ПОЛИТИЧЕСКИЕ, НАУЧНО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ВОСПИТАНИЯ СТУДЕНТОВ, СВЯЗАННЫЕ С НАЦИОНАЛЬНЫМИ ЦЕННОСТЯМИ

Аннотация

The article discusses a new approach to the content, technology, methods and methodology of educating schoolchildren on the basis of national values, shows the theoretical and practical foundations of education aimed at forming a high value of the individual. Key words: education, upbringing, value, morality, culture, psychology, self-education, aesthetics, personality, self-knowledge. ПОЛИТИЧЕСКИЕ, НАУЧНО-ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ВОСПИТАНИЯ СТУДЕНТОВ, СВЯЗАННЫЕ С НАЦИОНАЛЬНЫМИ ЦЕННОСТЯМИ Аннотация. В статье рассматривается новый подход к содержанию, технологии, методам и методике воспитания школьников на основе национальных ценностей, показаны теоретические и практические основы образования, направленные на формирование высокой ценности личности. Ключевые слова: образование, воспитание, ценности, мораль, культура, психология, самообразование, эстетика, личность, самопознание. Мамлакатимизда ёшларни маънан баркамол, жисмонан соғлом, фидойи шахс сифатида тарбиялаш, уларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Замонавий таълимнинг энг муҳим вазифаси – ёшларни тарбиялаш, шахсни, айниқса, ёш авлодни камол топтириш ва такомиллаштиришдир. Бу вазифа давлат сиёсатининг бир қисми бўлиб, бу борада кўп ишлар қилинган: Ўзбекистон Республикасининг "Таълим тўғрисида"ги қонуни, Кадрлар тайёрлаш миллий дастури [4; 89], Ҳаракатлар стратегиясини бешта йўналишда амалга оширишга оид давлат дастури 2017-2021-йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг устувор йўналишлари [1; 147], Ўзбекистон Республикаси Президентининг "Ўзбекистон ёшлар иттифоқи фаолиятини қўллаб-қувватлаш борасидаги ёшларга оид давлат сиёсати самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги фармони [2; 4], Ўзбекистон Республикаси Президентининг "Олий таълим тизимини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги Фармони ва таълимга оид бошқа давлат ҳужжатлари [3; 18]. Кадрлар тайёрлаш миллий дастурида ёшларни тарбиялашнинг мақсад, вазифалари, асосий қоидалари, йўналишлари ва асосий мазмуни, унинг услубий кўрсатмалари, биринчи 3 56 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ навбатда, миллий, маънавий-ахлоқий ва эстетик тарбиянинг йўллари ва шароитларини такомиллаштириш зарурияти белгилаб берилган [4; 146]. Дастурнинг мақсади, вазифалари, асосий қоидалари ўқувчиларни шахс манфаати йўлида юксак маънавият – ахлоқий, эстетик тарбиялашга қаратилган. Шу нуқтаи назардан, шахсий ва қадрият йўналишларига, айниқса, миллий ва умуминсоний қадриятларга йўналтирилган маънавий-ахлоқий ва эстетик тарбия услубий аҳамиятга эга ва ижтимоий стратегик истиқболли ҳисобланади. Миллий дастурда замонавий шахснинг маънавий-ахлоқий янгиланиши ва эстетик ривожланишининг асосий параметрларига мувофиқ инсоннинг ахлоқий фазилатларини очиб бериш ва амалга ошириш зарурлиги эълон қилинган. Дастур талабаларнинг таълим олишига оид бир қатор асосий қоидаларни илгари суради: маданий - умумжаҳон ва миллий (тарихий ва анъанавий); таркибни яхшилаш; янги технологиялар, самарали шакллар, методлар, инновацион усуллардан фойдаланиш; инсонпарварлик, ижтимоий асосда шахсга йўналтирилган таълим [4; 69]. 2017-2021-йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясини амалга оширишга оид Давлат дастурида ёшларни жисмонан соғлом, маънавий ва интеллектуал салоҳиятли этиб тарбиялашнинг мақсад, вазифалари, асосий қоидалари, йўналишлари ва асосий мазмуни, ривожланган, мустақил фикрлайдиган, Ватанга садоқатли, қатъий ҳаётий қарашларга эга бўлган ёшларни ижтимоий жиҳатдан юксалтириш маслалари белгилаб берилган. Замонавий таълим (барча тузилмаларида таълим жараёни) жамиятимизнинг келажаги бунёдкорлари бўлмиш ёш авлод онгини ривожлантириш ва мустаҳкамлашнинг қудратли омили бўлиб, миллий, маънавий-эстетик ва ахлоқий камолотнинг аҳамияти ва зарурлигини, чунки асосий таълимнинг барча бўғинларида, айниқса, олий таълимда маънавият ва ахлоқ ва таълимнинг асосий натижасидир. Замонавий таълимда, ёшларни ахлоқий ва эстетик тарбиялашда тарихий-педагогик анъаналарга жиддий ёндашиш керак, чунки "қадимги тарих ва маданият маънавий-ахлоқий онгга юксак инсонпарварлик даражасида катта таъсир кўрсатади, одамлар асрлар давомида ... инсонпарварликнинг нозик новдаларини эҳтиёткорлик билан олиб борди. Ўзбекистонни янгилашнинг олий мақсади ана шу анъаналарни қайта тиклаш, уларни янги мазмун билан тўлдиришдир"[1; 58]. Халқимизнинг тарихий-маданий мероси, маънавий-ахлоқий ва маънавий-эстетик тарбиянинг энг муҳим воситаси бўлган халқимизнинг маънавий оламидан бошлаб, унинг ахлоқий-эстетик маданияти, авваламбор, инсонни тарбияловчи ажойиб миллий ва умуминсоний фазилатларни ўзида мужассам этган. Бинобарин, миллий қадриятларга асосланган маънавий-ахлоқий ва маънавий-эстетик, ахлоқий-эстетик тарбияда мазмун, тизим, технология, услуб ва методикада туб ўзгаришлар зарур. Шу муносабат билан давлат таълим сиёсатида инсон омили, инсонга нисбатан қадрият