НОВЫЙ ПОДХОД К ВОПРОСУ ГРАЖДАНСТВА В КОНСТИТУЦИИ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

Аннотация

In the article, the importance of the issue of citizenship in determining the legal status of a person, the fact that the new version of the Constitution of the Republic of Uzbekistan pays attention to clearly defining the rights and obligations of citizenship, further strengthening the legal basis by increasing the responsibility for violating it, protecting citizens of Uzbekistan abroad creation of new norms and their expansion, issues of limiting the rights of citizens in the issue of going abroad and re-entering Uzbekistan are analyzed in detail. Keywords: citizenship, statelessness, foreign citizen, acquisition of citizenship, removal of citizenship, public fund "Compatriots", civil society, protection of citizenship. НОВЫЙ ПОДХОД К ВОПРОСУ ГРАЖДАНСТВА В КОНСТИТУЦИИ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН Аннотация. В статье подчеркивается значение вопроса гражданства в определении правового статуса человека, то, что в новой редакции Конституции Республики Узбекистан уделяется внимание четкому определению прав и обязанностей гражданства, дальнейшему укреплению правового статуса человека. на основе повышения ответственности за ее нарушение, защиты граждан Узбекистана за рубежом, создания новых норм и их расширения, подробно анализируются вопросы ограничения прав граждан в вопросе выезда за границу и повторного въезда в Узбекистан. Ключевые слова: гражданство, безгражданство, иностранный гражданин, приобретение гражданства, выход из гражданства, общественный фонд «Соотечественники», гражданское общество, защита гражданства. Fuqarolik ijtimoiy institut va amaliyot sifatida G‘arb sivilizatsiyasiga egalik huquqini o‘tkazishdir. Fuqarolikni oshkor qilish siyosiy hamjamiyat a’zolarining imtiyozlari bilan, ularning qamrab olish holatlarini maqomiga ko‘ra - fuqarolarning biznes bilan shug‘ullanishi, jamoat 7 81 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ yig‘ilishlarini qamrab olishi va ular ustidan mutlaq nazorat o‘rnatishi orqali aniqlandi. Janubiy Afrikaga yaqinlashish g‘oyasi hayotni imtiyozli egalik maqomi va keng doiradagi odamlar bilan bog‘lashdir. To‘g‘ri, keyinchalik yig‘ilish g‘oyasi bilan uzviy fuqarolik aloqasi g‘oyasi zaiflasha boshladi va siyosiy hayotga va xalq boyligiga unchalik e’tibor qaratilmagan fuqarolikning boshqacha, yangi shakliga yo‘l ochdi. Biroq, yondashuv paydo bo'lganda, ijtimoiy davlatning ishlab chiqaruvchisi, iste'molchisi yoki mijozi kabi maxsus ijtimoiy munosabatlar. Fuqarolik munosabatlarining o‘ziga xos turi sifatidagi nuqtai nazaridan fuqarolik institutlari odatda hayotning shaxsiy, ijtimoiy va madaniy sharoitlarini hisobga olgan holda umumiy siyosatni kuzatishda kuzatish amaliyoti bilan chambarchas bog'liqdir. Biroq, bir g‘oya - bu fuqarolik jamiyatining davlat institutida ishtirok etishi. Uni uchta asosiy elementdan biri bilan ajratish mumkin: ommaviy siyosiy hamjamiyatga a’zolik; siyosiy hamjamiyatga a’zo bo'lish orqali erishilgan huquqlar va ularning moddiy ta’minoti, shuningdek, ushbu jamiyat hayotida kuzatilayotgan yuqumli kasalliklar, iqtisodiy va madaniy jarayonlarda ishtirok etish. Bu uch element faqat bir-biridan ajralmas emas; amalda ular tez-tez bir-biri bilan uchrashib, demokratik hayot va aholining katta qatlamlari farovonligi uchun zarur shart-sharoitlarni ta'minlaydi. Fuqarolik — Konstitutsiyaviy institut. Uning asoslari yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizning IV bobi 22-24-moddalarida belgilanib qo‘yilgan. “O‘zbekiston Respublikasining butun hududida yagona fuqarolik o‘rnatiladi. O‘zbekiston Respublikasining fuqaroligi, unga qanday asoslarda ega bo‘lganlikdan qat’iy nazar, hamma uchun tengdir. Qoraqalpog‘iston Respublikasining fuqarosi ayni vaqtda O‘zbekiston Respublikasining fuqarosi hisoblanadi”1. Shuningdek, yangi tahrirdagi Konstitutsiyamizning 23-moddasi “O‘zbekiston Respublikasi fuqarosi O‘zbekistondan tashqariga majburiy chiqarib yuborilishi yoki boshqa davlatga berib yuborilishi mumkin emas. Davlat xorijda yashayotgan vatandoshlar bilan aloqalarni saqlab qolish hamda rivojlantirish to‘g‘risida xalqaro huquq normalariga muvofiq g‘amxo‘rlik qiladi” deb belgilab bermoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 25-oktabrdagi “Xorijda istiqomat qilayotgan vatandoshlar bilan hamkorlik sohasida O’zbekiston Respublikasi davlat siyosatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-3982-son Qaroriga muvofiq, quyidagilar vatandoshlar qatoriga kiritiladi: a) chet elda vaqtincha yurgan O‘zbekiston fuqarolari; b) xorijga chiqib, chet el fuqaroligini olgan, O‘zbekistonga ma’naviy va madaniy nutqai nazardan mansublikni his qilgan shaxslar; s) etnik, til va madaniy-tarixiy nuqtai nazardan o‘zini o‘zbeklar yoki qoraqalpoqlar sifatida identifikatsiya qilgan hamda O‘zbekiston bilan aloqada bo‘lish xohishida bo‘lgan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar2. 2021-yilda xorijda vatandoshlar bilan hamkorlikni rivojlantirish, ularning huquq va erkinliklarini himoya qili