ИЗОБРАЗИТЕЛЬНОЕ ИСКУССТВО ЭПОХИ ВОЗРОЖДЕНИЯ

Аннотация

This article discusses the development of fine art during the Renaissance, the development of human abilities, and the fact that the art of the Renaissance is not only a mirror of new ideas about the value of personality and beauty in the world, but also a means of knowledge. Key words: Image, human, communication, artist, body, composition, sculptor. ИЗОБРАЗИТЕЛЬНОЕ ИСКУССТВО ЭПОХИ ВОЗРОЖДЕНИЯ Аннотация. В данной статье говорится о развитии изобразительного искусства в эпоху Возрождения, развитии способностей человека, а также о том, что искусство Возрождения является не только зеркалом новых представлений о ценности личности и красоты в мире, но и средства познания.z сохраняется. Ключевые слова: Образ, человек, общение, художник, тело, композиция, скульптор. Tasvirlashga nisbatan bo`lgan qiziqish insonlarni qadimdan o`ziga jalb etib kelgan. Chunki u ibtidoiy davr odamlariga o`zaro muloqat qilish, so`zlashish uchun zarur bo`lgan. Aksariyati ovchilik bilan shug`ullanib kelgan qadimgi odamlar hayvonlarning yurgan yo`llarini o`rganib, tik qoya va g`orlarda turli tasvirlar va ular orqali insoniyatning ilk davriga xos g`oyalar qoldirganlar. Vaqt o`tishi bilan ularning tasvirlash qobiliyatlari rivojlanishi natijasida keyinchalik har xil ov manzaralari aks ettirilib tasvirlar chizib o`sha davr xodisalarini ifodalay boshlaganlar. Bu taraqqiyot davri Yevropa madaniyati tarixida “Uyg‘onish davri” deb nom oldi. Bu iborani ilk bor italyan rassomi va san’atshunosi Jorjo Vazare tomonidan, Jorjo ijodiga nisbat berib aytilgan eti. O‘rta asrlar davridan so‘ng san’at va adabiyotdagi markaziy e’tibor insonga uning ijtimoiy hayotida tutgan o‘rniga qaratilganligi, uning “Uyg‘onishligini” belgisi edi. 183 Keyinchalik keng mazmun kasb etgan bu ibora Italiyadan tashqari Yevropaning boshqa mamlakatlariga ularning feodalizm davridagi keyingi san’at va madaniyatlarini ta’riflashda boshlandi. Uyg‘onish davrida italiya san’ati va madaniyati uzoq davom etgan, o‘z harakatlarini to‘liq namoyon etib, qator taraqqiyot bosqichlarini boshidan kechirdi. Bu quyidagi bosqichlardan iborat: 1. Uyg‘onish davri arafasi - protorensans (XIII-XIV asrlar) 2. Ilk uyg‘onish davri - (XV) 3. Yuqori Uyg‘onish davri - (XV asrning 90 yillari - XVI asrning 20-30 yillari) 4. So‘nggi uyg‘onish davri - (XVI asrning II yarmi) Albatta bu davr barcha Yevropa malakatlarida turlicha kechdi. Masalan, Germaniya so‘nggi uyg‘onish, Niderlandiya esa yuqori uyg‘onish davrini boshlaridan kechirdilar. Uyg‘onish davri insoniyat taraqqiyotidagi muhim davr, muhim bosqich, ya’ni insoniyat o‘z boshidan kechirgan o‘zgarishlar ichida eng buyuk progressiv o‘zgarish edi. Natijada ular chin ma’noda xalqchil asarlar yaratdilar, xalq ommasining orzu-istaklarini, his-tuyg‘ularini ifodalab chiqdilar, ilg‘or gumanistik g‘oyalarni ko‘tarib chiqdilar. Shu boisdan ham bu davr gumanizm asri, deb nom oldi. Bu lotinchada insoniylik, insonparvarlik, degan ma’noni bildiradi. Uyg‘onish davri madaniyati antik dunyo madaniyatidan ilhomlandi, Antik dunyo yodgorliklarini qunt bilan o‘rgandi, ulardan ta’sirlandi. Antik dunyo yodgorliklarining Italiyada ko‘plab saqlanib qolganligi bunga juda yaxshi imkon yaratdi. Lekin antik san’atdan farqli ravishda ular qullar sajda qilgan hudolar deb ulardan shu yo‘sinda emas, balki o‘z fikrlarini, his-tuyg‘ularini, tushunchalarini ifodalashda foydalandilar. Boshqa tomondan, san'at uyg'onish davrida yuz bergan madaniy to'ntarishlarda ulkan tarixiy rol o'ynadi. Uch asr davomida Uyg'onish davri faqat "tasviriy san'atning tiklanishi" sifatida tushunilgani buni tasdiqlaydi. Va zamonaviy inson uchun Uyg'onish davri madaniyati birinchi navbatda rasm, haykaltaroshlik, arxitektura san'ati bilan bog'liq. Uyg'onish san'ati haqli ravishda davrning eng muhim namoyishi hisoblanadi. Bu uyg'onish davri haqidagi dunyoni mohiyatini o'zida mujassam etgan san'at edi: insonning dunyodagi yangi mavqei. Uyg'onish davri san'ati nafaqat shaxsiyatning qadr -qimmati va dunyodagi go'zallik haqidagi yangi g'oyalarning ko'zgusi, balki bilish vositasiga ham aylandi. Uyg'onish davrida san'atning yo'nalishi o'zgardi. Bu haqiqiy dunyodagi odam bilan gaplashdi. Adabiyot va rassomchilikda "dunyoning kashfiyoti" XIV asr boshlaridagi idrokiga to'g'ri keldi. Yangi rasm san'ati uchta asosiy tasvirni o'z ichiga oldi: 184  rasmda tasvirlangan hodisalar ikkita tekislikka bo'lindi: old va orqa, kelajakda ularni oraliq rejalar bilan asta -sekin to'ldirish;  jismlar kattaligi, ohangning yorqinligi va raqamlar va chegaralarning ravshanligi jismlar uzoqdan uzoqlashganda kamayadi;  vizual nurlar va tasviriy makon bir nuqtada birlashadi, bu Uyg'onish davrida rasm odatda ramka va syujetning markaziga to'g'ri keladi. Uyg`onish davri tasviriy san`atning rivojlanishida yangi davrni ochdi. Rasm chizish nazariyasi sohasida rassomlar yangicha metodlarni ishlab chiqa boshladilar. Salkam ming yillik turg`unlikdan so`ng, ilmiy bilimlar va san`atni rivojlantirish muammolariga bo`lgan qiziqish yana qaror topdi. Tasviriy san`a