К содержанию
РецензированоRU2023

КОЛИЧЕСТВО ПИТАТЕЛЬНЫХ ВЕЩЕСТВ В ПОЧВЕ И ВЛИЯНИЕ ОРГАНИЧЕСКИХ УДОБРЕНИЙ НА РАСТЕНИЯ

VA O’SIMLIKLARGA TA’SIRI · Xayrullayev Sardor Shamsiddin o'g'li · Hayitov Sirojiddin Akbar oʻgʻli · Asilbek Umarov Alisher oʻgʻli

Современная наука и исследования · 2 · 2023

Аннотация

Today, organic fertilizers have a complex effect on the soil and have a positive effect on the growth, development and productivity of crops, including cotton. However, in order to increase their efficiency, organic fertilizers, including half-rotted cattle manure, should be studied individually in each soil-climate condition and agricultural crop. The main role in this is played by the state of soil fertility. The main substance determining soil fertility is humus. The higher the quantity and quality of humus, the higher the productivity. However, according to most scientists, the amount of humus in the soil has been significantly decreasing over the last 30-50 years. One of the main reasons for this process is the lack of organic fertilizers in agriculture. Key words: Effect of organic fertilizers on nutrient content and plant growth in humus, pre- rotted and well-rotted soil. КОЛИЧЕСТВО ПИТАТЕЛЬНЫХ ВЕЩЕСТВ В ПОЧВЕ И ВЛИЯНИЕ ОРГАНИЧЕСКИХ УДОБРЕНИЙ НА РАСТЕНИЯ Аннотация. Сегодня органические удобрения комплексно воздействуют на почву и положительно влияют на рост, развитие и продуктивность сельскохозяйственных культур, в том числе хлопка. Но для повышения их эффективности органические удобрения, в том числе полуперепревший навоз крупного рогатого скота, следует изучать индивидуально для каждого почвенно-климатического условия и сельскохозяйственной 6 80 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ культуры. Главную роль в этом играет состояние плодородия почвы. Основным веществом, определяющим плодородие почвы, является гумус. Чем выше количество и качество гумуса, тем выше урожайность. Однако, по мнению большинства ученых, количество гумуса в почве за последние 30-50 лет значительно уменьшилось. Одной из основных причин этого процесса является недостаток органических удобрений в сельском хозяйстве. Ключевые слова: Влияние органических удобрений на содержание питательных веществ и рост растений в перегнойной, предварительно перепревшей и хорошо перепревшей почве. Kirish. Organik o’g’itlar tuproq unumdorligiga keskin ta’sir ko’rsatadi va bunda tuproqning asosiy moddasi bo’lgan gumus miqdori sezilarli ortadi. Uzoq vaqt davomida (125 yil) har yil mineral o’g’itlarni qo’llash (N 48 P 48 K 48) gumus miqdorini boshlang’ich darajasida ushlab turadi. Birinchi 20 yilda organik o’g’itlarni qo’llash gumus miqdorini 1,2 % dan 2 % gacha oshirdi, lekin keyingi 100 yilda organik o’g’itlarni qo’llamaslik gumus miqdorini 2,0 % dan 1,6 % ga kamaytirib yubordi. Organik o’g’itlarni muntazam 125 yil davomida qo’llash tuproqdagi gumus miqdorini 3 barobar oshirdi. (A. Johnston, 1982). Organik o’g’it sifatida go’ng, parranda qiyi xazon, uglegumin o’g’iti, bentonet, daladan chiqarib tashlangan va chiritilgan begona o’tlarni qo’shish mumkin. Organik o’g’itlar tuproq unumdorligiga va ekinlar hosildorligiga beqiyos katta ahamiyatga ega. Organik o’g’itlarning tuproqning biologik aktivligini oshiradi. Go’ngni kompostlaganda nafaqat begona o’t urug’lari yo’qoladi. Turli xil kasalliklarni kamayishiga va hosildorlikni oshishiga xizmat qiladi. Yaxshi chirigan go’ng va kompostlarni ko’zgi shudgor ostiga qo’llashdan tashqari bahorda chizillash oldidan berish ham muhim ahamiyatga ega. Bu tuproq mikrobiologik faolligini yaxshilaydi, tuproq naligi va yumshoqligini ham oshiradi, qaqaloqni salbiy ta’sirini pasaytiradi hamda chigitni tez unib chiqishini va nihollar yaxshi jadal rivojlanishiga yordam beradi. Organik o’g’itlar me’yori 20 t/ga dan 40 t/ga miqdorgacha oshirilganda ularning azot miqdoriga ijobiy ta’siri yanada ortdi. Yarim chirigan qoramol go’ngiga nisbatan turli xil chiqindilardan tayyorlangan tayyorlangan kompostlar ammoniy va nitrat shaklidagi azotga kuchliroq ta’sir ko’rsatdi. Bu kompost tarkibida nisbatan azot miqdorining yuqoriligi famda fosfogips mavjudligi bilan tushuntiriladi. Chunki fosfogips magniy karbonatli shurlangan o’tloq tuproqlarning tuproq singdirish kompleksini kalsiy kationi bilan boyitib ularning meliorativ holatini yaxshilaydi bu esa o’z navbatida tuproqning tabiiy agrokimyoviy xossalarini sezilarli yaxshilaydi. O’zbekiston Respublikasi har xil tuproq tiplarida o’tkazilgan tadqiqodlarni mineral va organik o’g’itlarni muntazam qo’llash gumus miqdorini oshiradi. Defisetsiz gumus balansiga erishish uchun har bir gektar yerga 18 t go’ng qo’llash kerak (D.S.Sattorov, A.E.Ergashov, 1989). O’tloq-bo’z tuproqlarda almashlab ekishda 32 yil moboynida go’ngsh va mineral o’g’itlarni qo’llash natijasida gumus va yalpi azot miqdori ortishi kuzatildi (D.A.Akimaliyev, V.M.Zoloyev, 1995). Har yili organik o’g’itlar qo’llanilgan tuproqlarda harakatchan shakldagi og’ir metallar miqdorining kamayishi ularni adsorbsiyalanishi va singdirilgan holatda ushlanib turilishi bilan bog’liq. Bundan tashqari organik o’g’itlarni qo’llash tuproqdagi gumus miqdorini oshiradi. Organik o’g’itlar mustaqil ravishda ham og’ir metallarni singdirilgan holatda ushlab

Доказательный фрагмент

«Today, organic fertilizers have a complex effect on the soil and have a positive effect on the growth, development and productivity of crops, including cotton.»

Образец извлечения

Демо-превью

Today, organic fertilizers have a complex effect on the soil and have a positive effect on the growth, development and productivity of crops, including cotton. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Effect of organic fertilizers on nutrient content and plant growth in humus, pre-, Влияние органических удобрений на содержание питательных веществ и рост растений в перегнойной, Organik o’g’itlarning gung
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники