НАВЫКИ РАБОТЫ СО СПЕЦИАЛИСТОМ-ДЕФЕКТОЛОГОМ, С ДЕТЬМИ, НУЖДАЮЩИМИСЯ В ОСОБОМ УХОДЕ

Аннотация

The article reveals the essence of the complex rehabilitation of children who need special assistance. When working with such children, special specialists will especially talk about what skills defectologist specialists have and what their tasks consist of. In the process of working with children who need special assistance, it is mentioned that the importance of correctional work is important, and its content is revealed. Key words: Defectologist, children in need of help, Rehabilitation, Correction, integration, development, adaptation, education, training, communication. НАВЫКИ РАБОТЫ СО СПЕЦИАЛИСТОМ-ДЕФЕКТОЛОГОМ, С ДЕТЬМИ, НУЖДАЮЩИМИСЯ В ОСОБОМ УХОДЕ Аннатация. В статье раскрыта сущность комплексной реабилитации детей с особыми потребностями. В работе с такими детьми специализированные специалисты особенно подробно рассказывают о том, какими навыками должны обладать специалисты-дефектологи и каковы их задачи. В процессе работы с детьми, нуждающимися в особой помощи, подчеркивается значимость коррекционной работы и раскрывается ее содержание. Ключевые слова: дефектолог, дети, нуждающиеся в помощи, реабилитация, коррекция, интеграция, развитие, адаптация, воспитание, обучение, общение. "Bolalar hammani yaxshi ko'radilar, ayniqsa Kirish ularga e'tibor va mehr ko'rsatganlarni ". Mamlakatimizda bolalarga har tomonlama g'amxo'rlik qilish, onalik va bolalikni muhofaza etish masalalari davlat siyosati darajasida ko'rilmoqda. Aholini ijtimoiy himoya qilish ularga huquqiy erkinlikni yaratish, ijtimoiy himoyaga muhtoj, kam ta'minlangan oilalar ayniqsa nogironligi bor bolalar, ota-onasidan mahrum bo'lgan bolalarni himoya qilishga qaratilgan qator me'yoriy hujjatlar qabul qilinmoqda. 5 90 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Jumladan, O'zbekistonning "Birlashgan Millatlar Tashkiloti"ga a'zo bo'lishi, "Bolalar huquqlar to'g'risida"gi Konvensiyani ratifikatsiya qilinishi va "Bola huquqlarining kafolatlari to'g'risida"gi Qonunning qabul qilinishi, o'sib kelayotgan yoshlarimizga ko'rsatilayotgan, g'amxo'rlikning yorqin namunasidir. Yurtimizda amalga oshirilayotgan barcha islohotlar zamirida, eng avvalo, kelajak avlodning barkamol bo'lib ulg'ayishlari, hech kimdan kam bo'lmay dunyo arenalarini zabt etishga qodir farzandlar bo'lib, ulg'ayishlari muhimdir. Ayniqsa, ota-ona qaramog'isiz qolgan, rivojlanishda nuqsonli bolalarning ijtimoiy himoyasi hamisha davlat va jamiyatning ustuvor vazifasi hisoblanadi. Ushbu vazifalarni amalga oshirish borasida O'zbekiston Respublikasida rivojlanishda nuqsoni bo'lgan bolalarni huquq va erkinliklarini, teng imkoniyatlarini ta'minlash, turmush faoliyatidagi cheklanish chegaralarini bartaraf etish, bunday bolalar uchun ta'limni tashkil etish va boshqarishda, zomonaviy yondashuvlarni yaratish ishlari jadallik bilan amalga oshirilib borilmoqda. Bolalar rivojlanishidagi kamchiliklar, qancha erta aniqlansa uni hal qilish shunchalik oson kechadi. Alohida yordamga muhtoj bolalar bilan olib boriladigan korreksion va tarbiyaviy ishlarni amalga oshirishda, maxsus mutaxassislar ya'ni psixolog, defektolog, pedagog, virachlar va ota-onalarning birligi talab etiladi. Bunday birdamlik ishlarida, yordamga muhtoj bolalarda natija bo'lishi isbotlangan. Yordamga muhtoj bolalar bilan, ishlash jarayonida mutaxassislarga yetarlicha ma'suliyat yuklanadi. Buni his etgan holda ular o'z faoliyatlaridan kelib chiqib, bolalar bilan ishlashlari lozim bo'ladi. Asosiy qism: Bugungi kunda defektologiya sohasiga alohida e'tibor berilmoqda. Defektolog kasb egalari, jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida kamchliklari bor bolalarning psixofiziologik rivojlanishidagi xususiyatlarini o'rgandigan, ularning ta'lim va tarbiyasi bilan shug'ullanadigan mutaxassislar hisoblanadi. Defektologiya so'zi lotincha defekt-kamchilik, nuqson, yunoncha logos-ta'limot, fan, o'rganish degan so'zlardan olingan. Ruhiy yoki jismoniy rivojlanishda kamchiliklari bor bolalar, alohida yordamga muhtoj bolalar deyiladi. Shu asnoda defektologiya fanining predmeti ham alohida yordamga muhtoj bolalar sanaladi. Defektolog mutaxassislarining asosiy vazifalari, bolalar rivojlanishidagi kamchiliklarning kelib chiqish sabablari, turlarini, bolalarning psixofiziologik rivojlanishidagi xususiyatlarini o'rganish. Shular asosida ular uchun segregatsion, differensiol yoki integration, inkluziv sharoitda ta'limni tashkil etish, ularning ta'lim-tarbiyasi bilan shug'ullanishni qamrab oladi. Shuni alohida aytib o'tish o'rinli, jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida kamchliklari bo'lgan bolalarning rivojlanishi cheksiz, nuqson tufayli u to'xtab qolmaydi, balki boshqacharoq rivojlanadi. Shuning uchun ham bolalar o'sishida kamchliklar, aniqlansa ota-onalari darhol mutaxassislardan yordam so'rashlari zarur. Defektologiya fanining rivojlanishi natijasida, undan quydagi tarmoqlar mustaqil fan sifatida ajirab chiqdi: - surdopedagogika, (lotincha surdu - kar, gung, so'zlaridan olingan) - es