РОЛЬ САУДОВСКОЙ АРАВИИ В РЕГИОНАЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ

Аннотация

This article talks about the economic sectors of Saudi Arabia and their essence, as well as the country's place in regional organizations. Reasonable opinions and comments are given throughout the article. Conclusions and suggestions are given at the end of the article. Key words: Saudi Arabia's place in economic sectors, regional organizations. РОЛЬ САУДОВСКОЙ АРАВИИ В РЕГИОНАЛЬНЫХ ОРГАНИЗАЦИЯХ Аннотация. В данной статье говорится об отраслях экономики Саудовской Аравии и их сущности, а также о месте страны в региональных организациях. На протяжении всей статьи даются обоснованные мнения и комментарии. Выводы и предложения приведены в конце статьи. Ключевые слова: место Саудовской Аравии в секторах экономики, региональные организации. O‘tgan bir necha o‘n yillar mobaynida Saudiya Arabistonining milliy, madaniy va iqtisodiy kuch asosi faqatgina neft eksporti va energetika sohasi bo‘lib keldi. Uglevodorod eksporti umumiy eksportning 85 foizigacha bo‘lgan qismini hamda davlat daromadlarining katta qismini tashkil qidi. Hozirgi vaqtda neft' YaIMning atigi 30-40 foizini tashkil qilsa-da, davlat iqtisodiy tarmoqlarining katta qismi neftga bog‘liqligi, mamlakat hayotida neftning ta'siri hamon yuqori ekanligini anglatadi. Mamlakat ichki va tashqi siyosatini belgilashda ham neft omili birlamchi bo‘lib qolmoqda. Har qanday ilmiy tadqiqotning asosiy tamoyillaridan biri, tarixiylik tamoyilidir. Tadqiqotda tarixiylik shuning uchun muhimki, u ijtimoiy voqelikni tabiiy tarixiy jarayon sifatida tahlil qilishga, har qanday ijtimoiy-siyosiy hodisalarning rivojlanishida ularning o‘tmishi, hozirgi 65 holati va kelajakdagi tendensiyalarini aniqlashga imkon beradi. Tarixiy jarayonlar tadqiqidan maqsad ham, ushbu hodisa tarixda qanday paydo bo‘lganligi, uning rivojlanishida qanday asosiy bosqichlar bo‘lganligi, bugungi kunga kelib nima o‘zgarganligini-yu, evolyusiya nuqtai nazaridan uning rivojlanish yo‘llari qanday kechganligini aniqlashga qaratilgan bo‘lishi kerak. Fors ko‘rfazi mamlakatlari Saudiya Arabistonining xalqaro siyosatdagi ustuvor yo‘nalishlari hisoblanadi. Bu avvalambor, mamlakatlarning geografik holati, tarixiy aloqalari, ushbu mintaqa davlatlarining davlat va iqtisodiy tizimlarining o‘xshashligi bilan bog‘liq. Saudiya Arabistoni Fors ko‘rfazi davlatlarining xavfsizlikka erishish, ziddiyatlar va inqirozli vaziyatlarni hal qilishdagi maqsadlari birligini e'lon qiladi. Aynan shu maqsadlarga erishish uchun 1981 yilda GCC (Fors ko‘rfazi Arab davlatlari hamkorlik kengashi) tashkil etilgan. Uning a'zolari mintaqadagi oltita arab davlatlari: Bahrayn, Qatar, Quvayt, BAA, Ummon va Saudiya Arabistoni. Ushbu uyushmaning maqsadi iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va harbiy sohalarda mintaqaviy hamkorlikni rivojlantirishdir. Saudiya Arabistoni mintaqaviy tashkilotlar uchun muhim bir o‘rinni egallaydi. Arabiston mintaqaviy tashkilotlarda orqali iqtisodiy, xalqaro siyosiy aloqalar va boshqa sahalar bo‘yicha faollik yuritadi. Arabiston, Osiyo va Afrika mintaqalarida faol bo‘lishi bilan mashhurdir. Unda quyidagi tashkilotlar tashkil topgan: 1. Gulf Kooperatsiya Tashkiloti (GCC): Bu tashkilot, Bahrain, Qatar, Suvudi Arabiston, Kuwait, Oman va Birlashgan Arab Amirliklari davlatlarini o‘z ichiga oladi. Ular birgalikda iqtisodiy, siyosiy va tashqi masalalarda hamkorlik qilishadi. 2. Islom Davlatlari Tashkiloti (OIC): Saudiya Arabistoni Islom Davlatlari Tashkilotining bir a’zosi va muharriri bo‘lib, Islom dunyosidagi 57 mamlakat orasida hamkorlik qilishni taʼminlaydi. Tashkilot Islom banki, iqtisodiy, sotsial va madaniy masalalarga oid hamkorlikni rivojlantiradi. 3. Kral Abdulaziz va Usman azam Islom Kooperativ Tashkiloti (KACARE): Bu tashkilot islom davlatlarning yarim orol hosilalarini ishlab chiqarishda ko‘maklashadi. Ular energiya sohasidagi hamkorlikni kuchaytiradi va energiya xavfsizligi, energiya va suvni samarali foydalanish va boshqa muhim mavzularga e’tibor beradi. 4. Ekologik Muvozanat va Tashkilotlar Tashkiloti (EPSCO): Bu tashkilot Arabistonning Osiyo Davlatlaridagi ekologik va tabiiy resurslarini himoya qilishda yordam beradi. Masalan, suv resurslarini boshqarish, tabiiy parklarni himoya qilish, oromlandi va boshqa jarayonlarda ko‘maklashadi. 66 Bu mintaqaviy tashkilotlar, Saudiya Arabistoni mintaqaviy masalalardagi tajribasini o‘rnatish va mintaqadagi iqtisodiy va siyosiy hamkorlikni kuchaytirishga yordam beradi. Ular mamlakatning iqtisodiy rivojlanishini muvozanatli hayratlanish, investitsiyalar va o‘zaro foydalanish orqali yanada yanada ko‘tarishga erishishda yordam beradi. Mintaqaviy tashkilotlar Arabistonda diplomatik va iqtisodiy ravishda katta ahamiyatga ega. Ular mamlakatning iqtisodiy rivojlanishida, siyosiy va iqtisodiy hamkorlikda, zaruriy resurslardan foydalanishda va sanoat sohalarini rivojlantirishda muhim bir o‘rinni egallaydi. Bu tashkilotlar orqali Arabiston mintaqaviy kooperatsiyada o‘z ko‘rsatkichlarini oshirishi va iqtisodiy aloqalarni yanada rivojlantirishi oshiradi.