СТИЛИ ОБУЧЕНИЯ СТУДЕНТОВ ИГРЕ НА МУЗЫКАЛЬНЫХ ИНСТРУМЕНТАХ

Аннотация

This article presents ideas about methods of teaching students to play musical instruments, individual teacher work with students, as well as the development of children's creative abilities. Key words: Music, teacher, student, musical instruments, method, interest, ability, skill, hearing, technique. СТИЛИ ОБУЧЕНИЯ СТУДЕНТОВ ИГРЕ НА МУЗЫКАЛЬНЫХ ИНСТРУМЕНТАХ Аннотация. В этой статье представлены идеи о методах обучения учащихся игре на музыкальных инструментах, индивидуальной работе учителя с учениками, а также о развитии творческих способностей детей. Ключевые слова: Музыка, учитель, ученик, музыкальные инструменты, метод, интерес, способность, умение, слух, техника. Saz áspablarda shertiwdi úyretiw dógerekleri (duwtar, rubap, fortepiano) keyingi waqıtları keń háwij aldı. Muǵallimniń oqıwshı menen jeke jumıs forması muzıkalıq talǵamdı hám qızıǵıwshılıqtı tárbiyalawda, muzıkalıq qábiletiniń rawajlanıwın aktivlestiriwde, saz áspablarında oynaw kónlikpelerin iyelew ushın qolaylı sharayat jaratadı. Álbette muǵallim úyretiw processin dúziwde onıń qızıǵıwshılıǵına qaray jeke sapasına hám qatnasıwshınıń múmkinshiliklerine súyenedi. Biraq tilekke qarsı bunday jaǵday mektep oqıwshıların muzıkalıq tárbiyalawdaǵı máselelerdi (wazıypalardı) sheshiw ushın bárqulla paydalanbaydı. Kópshılıq waqıtta sabaqtıń maqseti belgili bir repertuardıń texnikasın ózlestiriwge hám onı atqarıw ushın zárúrli bolǵan kónlikpelerdi toplawǵa jumsaladı. Sonıń menen birge dóretiwshılıq qıyalın rawajlandırıwshı, slux dıqqatın aktivlestiriwshi metodlarǵa jeterli dıqqat awdarılmaydı. onıń ornın muǵallim bergen atqarıw «úlgisi» iyeleydi. Nátiyjede balalarda bunday jumısqa qızıǵıwshılıq sónedi hám Olar ózlerine bunnanda qızıǵarlı jumıs penen shuǵıllanıwdı maqul kóredi. Házirgi waqıtta uqıbına ǵáressiz halda hámme balalarǵa saz áspabında úyretiw qolaylı boldı, tek ǵana olardıń muzıkalı-dóretiwshiliginiń rawajlanıwına ayrıqsha dıqqat awdarıw kerek, bunıń ushın hár túrli jumıs túrlerin únemli paydalanıw arqalı ǵana tabıslarǵa erisiwge boladı: notaǵa qarap oqıw, yadtan toqıwshılıq, slux arqalı shertiw. Mısalı, endi ǵana baslawshı 1 71 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 11 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ oqıwshılarda ózine unaǵan melodiyalardı slux boyınsha oynawǵa tez-tez umtiliwı kórinedi. Qaǵıyda boyınsha bul melodiyalar jeńil muzıkaladıń eń jaqsı úlgilerinen uzaqta bolǵan qosıq- shlyagerler. Talǵamnıń qáliplesiwine kóplegen modadaǵı zamanagóy muzıkalardıń unamsiz tásirin seze ótırıp, muǵallim, bir tárepten óziniń pikirinen qaytpay, al barlıq qurallar arsenalın paydalana otırıp, oqıwshıǵa unaǵan melodiyanıń shablonlı ekenligi hám qızıǵıwshılıq oyatpaytuǵınlıǵına oqıwshılardıń ózleriniń túsinip jetiwine alıp keliw. Qatnasıwshılardıń tájiriybesiniń toplanıwı menen hár túrli fakturalardı paydalanıw arqalı uyǵınlı melodiyalardıń eń jaqsı variantların izlewge dıqqatın tartıw. Dóretiwshilik tapsırmalardı orınlay ótırıp, oqıwshıda dóretiwshilik uqıptı rawajlandırıwda eń dáslep shıǵarmalardı ózlestiriwde, ózbetinshelikti qáliplestiriw jolına túsiriw. Máselen, oqıwshıǵa melodiyadaǵı túsip qaldırılǵan taktlerdi tolıqtırıwdı talap etiw, qıyın bolmaǵan pesanıń juwmaǵın tolıq aqırına jetkeriw, hár qıylı ózgertiwler menen oylanǵan pikirge ǵárezli berilgen motivti oynaw, usı yamasa basqa temaǵa variaciyalar jaratıw. Sózsiz, birinshi kúnnen baslap-aq qatnasıwshılar tartınshaqlaw bolıp hám kópshilik jaǵdayda Olar tanıs bolǵan úlgilerdi eliklewge talpınadı, biraq áhmietlisi, Olarda bárhulla jetilistiriliwi kerek bolǵan dóretiwshiliginde ózinshe talapshanlıq hám qızıǵıwshılıq qáliplesedi. Birinshi sabaqlardan baslap ansamblde oynawǵa tartıw kerek, bul sheber basshılıqta balalardıń iskerligin aktivlestiriwge járdemlesedi, Olarda qunıǵıw hám qızıǵıwshılıqtı shaqıradı. Muǵallim menen birgelikte shertiw zárúr hám paydalı bolsa da onıń menen sheklenip qalmaw kerek, al qatnasıwshılardan dúzilgen ansambllerde oynawdı shólkemlestiriw kerek. Onda hár qıylı tayarlıqtaǵı hám hár túrli saz áspabında oynaytuǵın balalar bolıwı múmkin. ózlerin muzıkalı jámááttiń (kollektiv) qatnasıwshıları ekenin sezip, Olar berilgen partiyalardı atqarıwǵa juwapkerli qatnasadı, al kórkem wazıypanı sheshiwge baǵdarlanǵan birgeliktegi iskerlik hár kimde dóretiwshılıq baslamanı hám ózbetinshelikti sáwlelendiriwge oyatadı. Muǵallim oqıwshılardıń koncertlerde shıǵıwın, olardıń mektep bayramlarında qatnasıwın qoshametlew, tematikalıq keshelerge hám kórkem háweskerler kórik-tańlawlarına shuǵıllanawı áhmietli. Usınday taqlette muzıkalı-aǵartıwshılıq iskerliginiń qáliplesiwinde dógerekte shuǵıllanıwǵa qizıǵıwshılıǵın hám qatnasıwshılırdıń unamlı shaqs sapasın bárhulla tárbiyalawǵa beyimlesedi. Tilekke qarsı búgingi kúnde bunday jámáátler kóp emes, biraq tájiriybe sonı kórsetedi, olar muzıka mádeniyatın keń jámietshılıqke járiyalawda áhmietli rol` oynaydı. Solay etip xalıq saz áspablarınıń dúzilisiniń ózgesheligine bola, olardı tez ózlestiriw hám