This article explores the effective use of bank loans in the establishment of small industrial zones

Аннотация

This article explores the effective use of bank loans in the establishment of small industrial zones. Small industrial zones play a crucial role in diversifying the economy, increasing regional employment, and encouraging private entrepreneurship. From this perspective, their financial support, particularly through bank lending, is considered a pressing issue. The article analyzes the advantages of bank loans, identifies existing challenges, and proposes solutions. Analytical results based on the case of Andijan region are presented, along with practical recommendations. Key words. small industrial zones, bank loan, financing, entrepreneurship, economic development, investment. Aннотация. В данной статье рассматриваются вопросы эффективного использования банковских кредитов при создании малых промышленных зон. Малые промышленные зоны играют важную роль в диверсификации экономики, повышении занятости населения на местах и стимулировании частного предпринимательства. С этой точки зрения их финансовое обеспечение, в частности роль банковского кредитования, является актуальной задачей. В статье проанализированы преимущества банковских кредитов, существующие проблемы и пути их устранения. 64 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Приведены аналитические результаты на примере Андижанской области и разработаны практические предложения. Kлючевые слова. малые промышленные зоны, банковский кредит, финансирование, предпринимательство, экономическое развитие, инвестиции. Kichik sanoat zonalari (KSZ) — bu davlat tomonidan infratuzilmasi tayyorlab berilgan, tadbirkorlik faoliyatini yuritish uchun zarur sharoitlar yaratilgan, ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish korxonalari joylashtiriladigan maxsus hududlardir. Ular iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismi sifatida kichik va o‘rta biznesni rivojlantirish, aholini ish bilan ta’minlash va sanoatlashtirish jarayonini jadallashtirishga xizmat qiladi.1 Mening fikrimcha, kichik sanoat zonalari nafaqat iqtisodiy o‘sishga, balki hududlarda ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashda ham muhim rol o‘ynaydi. Zero, bunday zonalar tadbirkorlarga qulay sharoit yaratib, ularning rivojlanishini rag‘batlantiradi, natijada yangi ish o‘rinlari ochiladi va mahalliy aholi daromadi oshadi. Shuningdek, davlat tomonidan yaratilgan infratuzilma va moliyaviy yordam korxonalar faoliyatini soddalashtirib, innovatsiyalarni joriy qilishga ham xizmat qiladi. Shunday qilib, kichik sanoat zonalarining rivojlanishi nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy jihatdan ham mintaqalar barqarorligini ta’minlashga yordam beradi deb hisoblayman. Kichik sanoat zonalari nafaqat iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotga xizmat qilmoqda, balki hududlararo iqtisodiy tafovutlarni kamaytirishda ham muhim omil hisoblanadi. Menimcha, ularning yanada samarali rivojlanishi uchun davlat va xususiy sektor o‘rtasida yaqin hamkorlikni kuchaytirish zarur. Ushbu zonalar orqali hududiy ishlab chiqarish salohiyatidan samarali foydalanish, zamonaviy texnologiyalarni joriy qilish va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarish imkoniyatlari kengayadi. Ayniqsa, iqtisodiy jihatdan kam rivojlangan hududlarda KSZ’lar muhim ijtimoiy-iqtisodiy funksiyalarni bajaradi — yangi ish o‘rinlari yaratiladi, soliqqa tortiladigan baza kengayadi va aholi daromadlari ortadi2. KSZ’larni tashkil etish va rivojlantirishda moliyalashtirish eng muhim omillardan biri sanaladi. Ayni vaqtda ushbu jarayonda tijorat banklarining kredit resurslaridan foydalanish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda. Bank kreditlari korxonalarga zarur uskunalarni xarid qilish, binolar qurish, xomashyo zaxiralarini shakllantirish va innovatsion loyihalarni amalga oshirish imkonini 65 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference beradi3. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, 2023- yilda kichik sanoat zonalaridagi tadbirkorlik sub’yektlariga tijorat banklari tomonidan 3,2 trillion so‘mdan ortiq kreditlar ajratilgan. Bu 2022-yilga nisbatan 18% ko‘pdir4. bu ko‘rsatkich kichik sanoat zonalarining moliyaviy qo‘llab-quvvatlashning oshayotganidan dalolat beradi va bu sohadagi islohotlar samaradorligini tasdiqlaydi. Shu bilan birga, kredit ajratish jarayonini yanada soddalashtirish, foiz stavkalarini pasaytirish va tadbirkorlarni moliyaviy savodxonlikka o‘rgatish orqali kreditlardan foydalanish yanada kengaytirilishi mumkin. Bu esa o‘z navbatida, kichik sanoat zonalarining barqaror rivojlanishi va innovatsion loyihalarning muvaffaqiyatli amalga oshishiga xizmat qiladi. Ayrim banklar maxsus kredit liniyalarini ham joriy qilgan. Masalan, "Ipoteka-bank" tomonidan ishlab chiqarish uskunalarini import qilish uchun 7 yilgacha muddatli, 3 yil imtiyozli davrga ega kreditlar taqdim etilmoqda. Bu esa kichik biznes vakillariga katta imkoniyatlar yaratmoqda5. Bu kabi moliyaviy qo‘llab-quvvatlash mexanizmlari kichik biznes subyektlari uchun ayni muddao bo‘lib, ularning ishlab chiqarish jarayonlarini modernizatsiya qilish va raqobatbardosh m