Преподавание современных технических наук с помощью образовательных технологий

Аннотация

Usbu maqolada o‘quv-tarbiyaviy jarayonni ilg’or pedagogik texnologiyalar bilan foydalangan holda texnika oliy o‘quv yurtida mutaxassislik fanlarini o‘qitish haqida ma‘lumotlar keltirilgan. Oliy ta'lim tizimidan raqobat muhitiga javob bera oladigan mutaxassislarni tayyorlashda zamonaviy texnika fanlari ta'limda innovatsion yondashuvlarni qo’llanilishi talab etilmoqda. Kalit soʻzlar: Zamonaviy pedagogika, ta’limga yondashuv, loyixa texnik fanlari, innovatsion yondashuv. Yurtimizda taʼlim sohasida innovatsion va kreativ fikrlaydigan zamonaviy kadrlar tayyorlash, yoshlarni vatanparvarlik ruhida, yuksak maʼnaviyat egalari etib tarbiyalash maqsadida taʼlim tizimini takomillashtirish masalalariga ustuvor ahamiyat qaratilyapti. Bugungi kunda oliy ta'lim tizimida mutaxassislarni tayyorlashda zamonaviy texnika fanlarini o’qitishda innovatsion yondashuvlarni qo’llanilishi raqobat bardosh kadrlarni tayyorlashga ijobiy ta’sir ko’rsatib kelmoqda. Texnika fanlari murakkabligini etiborga olib ta'limga zamonaviy yondashuvlar - bu yangi texnologiyalar uchun asos bo'lgan asosiy tamoyil, talablar va maqsadlar to'plami bo’lib. Zamonaviy ta’limning talabi o‘quvchilarga imkon qadar ko‘proq bilim berish emas, balki ularni o‘z-o‘zidan o‘rganishga, nafaqat bilishga, balki olingan ma’lumotlar 204 bilan ishlay olishga o‘rgatishdir.Pedagogik innovatsiyalar ikkita asosiy yondashuvga asoslanadi: • Talabaga yo'naltirilgan yondashuv o'quv jarayonini har bir o'quvchi-talaba shaxsiga yo'naltirishni nazarda tutadi. Zamonaviy pedagogika har bir o‘quvchining o‘ziga xos tajribasi va xarakterini hisobga olishi, uning individualligi va iste’dodini rivojlantirishi kerak. Ushbu yondashuvni amalga oshirish tanlov tamoyillariga tayanishni o'z ichiga oladi (talabalar o'zlari xohlagan sohalarni tanlashlari mumkin), ishonch (o'qituvchilar tomonidan avtoritar bosimning yo'qligi), ijodkorlik va muvaffaqiyat, sub'ektivlik, individuallik; • Kompetensiyaga asoslangan yondashuv rus maktabi uchun yangi. U asosiy e'tiborni o'rganish natijasiga qaratadi, natijada esa bilimlar yig'indisi emas, balki ko'nikmalar yig'indisi, o'quvchining muammolarni, konfliktlarni hal qilish, turli vaziyatlarda harakat qilish qobiliyatidir. Eng muhimi, uning o'zgarishlarga javob berish, moslashuvchan bo'lish, his- tuyg'ularni boshqarish va to'g'ri ma'lumotni tanlash qobiliyatidir. Bu yangilik ta’lim tizimini tubdan qayta ko‘rib chiqish, ta’limni baholash va tashkil etish tamoyillarini isloh qilishni taqozo etadi. Ana shu yondashuvlar asosida o‘qituvchi va metodistlar ta’lim muassasalariga joriy etilayotgan innovatsion pedagogik texnologiyalar – bilimlarni uzatish va baholashning texnika, uslub va usullari majmuasini ishlab chiqadilar. Zamonaviy pedagogika ana shunday innovatsion pedagogik texnologiyalarni taklif etadi. Loyihaviy ish - o'quvchilarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga, ularda jamoada ishlash ko'nikmalarini shakllantirishga yordam beradigan faoliyat turi. Loyihalarning maqsadi yangilash va amaliyotda foydalanish, olingan bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirishdan iborat. Loyiha ustida ishlash individual, juftlik yoki mikroguruhlarda amalga oshirilishi mumkin, u muammoni hal qilishni, optimal yechimlarni izlashni o'z ichiga oladi. Texnika fanlari bo‘yicha magistr mutaxassislar tayyorlashda “Kimyo va qurilish materiallari sanoati mashina apparatlarining montaji hamda ekspluatasiyasi” fanining o‘rni alohida ahamiyatga ega. Bu fan uskuna va qurilmalarni montaj qilish texnologiyalarida “Chizma geometriya”, “Amaliy mexanika”, “Mashina detallari”, “Fizika”, “Kimyo” va “Kimyo mashinasozlik texnologiyasi” kabi fanlarning fundamental qonun va qoidalariga asoslanadi. “Magterialshunoslik va konstruksion materiallar texnologiyasi” fani materiallar va ulaga ishlov berish to‘g‘risida ma’lumotlar beradi. Bundan tashqari issiqlik va massa almashinish qurilmalari, kolonnali qurilmalar, quvurlar, o‘txonalar, sig‘imli idishlar, maydalash qurilmalari, aylanma pechlar, pishirish (ohak, gips va boshqa) qurilmalari, tuyish tegirmonlari, yuk ko‘tarish mashinalari, saralash mashinalari, gidromexanik mashina va qurilmalarini materiallari ham ushbu fan yordamida o‘rganiladi. Ayni paytida ushbu fan qilish texnologiyasi samaradorligini oshirishni ta’minlovchi omillardan bo‘lgan uskunalarni qoida asosida tayyorlash, sarf- harajatlarni kamaytirish, vaqtni tejash, ishni sifatli qilib bajarishni hisobga olgan holda yuk ko‘tarish mashinalarini tanlash hamda korroziyaga uchramasdan, mustahkamligini 205 pasaytirmasdan uzoq muddat ishlashini hisoblab chiqish asoslarini o‘rgatadi. Texnika fanlarini o’qitishda zamonaviy texnologiyardan foydalanib muammolarga yechim toppish ijobiy natija berib kelmoqda. Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati: 1. “Kimyo va qurilish materiallari sanoati mashina apparatlarining montaji hamda ekspluatasiyasi” . R.J.Tojiyev., R.R.Tojiyev., B.S. Ortiqaliyev. Farg’ona-2021 2. Shamsiyeva, M. O. Q. (2021). Ta’limda innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish davr talabi