Кластерный подход в подготовке конкурентоспособных специалистов

Аннотация

Мақолада ёшларда умуммаданий дунёқарашини шакллантириш ҳақида тушунча берилган. Маданият тушунчаси ёритиб берилган. Маданиятнинг таркибий қисмлари таърифлари келтирилган. Калит сўзлар: дунёқараш, умуммаданий дунёқараш, маданият, маънавий маданият, моддий маданият. Жамият тараққиётида, хусусан баркамол шахс тарбиясида маданият катта аҳамият касб этади. Чунки маданият инсонннинг иқтидори, салоҳияти, қобилияти ва ўзлигини намоён этиб, унинг билимлари, кўникма ва тажрибаларини, маънавий салоҳиятини амалий фаолияти орқали камол топтиришда асосий роль ўйнайди. Узлуксиз таълим тизимида ёшларнинг умуммаданий дунёқарашининг таркиб топиши ва бу жараён жамиятнинг фақат илғор қатлами эмас, балки бутун халқнинг маданий камолоти - экологик, иқтисодий, ахборот ва ижтимоий муаммоларни ҳал этишга боғлиқлиги ҳаммага аён.. Аҳолининг умуммаданий савияси ишлаб чиқаришнинг ҳам юқори сифатига кафолот беради. Айниқса олий таълимнинг юқори даражаси бўлажак мутахассисларнинг ҳам сифат даражасига таъсир этади. Ўқитишда ёшларни билим олишга иштиёқини уйғотиш, ташаббускорлик, тадбиркорлик, муаммоларни ҳал этиш қобилиятига эга бўлиш, ижодий фикр юритиш, ахборот технологияларини эгаллаб олиш, экологик онглилик, жамиятдаги ўзгаришларга тайёр туриш, глобал тафаккур ва кишилар билан толерантлик муносабатларида бўлиш кабилар ҳозирги технологиялашган ижтимоий муҳитда олий таълим муассаси талабалари эгаллаши лозим бўлган талаблардир. Зеро, ҳозирги мутахассис ўз фаолияти жараёнида ихтисослигини бир неча марта ўзгартиришга ва ўзгараётган жамиятга мослашишига тўғри келмоқда. Бунинг барчаси ёшларнинг ҳозирги даврда ишлаб чиқаришнинг янгиланиб туриши, ахборотларнинг ўзгариб бориши, мутахассис тайёрлашда уларни меҳнат маданияти билан таништириб бориш, ахборот технологиялари билан ишлашга ўргатиш, ижодий, экологик ва эстетик ривожланишини такомиллаштириши зарур. Бу борада ҳар бир олий таълим муассасида ижтимоий-гуманитар, табиий- математикага оид ёки бадиий-эстетик йўналишдаги фанларни, умуман, барча ўқув фанларини ўқитиш орқали талабаларни ижодий, маданий муҳитга киритиш, уларнинг интеллектуал қобилияти ва умуммаданий дунёқарашини шакллантиришга йўналтириш орқали фуқаролик, оилапарварлик, мутахассис сифатида шаклланишига таъсир этади. Шундай экан, маданиятнинг ўзи нима? Унинг мазмун-моҳияти нималарда намоён бўлади?«Маданият» тушунчасига турли файласуф олимлар турлича 273