This article thoroughly analyzes the application of modern, interactive methods in teaching the history of agriculture in Uzbekistan in the 1960s-1980s

Аннотация

This article thoroughly analyzes the application of modern, interactive methods in teaching the history of agriculture in Uzbekistan in the 1960s-1980s. Keywords: Agriculture, modern methods, interactive methods, Uzbekistan, methods. Hozirgi kunda tarix fanini eng zamonaviy texnologiyalar yordamida interfaol metodlardan foydalanib o‘qitishning ahamiyati kun sayin oshib bormoqda. Darslarda pedagoglarning an’anaviy ma’ruza qilish, seminar shaklida o‘qitish, tayyor bilimlarni o‘zlashtirish va ularni takrorlash metodlaridan chekinib, kreativ fikrlash, innovatsion g‘oya va dars ishlanmalarini shakllantirishga xizmat qiluvchi metodlar bilan boyitishi hamda talabalar o‘rganishini osonlashtirishda kompyuter texnikasi, dasturiy ta’minot, nazariya va amaliyotdan birgalikda foydalanish uchun ta’lim texnologiyalari, jumladan, muammoli va hamkorlikda o‘qitish texnologiyalarini keng joriy etish maqsadga muvofiq hisoblanadi. Yangicha o‘qitish metodlari va texnologiyalari orqali bugungi kun talabalarining hayotida faol o‘rnini topishlari, peshqadamlik va sardorlik sifatlarini, jamoada ishlash ko‘nikmalarini, shuningdek, o‘zgalar fikrini hurmat qilgan holda dalil keltira olish, o‘z fikrini isbotlay olish, asoslash, ishontirish, munozara olib borish mahoratlarini hamda murosaga kelish, izlanish qobiliyatlarini shakllantirish va rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, ilg‘or pedagogik-texnologiya asosida tashkil etilgan darslar talaba- yoshlarning bilimlarni yaxlit o‘zlashtirilishiga yordam beradi, talabaning tafakkurini o‘stiradi, mustaqil, ijodiy fikrlashga o‘rgatadi. Talaba-yoshlarga XX asrning 60-80-yillarida O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi tarixiga oid mavzuni o‘qitishda “Klaster” o‘qitish metodini qo‘llash orqali 123 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference mavzuni keng va chuqurroq tushunishlarida katta ahamiyat kasb etadi. Bugungi kunda ta’lim muassasalarida ko‘p qo‘llanilayotgan “Klaster” metodi ta’lim- tarbiya jarayonini bir butun holatda amalga oshirishda, dolzar muammolarni yechishda dars jarayonini oqilona va to‘g‘ri tashkil qilishda, o‘qituvchi tomonidan talabalarning qiziqishini orttirishda, o‘quv materialini kichik-kichik bo‘laklarga bo‘lib, ularning mazmunini ochishda, aqliy hujum, kichik guruhlarda ishlash, bahs-munozara, muammoli vaziyat, loyiha, rolli o‘yinlar kabi metodlarni qo‘llashda, amaliy mashqlarni mustaqil bajarishda biror faoliyat yoki muammo o‘zaro muloqotda, o‘zaro bahs va munozarada fikrlashda hamjihatlik bilan masalalarning yechimida o‘z samarasini ko‘rsatadi. Bu usulning afzalligi shundaki, talabani mustaqil fikrlashga o‘rgatib, mustaqil hayotga tayyorlaydi. O‘qitishning klaster usullarini tanlashda ta’limning maqsadi, ta’lim oluvchilarning soni va imkoniyatlari, faoliyat yuritayotgan ta’lim muassasasining o‘quv-moddiy sharoiti, ta’limning davomiyligi, o‘qituvchining pedagogik mahorati va e’tiborga olinadi. Klaster metodi deganda – ta’lim oluvchilarni faollashtiruvchi va mustaqil fikrlashga undovchi, ta’lim jarayonining markazida bo‘lgan ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchini faol ishtirok etishga chorlaydi. Ta’lim oluvchi o‘qitish jarayoni davomida faol ishtirok etadi. Ushbu jarayonda ta’lim oluvchilar o‘qib-o‘rganishni yuqori darajada bo‘lishini, egallagan bilimlarni maqsad va ehtiyojlariga muvofiqlashtirishda tashabbuskorligi va ma’suliyat, qo‘llab-quvvatlash amalda bajarish orqali fikr-mulohazalar qilish qobiliyatini rivojlantiradi. Klaster metodi orqali talaba-yoshlarning bilim, ko‘nikma, malakalari, ijodkorligini va faolligi nazariy va amaliy muammolarga bo‘lgan qarashlarini rivojlantiradi. “Klaster” o‘qitish metodini o‘tkazish tehnologiyasini amalga oshirishda talaba XX asrning 60-80 yillarida O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi tarix mavzusiga oid nimani o‘ylagan bo‘lsa, shuni qog‘ozga yozadi. U o‘z fikrlarining sifati to‘g‘risida o‘ylab o‘tirmay, ularni qog‘ozga yoki doskaga shunchaki yozib boradi. Yozuvining orfografiyasi yoki boshqa jihatlariga e’tibor berilmaydi. Belgilangan vaqt nihoyasiga yetmaguncha, yozishdan to‘xtamaydi. Agar talaba ma’lum muddat biror-bir g‘oyani o‘ylay olmasa, u holda qog‘ozga mavzuga oid biror bir narsaning rasmini chiza boshlaydi. Bu harakatni yangi g‘oya tug‘ilgunicha davom ettiradi. XX asrning 60-80 yillarida O‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi tarixiga oid imkon qadar ko‘proq yangi g‘oyalarni ilgari surish hamda ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlik va bog‘liqlikni ko‘rsatishga harakat qiladi. G‘oyalar yig‘indisining sifati va ular o‘rtasidagi aloqalarni ko‘rsatish cheklanmaydi. “Klaster” metodi puxta o‘ylangan strategiya bo‘lib, undan 124 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference talabalar bilan yakka tartibda yoki guruh asosida tashkil etiladigan mashg‘ulotlar jarayonida amalga oshiriladi. Klaster inglizcha so‘z bo‘lib (kluster) – bir butun holatda ma’lum mavzu bo‘yicha erkin va ochiq fikrlashning notekis shaklini namoyon etadi. “XX asrning 60-80 yillarida O‘zbekistonda qis