ОРГАНИЗАЦИЯ МЕРОПРИЯТИЙ ПО ПЕРЕСЕЛЕНИЮ НАСЕЛЕНИЯ ПРИ ВОЗНИКНОВЕНИИ И ВОЗНИКНОВЕНИИ РИСКА ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЙ

Аннотация

In this article, the organization of measures to relocate the population when the threat of emergency situations arises and occurs. Information is given about population relocation, types of relocation, problems arising in population relocation and their solutions. Keywords: evacuation, disaster, limited evacuation, local evacuation, regional evacuation, general evacuation, partial evacuation, transport, pedestrian, mixed. ОРГАНИЗАЦИЯ МЕРОПРИЯТИЙ ПО ПЕРЕСЕЛЕНИЮ НАСЕЛЕНИЯ ПРИ ВОЗНИКНОВЕНИИ И ВОЗНИКНОВЕНИИ РИСКА ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ ЧРЕЗВЫЧАЙНЫХ СИТУАЦИЙ Аннотация. В данной статье рассматривается организация мероприятий по переселению населения при возникновении и возникновении угрозы возникновения чрезвычайных ситуаций. Дана информация о переселении населения, видах переселения, проблемах, возникающих при переселении населения и их решениях. Ключевые слова: эвакуация, катастрофа, ограниченная эвакуация, местная эвакуация, региональная эвакуация, общая эвакуация, частичная эвакуация, транспортная, пешеходная, смешанная. Aholini ko’chirish-ehtimoli bo’lgan yoki yuz bergan tabiiy, texnogen xususiyatli favqulodda vaziyat hududidan aholini transportda, piyoda olib chiqish va avvaldan tayyorlab qo’yilgan xavfsiz, ya’ni, favqulodda vaziyat ta’siri bo’lmagan joylarga vaqtincha joylashtirish tadbirlari majmuidir. Axolini turli xususiyatlardagi favqulodda vaziyatlardan muhofazalash, barcha ob’yektlat, tashkilot va muassasalar rahbarlarini eng asosiy vazifalaridan bo’lib, ushbu “Aholi va hududlarni muhofaza qilish to’g’risida”gi Qonunning 11-moddasida bayon etilib belgilangan tartibda evakuatsiyaga oid tadbirlarni o’tkazish va odamlarni joylashtirish maqsadida oldindan bazalar tayyorlab qo’yish lozimligi qayd etilgan. Shu sababli hozirgi vaqtda ham favqulodda vaziyatning ko’lamiga qarab muhofaza qilishni eng maqbul usullaridan biri, imkon darajasida aholini xavfli joylardan olib chiqib ketish, ya’ni evakuatsiya tadbirlarini o’tkazish xisoblanadi. Lekin ushbu tadbirlarni o’tkazish ancha murakkab bo’lib, unda barcha davlat organlarini tayyorgarligini oshirish, fuqarolarni qanday harakat qilishga o’rgatish masalalariga alohida e’tibor qaratish muhim ahamiayt kasb etadi. 3 61 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Havfni oldini olishga tayyorgarlik, aloqa va axborot vositalarining doimiy shayligini nazorat qilishga, takomillashtirishga, evakuatsiya rejalarini o‘z vaqtida o‘tkazishga tibbiy yordamni ko‘rsatishga chorlaydi. Bundan tashqari aholini, ma’sul shaxslarni tayyorlash va malakalarini oshirish, qutqaruv kuchlarini halokat o‘chog‘lariga tezlik bilan etib kelishi, to‘g‘ri harakat qilishiga o‘rgatish tayyorgarlikni yuqori saviyaga ko‘tarishga olib keladi. 2005-yilda Amerika Qo‘shma Shtatlarining Novo-Orlean shtatida kuchli shamol oqibatida 450 ming aholi xavfsiz joyga ko‘chirilgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006 yil 9-fevraldagi PQ-279-sonli Qarori asosida, joriy yilning bahor-yoz oylarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan geologik va gidrometeorologik jarayonlar bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlardan aholini va hududlarni muhofaza qilish borasida sel kelishi, yer ko‘chishi havfi mavjud bo‘lgan hududlardan 1251 ta xo‘jalikdagi 6277 nafar fuqarolar havfsiz hududlarga ko‘chirilgan. Tadbir o‘tkazilish vaqti va muddatiga qarab, aholini ko‘chirish 2 turga ajratiladi; -oldindan o‘tkaziladigan ko‘chirish; -shoshilinch (kechiktirib bo‘lmaydigan) ko‘chirish. Oldindan o‘tkaziladigan ko‘chirish favqulodda vaziyat (havfli ob’ektlardagi falokatlar yoki tabiiy ofatlar) yuzaga kelish ehtimoli yuqori darajada ekani haqida, ishonchli ma’lumot olinganda o‘tkaziladi. Bunga bir necha o‘n daqiqadan bir necha sutkagacha davr ichida favqulodda vaziyat sodir bo‘lishi mumkinligi haqidagi oldindan taxminlash asos hisoblanadi. Shoshilinch (kechiktirib bo‘lmaydigan) ko‘chirishlar - odamlarning hayoti va salomatligiga havf tug‘iladigan darajada texnogen yoki tabiiy tusdagi favqulodda vaziyat yuzaga kelgan, aholining risoladagidek kun kechirishi buzilgan taqdirda o‘tkaziladi. Favqulodda vaziyat rivojlana borishi va favqulodda vaziyat zonasidan olib chiqiladigan aholi soniga qarab, ko‘chirishning 3 xil turi bo‘ladi: -cheklangan (lokal) ko‘chirishlar; -mahaliy ko‘chirishlar; -mintaqaviy ko‘chirishlar. Cheklangan (lokal) ko‘chirishlar-favqulodda vaziyat manbai shikast omillarining ehtimol bo‘lgan ta’sir zonasi shahar kichik tumani yoki qishloq aholi yashash joyi chegarasi ichidan chiqmay, ko‘chiriladigan aholi soni bir necha ming kishidan oshmagan taqdirda o‘tkaziladi. Bunday hollarda ko‘chirilgan aholi, odatda, favqulodda vaziyat zonasiga tutash aholi yashash joylariga yoki shaharning shikastlanmagan tumanlariga (favqulodda vaziyat manbaining shikastlovchi omillari ta’sir zonasidan tashqarida) joylashtiriladi. Mahalliy ko‘chirishlar - o‘rtacha kattalikdagi shaharlar, yirik shaharlarning alohida tumanlari, qishloq tumanlari favqulodda vaziyat zonasiga tushib