НАПРАВЛЕНИЯ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ РИСК-МЕНЕДЖМЕНТА СТРАХОВЫХ КОМПАНИЙ

Аннотация

Diversification of the structure of the economy in Uzbekistan and its competitiveness, consistent introduction of market mechanisms to all sectors of the economy, reduction of poverty and increase the well-being of the population,rapid development of the digital economy, transformation of state companies, ensuring sustainable economic growth by reducing the participation of the state in the economy constitute the priorities of economic reforms currently being carried out. Keywords: insurance; insurance contribution; insurance premium;insurance sum;insurance risk;insurance tariff;insurance compensation (insurance payment); type of insurance; insurance activity; insurance value; franchise; reinsurance; reinsurer; reinsurance contract. НАПРАВЛЕНИЯ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ РИСК- МЕНЕДЖМЕНТА СТРАХОВЫХ КОМПАНИЙ Аннотация. Обеспечение устойчивого экономического роста в Узбекистане путем диверсификации структуры экономики и повышения ее конкурентоспособности, последовательного внедрения рыночных механизмов во все отрасли экономики, сокращения бедности и повышения благосостояния населения,ускоренного развития цифровой экономики, трансформации государственных компаний, снижения участия государства в экономике составляют приоритетные направления проводимых в настоящее время экономических реформ Ключевые слова: страхование; страховой взнос; страховая премия;страховая сумма;страховой риск;страховой тариф;страховая компенсация (страховая выплата); вид страхования; страховая деятельность; страховая стоимость; франшиза; перестрахование; перестраховщик; договор перестрахования. Kirish. Jahonda global iqlimning o‘zgarishi, pandemiya, texnologik innovatsiyalarning rivojlanishi hamda kiber xavf-xatarlarning tobora avj olishi jahon sug‘urta hamjamiyati va ilmiy, ekspert doiralari oldiga hal etilishi dolzarb ahamiyatga ega bo‘lgan vazifalarni qo‘ymoqda. 3 99 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Sug‘urta nazorati xalqaro assotsiatsiyasi (International Assosiation Insurance Supervaysers) 2020- 2024 yillarga muljallangan Strategik rejasida aynan, ushbu vazifalarning uz aksini topishi halqaro miqyosda sug‘urta faoliyatini zamonaviy standartlar va talablarga muvofiq takomillashtirish zaruratini keltirib chiqaradi [1]. Shuningdek, “2020 yilda tabiiy ofatlar va texnogen halokatlar ro‘y berishi oqibatida jahon iqtisodiyotiga 187 mlrd.AQSH dollari miqdorida zarar yetkazilgan bulib, uning 83 mlrd.AQSH dollari yoki 44,4 foizi sug‘urtalovchilar tomonidan qoplangan” [2]. Ushbu holat sug‘urta faoliyatining jahon ikgisodiyotining barqaror rivojlanishidagi o‘rni yuqori ekanligidan dalolat beradi. Dunyoda sug‘urta faoliyatini transformatsiya qilish, sohaga raqamli texnologiyalarni keng ko‘lamda joriy etish, kiber xavf-xatarlarni sug‘urtalash, sug‘urta kompaniyalarining to‘lov qobiliyatini mustahkamlash orqali sug‘urta mahsuloti iste’molchilarining manfaatlarini himoya qilish, inklyuziv va mikrosug‘urtani rivojlantirish xalqaro darajada amalga oshirilayotgan tadqiqot ishlarining asosiy yo‘nalishlarini tashkil etmoqda. Adabiyotlar tahlili. Moliya tizimida sug‘urta kompaniyalari moliyaviy vositachilar sifatida ham faoliyat yuritishi mumkin. Shu sababli, sug‘urta kompaniyalari moliya bozorida moliyaviy resurslar akkumulyatori va mos ravishda yirik investitsiyalar manbai – investor sifatida ham namoyon bo‘lib, tijorat banklari va investitsiya fondlari kabi institutsional investor bo‘lib ham moliya bozorida samarali faoliyat yuritish uchun keng imkoniyatlarga ega hisoblanadi. G.P.Tursunov o‘z ilmiy maqolasida bozor munosabatlariga bosqichma- bosqich o‘tish jarayonida iqtisodiyotni rivojlantirishning kuchli moliyaviy vositalaridan biri sifatida davlat qimmatli qog‘ozlar bozorini modernizatsiyalash va zamonaviy texnologiyalarni joriy etish orqali investorlarning sug‘urta bozorida faol faoliyat olib borishlari uchun shart-sharoitlar yaratib kelmoqda deydi. Shu bilan bir qatorda sug‘urta bozorining rivojlanishi mamlakat sug‘urta tizimining rivojlanishining muhim tashkil etuvchisi hisoblanadi [3]. Rivojlangan mamlakatlar tajribalarini o‘rgangan holda O‘zbekistonda ham sug‘urta faoliyatini yanada takomillashtirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan tadbirlar sug‘urta bozorini jadal rivojlantirish uchun zarur sharoitlarni yaratmoqda. Mamlakatimizda sug‘urta kompaniyalar faoliyatini xalqaro talablarga javob bera oladigan va raqobatbardosh sohaga aylanishini ta’minlashda davlat bosh islohotchi vazifasini amalga oshirib kelmoqda. Sug‘urta faoliyatiga oid qator me’yoriy-hujjatlarining qabul qilinishi mamlakatimizda sug‘urta xizmatlari sifatini oshirish va aholi o‘rtasida sug‘urta xizmatlariga nisbatan ishonchning oshishiga xizmat qilmoqda. G.Xodjayeva ilmiy maqolasida sug‘urta kompaniyalarining moliyaviy xizmatlar sohasidagi roli haqida qo‘ydagilarni ta’kidlaydi, sug‘urta kompaniyalari moliyaviy xizmatlar sohasini rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi, bundan tashqari sug‘ur