Современная ситуация и возможности использования информационно-коммуникационных технологий в обучении русскому языку учащихся начальных классов

Аннотация

Ushbu maqolada bugungi axborotlashgan jamiyatda oʻqitishning zamonaviy didaktik vositalarini kengroq joriy etish muhimligi, xorijiy (rus) tili darslarida foydalanish uchun hozirda kompyuter dasturlarining keng doirasi taklif etilganligi, ushbu dasturlar orqali yaratiladigan multimedialar audiovizual axborotni qayta ishlashning zamonaviy usullarini qo‘llash hisobiga o‘qitish samaradorligini oshirish va o‘qitishni intensifikatsiyalash imkoniyatini ta’minlashi haqidagi fikrlar bayon etilgan. Kalit so‘zlar: boshlang‘ich sinf o’quvchisi, rus tilini o’qitish, axborotlashgan jamiyat, o‘yin, qiziqish, samaradorlik, xotira, ta’limiy dasturlar, o‘quv dasturlari, nazorat dasturlari, o‘yin dasturlari, fonetika, grammatika, lug‘at bilan ishlash, talaffuz ko‘nikmalari. Jahon taʻlim sohasidagi rivojlanish tendensiyalari axborotlashgan jamiyatda oʻqitishning zamonaviy didaktik vositalarini kengroq joriy etish va ularning samaradorligini yanada oshirishning dolzarbligini koʻrsatmoqda. XXI asr - axborotlashtirish asri, shubhasiz, chet tillarini an’anaviy o‘qitishga o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. Bundan maqsad o‘quv jarayonida zamonaviy axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri va samarali foydalanishni o‘rganishdir. Davr bilan hamnafas tarzda, kun sayin 219 barcha sohalar amaliyotiga jadal kirib borayotgan axborot texnologiyalarini umumta’lim maktablari ta’lim jarayoniga ham tatbiq etish dolzarb masalalardan biri bo‘ldi. Ayniqsa, xorijiy (rus) tili darslarida kompyuter ta’lim uchun shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni amalga oshirish uchun xizmat qiladi, individuallashtirish va ta’limni farqlash uchun imkon beradi, faolligini oshiradi, o‘quvchilarni undaydi, ayniqsa, o‘quv jarayonini faollashtirish va ularga qulay o‘quv muhitini taqdim etadi. Xorijiy (rus) tili darslarida foydalanish uchun hozirda kompyuter dasturlarining keng doirasi taklif etiladi. Quyida xorijiy (rus) tili darslarida foydalaniladigan kompyuter dasturlari shakllari va ularning maqsadi keltirilgan: Xorijiy (rus) tili darslarida foydalanish uchun kompyuter dasturlari № Dastur turlari Maqsadi 1. Ta’limiy dasturlar ma’lum bilim, ko‘nikma va odatlarni egallash; 2. O‘quv dasturlari bilim va ko‘nikmalarni mustahkamlash; 3. Nazorat dasturlari bilim sifatini nazorat qilish va uni tuzatish; 4. O‘yin dasturlari intellektual rivojlanish uchun. Ushbu dasturlar orqali yaratiladigan multimedialar audiovizual axborotni qayta ishlashning zamonaviy usullarini qo‘llash hisobiga o‘qitish samaradorligini oshirish va o‘qitishni intensifikatsiyalash imkoniyatini ta’minlaydi. Multimedianing mohiyatlari o‘qitishning turli aspektlarida keng imkoniyatlar yaratib beradi. Ochiq o‘qitish jarayonida multimedia vositalaridan foydalanishning asosiy imkoniyat va ustunlik jihatlaridan biri bo‘lib quyidagilar hisoblanadi: - o‘qitish jarayonida o‘quvchi qabul qilishi mumkin bo‘lgan bir nechta kanallardan bir vaqtning o‘zida foydalanish, buning hisobiga turli sezgi organlari yetkazib berayotgan axborotning integratsiyasiga erishiladi; - qiyin real eksperimentlarni rag‘batlantirish imkoniyati; - jarayonlarni dinamik yetkazib berish hisobiga abstrakt axborotni vizualizatsiya qilish; - o‘rganilayotgan mavzuni keng o‘quv, umumiy, tarixiy kontekstga joylash. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida rus tilini axborot texnologiyalari va multimediadan foydalangan holda o‘qitishda turli xil til o‘rganish aspektlarida maqsad va vazifalarni amalga oshirish mumkin. Quyida axborot texnologiyalari va multimediadan foydalanishning maqsad va vazifalari keltirilgan: Rus tilini o‘qitishda axborot texnologiyalari va multimediadan foydalanishning maqsad va vazifalari № Maqsad Vazifa a. adekvat talaffuz ko‘nikmalarini egallash, yangi Fonetikani lingvistik materialga nisbatan tinglash va talaffuz qilish 1. o‘qitishda: ko‘nikmalarini yanada takomillashtirish; b. eshitish, talaffuz va intonatsiya qobiliyatlarini shakllantirish. 220 a. grammatik vositalar hajmini kengaytirish, yangi grammatik hodisalarni o‘zlashtirish va ulardan nutqda Grammatikani foydalanish; 2. o‘rgatishda: b. muayyan grammatik hodisalarni samarali o‘zlashtirish-masalan, turli xil jumlalar va konstruksiyalarni tushunish va nutqda ishlatish (o‘rta sinf o‘quvchilari uchun); a. leksik birliklarni tizimlashtirish, lug‘at boyligini Lug‘at bilan kengaytirish, nutqda leksik birliklarni tushunib olish va ulardan 3. ishlashda: foydalanish ko‘nikmalarini rivojlantirish; b. o‘qish, tinglashning leksik ko‘nikmalarini shakllantirish va samarali yozish qobiliyatlari. a. o‘qishning asosiy turlaridan foydalangan holda turli xil uslubdagi matnlarni (oshkoralik, badiiy, noto‘g‘ri) idrok etish: O‘qishni o‘rganish, tahlil qilish va qidirish; 4. o‘rgatishda: b. tilga oid ma’lumotlarni (elektron ensiklopediyalar, avtomatik lug‘atlar) taqdim etish axborot ta’minotini ta’minlaydigan tilning farqli jihatlarini mustaqil ravishda anglash qobiliyatini shakllantirish. Kompyuter dasturlaridan foydalanish diqqatni reproduktiv faoliyatdan ijodiy faoliyatga o‘tkazish, o‘rganishni boyitish, assotsiativ