ЖИЗНЬ И ТВОРЧЕСКИЙ ПУТЬ КОМПОЗИТОРА ОСЕРБАЯ АЛЛАНАЗАРОВА

Аннотация

This dissertation briefly describes the life and creative path of composer Oserbai Allanazarov. Key word: composer, teacher, decorator, melodist, music, spoon, text, science. ЖИЗНЬ И ТВОРЧЕСКИЙ ПУТЬ КОМПОЗИТОРА ОСЕРБАЯ АЛЛАНАЗАРОВА Аннотация. В этой диссертации кратко рассказывается о жизни и творческом пути композитора Осербая Алланазарова. Ключевое слово: Композитор, учитель, декоратор, мелодист, музыка, ложка, текст, наука. Respublikaǵa tanılǵan melodist, kompozitor, oqıtıwshı hám sazende qatarına kiredi. Ol 1954-jılı Kegeyli rayonınıń Xalqabad sovxozınıń baqsı hám girjekshi shańaraǵında tuwıldı. Muzıkaǵa qızıǵıwshılıǵı jaslayınan baslanıp onıń qáliplesiwine ákesi Allanazar baqsı járdem etken. 1971-1974-jılları Q.Ayımbetov atındaǵı mádeniy agartıw texnikumınıń xalıq sazları bóliminiń girjek saz 217 áspabında Q.Palwaniyazovtıń basshılıǵında texnikumdı pitkerdi. Onnan keyin sol kásip boyınsha Tashkent mámleketlik mádeniyat institutında oqıp onı ustazı J.Xodjaevtıń basshılıǵında 1980-jılı tamamladı. Sol jılları Tashkent oqıw orınlarınıń studentleri arasında shólkemlestirilgen “Aydınlar” atlı háweskerler ansambline basshılıq etken. Tashkent mádeiyat institutın pitkerip Ó.Allanazarov Q.Ayımbetov atındaǵı nókis mádeniyat texnikumında girjek saz áspabı boyınsha oqıtıwshı bolıp isledi. Oqıtıwshılıǵınan tısqarı texnıkumda studentler vokal ansamblin, xalıq sazları ansamblin, muzıkalıq dógeregin basqarıw sıyaqlı muzıkalıq, jámiyetlik islerin alıp bardı. Muzıka dóretiw isi menen 1974-jıldan baslap shuǵıllanǵan. Ol 50 ge jaqın kópshilikke arnalgan qosıqlar, solardan 15 ten aslamı balalar qosıqları. Saz áspablarınan girjekke, chanǵa hám rubabqa arnalgan pesalar dóretken, sonıń menen birge oyın muzakaların da jazgan. Óserbay Allanazarovtıń dóretpeleri kórkemlik jaǵınan tásirsheńligi, lirikalıq sezimleri namasınıń jańalıǵı, psixologiyalıq sıpatlılıǵı arqalı kóplshilikke tanılǵan. Sonday- aq, onıń shıǵarmalarınıń tiykarǵı kelbeti adamlar hám olardıń muhabbbat lirikası, analıq, balalıq, házilli-satıralıq temaları bolıp sanaladı. Ó.Allanazrovtıń kóplegen namaları respublika balalar baqshaları, ulıwma bilim beretuǵın mekteplerdiń qosıq-muzıka sabaqlıǵı bagdarlamasına, mádeniy agartıw hám kórkem-óner bilim jurtlarınıń qosıq bólimi baǵdarlamalarına kirgizilgen. Onıń qosıqları Qaraqalpaqstan tele-radio koncertlerinde hám basqa jerlerde de jiyi-jiyi esitilip turadi. “Ótip baratır” - İ.Yusupov qosıq tekstine jazılǵan bul lirikalıq hám házil qosıq sıpatında tıńlawshılar tárepinen jaqsı qabıl etildi. Bunıń tiykarǵı sebebi, nama milliy ırǵaqlar menen júdá tásirli etip jazılǵan. keń diapozonda, tenor dawısı ushın jazılıp, qosıq qatarınıń sońǵı sózi qaytalanıwı arqalı tıńlawshılardı ózine tartadı. Zamanagóy muzıka iliminde muzıkalıq qubılıslar, dóretiwshilik, atqarıwshılıq óneri, nama tıńlaw, qabıllaw, muzıkanı talıqlaw, shıǵarmaǵa baha 218 beriw usaǵan tarawlar bar. Bir ǵana muzıkalıq shıǵarmanı úyreniw arqalı biz stil hám janr, analız, atqarıwshılıq sheberligi hám qabıllaw, muzıka tili nama dóretiwshiler, ádebiyat hám tarıyxtı úyreniwge tuwra keledi. Demek muzıka insannıń turmıstı estetikalıq kóz qarastan ańlawına, tanıwına járdemlesip, onıń ruwxıy dúnyasın bayıtadı. Solay eken muzıkanı túsiniw adam ushın unamlı sezimlerdi júzege keltirip, arzıw-ármanların iske asırıwǵa, ullı baslamalardı ashıwǵa járdemlesedi. Muzıka járdeminde insan ózine ruwxıy kúsh jiger, keleshekke umtılıwshılıq payda etedi. Demek jaslarımızdı jańa ideyalarǵa umtıldırıp salamat áwlad etip tárbiyalawda muzıka ónerine onıń estetikalıq mazmunına ayırıqsha áhmiyet beriw zaman talabı. Solay eken ulıwma bilim beretuǵın mekteplerde muzıka sabaǵınıń ótiliwi ulken áhmiyetke ie. Ásirese baslawısh klass oqıwshılarınıń hár tárepleme jetik insan bolıp kamalǵa keliwinde muzıkanıń tutqan ornı óz aldına.