Global iqlim oʻzgarishi sharoitida qorakoʻl qoʻylarini urchitishning ahamiyati

Аннотация

The article describes the factors affecting the biological and productivity characteristics of blue and gray Karakul sheep, and the genetic possibilities of increasing productivity. Key words: Karakol sheep breed, homogeneous and heterogeneous mating, color and color variations, climate, temperature, productivity, genetic potential Kirish. Qorako‘l qo‘y zoti dunyodagi eng mashhur qo‘y zotlaridan biridir. U Yevropa, Osiyo va Amerikaning 50 dan ortiq mamlakatlarida urchitiladi. Qorako‘l qo‘ylarining keng tarqalgan hududi, turli iqlim, saqlash, asrash va ozuqa sharoitlari, seleksiya va naslchilik ishlarining darajasi va yo‘nalishlari – bularning barchasi ularning biologik va mahsuldorlik xususiyatlariga ta’sir qilgan. O‘rta Osiyo va Qozog‘istonning tabiiy omillari ichida iqlim omili eng kuchli hisoblanadi. Iqlim tushunchasiga kiruvchi quyosh radiatsiyasi, atmosfera bosimi, havo va tuproq harorati, yog‘ingarchilik va boshqalar bu iqlimda yashovchi qo‘ylarga nafaqat bevosita, balki asosan tuproq, o‘simlik, suv rejimi orqali ham ta’sir ko‘rsatadi. O‘zbekiston iqlimi ko‘p jihatdan o‘ziga xos o‘simlik shakllarining rivojlanishi va o‘ziga xos tuproqlarning shakllanishini belgilaydi. Yuqori harorat, quruqlik, haroratning keskin o‘zgarishi va shamolning birgalikdagi ta’siri yer va havo namligining sifatiga keskin ta’sir qiladi va hayotning ushbu tashqi omilini minimallashtiradi. Shuning uchun qorako‘l qo‘ylari tabiiy sharoitda doimiy ravishda iqlim omillarining ta’siriga duchor bo‘ladi. Organizmning atrof-muhitga bo‘lgan reaksiyasi va sun’iy tanlash zot ichida har xil turlarning paydo bo‘lishiga olib keldi. Qorako‘l zotida quyidagi konstitutsiya turlari ajralib turadi - mustahkam, qo‘pol, nozik. Shu bilan birga, ayrim konstitutsiya tipidagi qo‘zilar va qo‘ylar bir qator biologik va iqtisodiy jihatdan qimmatli belgilari bilan bir-biridan farq qiladi. 23