Развитие графических компетенций будущих инженеров на основе 3D-моделирования

Аннотация

Zamonaviy texnologiyalar asosida boʻlajak muhandislarning grafik kompetentsiyasini 3D modellashtrishlar asosida rivojlantirishning asosiy pedagogik shartlari muhokama qilinadi. Zamonaviy ishlab chiqarishda uch o‘lchovli modellashtirish asosida kasbiy faoliyat ob’ektlarini loyihalash texnologiyalari alohida o‘rin tutadi. Shunday qilib, grafik kompetentlik kasbiy kompetentlikning muhim tarkibiy qismiga aylanadi, uning shakllanish darajasi maxsus fanlarga tayyorgarlik jarayonida bilimlarni o‘zlashtirishning muvaffaqiyatini va muhandislik sohasidagi mutaxassislarning grafik kompetentligini rivojlantirish va texnik universitetlarida grafik kompetensiyalar boʻlajak mutaxassislarning fundamental va kasbiy ahamiyatga ega fazilatlarini maqsadli shakllantirishning uslubiy tizimi taklif qilindi. Kalit soʻzlar: Multimedia, Modellashtrish, kompetentsiya, Kompyuter texnologiyalari, Konstruktiv, Kompyuterda grafik texnologiyalar, Grafikli kurslar. 428 Bugungi kunda Oliy ta’lim muassasasi faoliyatining natijasi bilim, koʻnikma va malakalarning tizimi emas, balki asosiy vakolatlar toʻplamidir. Ta’limda “kompetentsiya” tushunchasini paydo boʻlishi o‘quvchilarda ta’limning yakuniy xulosasi sifatida aniqlashi bilan bogʻliqdir. Zamonaviy sharoitda talabalarning grafik tayyorgarligini takomillashtirish muhandislar malakasini oshirish masalalari keng miqyosida rivojlanishida an’anaviy tasviriy geometriya, muhandislik va kompyuter grafikasi sohalari. Texnik universiteti talabalarning grafik tayyorgarligida talaba uchun maxsus fanlar boʻyicha turli xil ishlarni oʻrganish va bajarish uchun nazariy va amaliy asos boʻlib, umumiy muhandislik tayyorgarligining asosini tashkil etadi. Buning sababi shundaki, hodisalarni har qanday shaklda grafigini talqin qilish umumiy muhandislik fanlarining deyarli butun oʻquv fanlari tizimiga va kasbiy ta’limning maxsus tarkibiga kirish qismiga kirib borishdir. Kompyuter texnologiyalari vositalari bilan jihozlangan zamonaviy ishlab chiqarish sharoitida asosli yechimni tayyorlash, ishlab chiqish va tekshirishda quyidagilarni talab qiladi. Kelajakdagi muhandisning grafik tayyorgarligida fan sohasiga xos boʻlgan axborot tuzilmalari bilan ishlashga qodir boʻlish; 3D modellashtirishlarni yaratish; ma’lumotlarni kodlash va dekodlashni amalga oshirish va mumkin boʻlgan yechimlarni qidirish zonasini aniqlash boʻyicha harakatlarni bajarish; oʻz faoliyatini rejalashtirishda modellashtirishlarning umumiy qismlari bilan ishlash. Grafik kompetensiyalar asosida biz universitet talabalarining rivojlangan fazoviy fikrlash va matematikning kasbiy fanlar sohasidagi samarali integrativ aloqalariga asoslangan bilim, koʻnikma va malakalarini koʻrib chiqishni taklif qilamiz, bu esa talabaga amaliy muammolarni hal qilishda texnik ob’ektlarning matematik, konstruktiv va funktsional xususiyatlarini ongli ravishda tushunishni ta’minlaydi. Kompyuter grafikalari muhitida erkin yoʻnalishni tanlay bilish yakuniy natijaga erishishga e’tibor berish va oʻz-oʻzini rivojlantirishda grafik faoliyatning yangi usullarini oʻzlashtirish istagi bilan birlashtiriladi. Grafik kompetentsiyani shakllantirish jarayonida talabalarni oʻqitishning samarali usullari va vositalarini izlashni oʻz ichiga oladi. E’tibor bering, bir qator universitetlar kompyuterlarning grafik texnologiyalar yordamida chizma geometriya va grafik fanlarni oʻqitishning mazmuni, metodikasi va vositalarini takomillashtirishda ijobiy tajribaga ega, kompyuter texnologiyalari vositalari pedagogik imkoniyatlarni sezilarli darajada kengaytiradi va oʻquv jarayoniga ijobiy ta’sir koʻrsatishi mumkin. Bugungi kunda modellashtirish mumkin boʻlmagan yoki qimmatga ega bo‘lgan narsani kompyuterda grafik texnologiyalari yordamida amalga oshirilishi mumkin. Zamonaviy kompyuter texnologiyalari va kompyuterning multimedia imkoniyatlari tufayli siz nafaqat statik modellar va rasmlarni barcha tafsilotlarda amalga oshirishingiz, balki ushbu modellarni dinamikada taqdim etishingiz mumkin. Kelajakdagi muhandis oʻquv konstruktiv va texnologik muammolarini kompyuter texnologiyalari yordamida hal qilishi, yoki zamonaviy amaliyot bilan bogʻliq texnologiyalarni taraqqiyotining haqiqiy yoʻnalishi sifatida koʻrishi va ular bilan aloqada boʻlishi mumkin. 429 Oʻquv jarayonida kompyuter texnologiyalaridan foydalanish bir nechta malakali mutaxassislar uchun mavjud boʻlgan narsalarning koʻpini taqdim etadi. Kompyuterdan foydalanish turli fan sohalari bilimlarini o‘rganishda birlashtiradigan oʻquv kurslarini qurish masalasini koʻtarishga imkon beradi, bu esa oʻrganish va amaliyot oʻrtasidagi tafovutni bartaraf etishning zaruriy shartlaridan biridir. Shu bilan birga, kompyuter har bir talabaga har qanday faoliyatni oʻzlashtirib, uni amalga oshirishning me’yoriy usulini oʻzi bilan taqqoslash uchun haqiqiy imkoniyat beradi, bu esa oʻquv faoliyati tarkibiga yangi turdagi bilimlarni, masalan, muammolarni hal qilish faoliyati toʻgʻrisidagi bilimlarni kiritish imkonini beradi. Multimedia texnologiyalarining rivojlanis