ta’sirlardan himoya qiluvchi tizim -immun tizimini izdan chiqaradi. Uning o’ziga xosligi shundaki, virus organizmga tushgan dastlabki davrda hech qanday noxush alomatlar sezilmaydi, immun tizimi viruslarning tajovusini bostirib turadi”1. Bu virusni yuqtirib olgan inson uzoq yillar davomida o’zini kasal ekanini sezmaydi. OIV virusi bilan kasallangan hujayralar ko’pyib borishi natijasida OITS ( ortirilgan immunitet tanqisligi sindromi yuzaga keladi. Bu ham uzoq davom atuvchi xastalik bo’lib faqat odamning bitta a’zosiga emas qolgan sog’lom organlariga ham o’z ta’sirini o’tkazadi. Ayniqsa immun tizimiga juda qattiq zarar yetkazadi va u o’z vazifasini bajara olmaydi. Albatta immuz tizimi ishdan chiqandan keyin inson har qanday tashqi ta’sirga sezuvchan bo’ladi oddiy kasalliklar ham juda og’ir kechadi. Boshqa yondosh kasalliklar ham rivojlanib boraveradi. Ya’ni OITS OIV infeksiyasining eng so’ngi davri hisoblanadi. Organizm bilan virus o’rtasida kurash avj olib virusning ustunligi bilan tugaydi. OITS davrining boshlanishi ham xuddi shu vaqtda to’g’ri keladi. Nafas meda ichak, siydik yo’llarida mavjud kasalliklarni keltirib chiqaradi. Bular esa OITS bilan bog’liq infeksiyalar deb ataladi chunki OITS holati bilan bog’liqligi bo’lganligi uchun kasallik virusi infeksiya yuqqan odamning qinida, erkaklar shavkatida. ayollarning jinsiy a’zolarining chiqindilarida va ko’krak sutida bo’ladi, shuning uchun OITV, asosan, uch xil yo’l bilan yuqori qon orqali, jinsiy aloqa vositasida va infeksiya yuqqan onadan homilasiga vertikal yo’l bilan o’tadi”2. Bu kasalikka chalingan insonlarning ko’pchiligini narkamanlar (giyohvandlar, fohishalar) tashkil etadi. Ya’ni shuni ta’kidlash joizki, muolajalar vaqtida nostril igna, shiprits, va boshqa tibbiy anjomlarni ishlatishda ham bu kasallikni yuqtirib olishadi. OITS sababsiz uzoq davom etuvchi yo’tal, qisqa vaqt ichida keskin ozib ketish, harorat sababsiz ko’tarilishi, uzoq vaqt ich ketishi, og’iz bo’shlig’i va turli a’zolar yallig’lanishi, xavfli o’smalar rivojlanishi kabi belgilar bilan namoyon bo’ladi. Olimlarnig fikriga ko’ra dunyo bo’yicha ayni paytda 37 mln kishi OIV kasalligi bilan kurashib kelmoqda. Kasallikning ko’p hollarda yosh insonlar o’rtasida tarqalishi kuzatiladi. 1 https://uz.m.wikipediya.org 2https://med360.uz 174 Ushbu xastalikning belgilari uzoq vaqt yashirin tarzda kechishi bois kasallik bilan og’rigan bemorlarning boshqalarga yuqtirish xavfi ko’proq bo’ladi. Hozirda tibbiyot asrida yashayotganimiz sababli, OIV infeksiyasiga chalingan odamning umrini, sog’lom odamning umrichalik cho’zish mumkin ko’rsatilgan muolajalar bilan, albatta. Ko’rsatilgan muolajalar bemorni to’laqonli virusdan xalos etmasa-da, ammo uning bemor qonida ko’payishiga ham yo’l qo’ymaydi. Muolajalar natijasida bemorda immunitet paydo bo’ladi va virusga qarshi hujayralar ko’payib, bemorning ahvoli sezilarli darajada yaxshilandi. Bizning mamlakatimizda O’zbkistonda OITS epidemiyasi ilk bor 1987- yilda aniqlangan. SHu sanadan boshlab 2003-yilga qadar Respublikamizda 3531 nafar OIV virusi yuqtirib olgan shaxslar ro’yxatga olingan. Respublikamizda virus bilan kasallangan bemorlarning ichida ko’pchiligini chet el fuqarolari tashkil etgan. Respublikamizda jami qayd etilgan 3531 nafar OIV yuqqan bemorlarning 11nafari 15 yoshgacha bo’lgan bolalardir, 2916 nafari erkaklar va 615 nafarini ayollar tashkil etadi. Biroq rasmiy statistika virus yuqqan odamlarning aniq sonini ko’rsatolmaydi, chunki OIV ga chalingan bemor tekshiruvdan o’tishga kelguncha, ya’ni uning kasalligi aniqlanguncha bemor bir necha kishiga kasalligini yuqtirgan bo’ladi. Albatta, har bir inson