Mаgnit suyuqlik {ni(no3)2•6 h2 o}x yopishqoqlik koeffitsientini aniqlash

Аннотация

Ushbu moqola tarkibida 3d-metallari bo‘lgan, {Ni(NO3)2•6H2O}x magnit suyuqlikning yopishqoqlik koeffitsientini kontsentratsiyasiga bog‘liqlik natijalari keltirildi. Kalit so‘zlar: Magnit, suyuqlik, yopishqoqlik, koeffitsient va kontsentratsiya. Magnit suyuqliklarning fizik xossalarini, shu jumladan magnit xossalarini o‘rganishga boʼlgan qiziqish ularning elektron tuzilishining o‘ziga xosligi va amalyotda keng qo‘llanilishi bilan ham bevosita bog‘liqdir. Bu magnit suyuqliklar tarkibida 3d-qobiq elektronlari kechikib to‘ladigan temir guruhi metallarining mavjud bo‘lishi, ularning kinetik, magnit va boshqa fizikaviy va ximiyaviy xossalarining o‘ziga xosligiga sabab bo‘ladi. Bu xossalarni o‘rganish bevosita magnit suyuqliklarning amaliy ahamiyati bilan bog‘liq. Chunki bugungi kunda magnit suyuqliklardan sanoatda, mashinasozlikda, tibbiyotda va boshqa koʼplab sohalarda qo‘llanilib kelinmoqda. Shu maqsadda mazkur maqolada tarkibida 3d-metallari bo‘lgan, {Ni(NO3)2•6H2O}x magnit suyuqlikning yopishqoqlik koeffitsientini kontsentratsiyasiga bogʼliqlik natijalari keltirildi. 1-rasm 588 O‘lchash qurilmasining tavsifi. Suyuqlikning yopishqoqlik koeffitsienti kapillyar vikozimetrdan foydalanib aniqlandi. Аsbob U simon shisha naydan iborat bo‘lib, bu nayning tirsaklaridan biriga yuqori qismida a rezervuari bo‘lgan, k kapillyar kavsharlangan. Ikkinchi tirsakning pastki qismi ichki diametri keng bo‘lgan nay orqali b rezervuarga kavsharlangan. Tajribadan oldin suyuqlik b rezervuarga quyiladi, soʼngra u a rezervuarga suriladi. Shundan so‘ng suyuqlikning o‘z ogʼirligi taʼsirida oqishiga imkon beriladi va suyuqlik sathining m1 belgidan, m2 belgigacha pasaygan vaqt oraligʼi o‘lchanadi (1-rasmga qarang). Suyuqlikning zichligi va vikozimetrning oʼlchamlarini bilgan holda suyuqlikning yopishqoqlik koeffitsienti aniqlandi. Ряд1; 70; 56,7 Ряд1; 60; 48,28 ) s m Ряд1; 50; 35,82 η / g k Ряд1; 40; 27,23 ( Ряд1; 30; 22,11 Ряд1; 20; 19,16 Ряд1; 15; 17,4 Ряд1; 10; 16,35 Ряд1; 5; 15,3 α {Ni(NO ) •6H O} (%) 3 2 2 x 2-rasm Dastlab tajribada suvning, so‘ngra namunaning oqib chiqish vaqtlari aniqlandi. Suyuqliklarning oqib chiqish vaktlari t va t ni hamda ularning ρ va ρ zichliklarini 0 0 bilgan holda ichki ishqalanishning nisbiy koeffitsienta η/η ni topish mumkin. Suvning 0 η qiymatini jadvaldan olib, namuna yopishqoqlikning absolyut η koeffitsienti. Puazeyl 0 qonunidan foydalanib, quyidagi formuladan hisoblab topish mumkin: Puazeylь qonunidan foydalanib, quyidagi formu ladan hisoblab topish mumkin: η=η ·t/t (1) 0 0 Tajriba xona temperaturasida olib borildi. (1) formuladan foydalanib olingan tajriba natijalari quyidagi grafikda keltirilgan: Bu rasmdan ko‘rinadiki, magnit suyuqlikning tarkibidagi {Ni(NO3)2•6H2O}x massa ulushiga yopishqoqlik koeffitsienti bog‘liq ekan. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati: 1. Э.Я. Блум, А.О. Цеберс «Магнитные жидкости. Новое в жизни, науке, технике». Сер.«Физика»; №4, 1-64, 1989 589 2. Калаева С.З., Макаров В.М., Шипилин А.М. Способ получения магнитнойжидкости из железосодержащих отходов производства // Известия высших учебных заведений. Серия «Химия и хим. Технология», Наука, 2002 г. 3. Брук Э. Т., Фертман В. Е. «Ёж» в стакане. Магнитные материалы: от твёрдого тела к жидкости. Минск, Вышейшая школа, 1983. 4. Разумовская И.В. Нанотехнология. 11 класс. Учебное пособие. - М:Дрофа, 2009г. 5. М. В. Авдеев, В. Л. Аксенов. Малоугловое рассеяние нейтронов в структурных исследованиях магнитных жидкостей УФН. - 2010. - Т. 180. - С. 1009-1034. O‘QUVCHILARNING KOMMUNIKATIV KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHDA KEYS TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH Mingboyev Ulug‘bek Xujayevich O‘zbekiston Milliy universiteti Jizzax filiali m_ulugbek1977@mail.ru Annotatsiya. Ushbu maqolada informatika va axborot texnologiyalari fani dars mashg‘ulotlarida o‘quvchilarning kommunikativ kompetensiyalarini Keys texnologiyasidan foydalanib shakllantirish va mavzular bo‘yicha keyslardan namunalar keltirilgan. Kalit so‘zlar. Kommunikativ kompetensiya, Keys texnologiyasi, tarmoq, Post Ofice Protocol, IP manzil, elektron pochta. Xalqaro ilg‘or tajribalarga asosan, AQSh, Angliya, Germaniya, Rossiya, Janubiy Koreya kabi rivojlangan mamlakatlarning nufuzli ilmiy-tadqiqot markazlarida kasb- hunar ta’limi jarayonini kompetentli yondashuv asosida loyihalashni amalga oshirishning ilmiy asoslangan metodik tizimini yaratish borasida salmoqli amaliy natijalarga erishilgan. Shunga ko‘ra, raqobatbardosh va malakali bitiruvchilarni tayyorlashda amaldagi ta’lim paradigmasini o‘zgartirish va o‘zlashtirilgan nazariy bilimlarni amaliyotda qo‘llay olish ko‘nikmalarini rivojlantirish katta ahamiyat kasb etadi. Shu sababdan o‘quvchilarning kelajakdagi faoliyatlarida kasbiy muammolarga yechim topish va amalga tatbiq etishda axborot texnologiyalardan foydalanish ko‘nikmalari muhim o‘rin egallaydi. Shu nuqtai nazardan faol ijodiy fikrlovchi, izlanuvchan, kerakli axborotlarni mustaqil ravishda izlab topuvchi va ularni o‘z amaliy faoliyatida qo‘llay oluvchi mutaxassislarni tayyorlas