СОЦИАЛЬНО-ПРАВОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ ПОДДЕРЖКИ ЖЕНЩИН И ДЕВОЧЕК В МЕЖДУНАРОДНОМ И НАЦИОНАЛЬНОМ СООБЩЕСТВЕ

Аннотация

In the article, the issues of protecting women's rights are defined in our national legislation, giving priority to the principles of gender equality at all levels of our society, organizing the activities of state and non-state systems against harassment and violence, solving the current problems of women, and the social status of women in society. It has been tried to reveal issues such as focusing, coordinating the work of official systems for this purpose, introducing innovative ideas and new directions in protecting the interests of women through their analytical observation. Keywords: women's rights, gender equality, social equality, legal equality, violence, oppression, international norms, privilege, Women's Notebook, women's initiative, social assistance. СОЦИАЛЬНО-ПРАВОВОЕ РЕГУЛИРОВАНИЕ ПОДДЕРЖКИ ЖЕНЩИН И ДЕВОЧЕК В МЕЖДУНАРОДНОМ И НАЦИОНАЛЬНОМ СООБЩЕСТВЕ Аннотация. В статье определяются вопросы защиты прав женщин в нашем национальном законодательстве, отдавая приоритет принципам гендерного равенства на всех уровнях нашего общества, организации деятельности государственных и негосударственных систем против притеснений и насилия, решению текущих проблем. проблемы женщин, социальный статус женщин в обществе.Предпринята попытка выявить такие вопросы, как направленность, координация работы официальных систем с этой целью, внедрение новаторских идей и новых направлений в защите интересов женщин путем их аналитического наблюдения. 2 53 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Ключевые слова: права женщин, гендерное равенство, социальное равенство, юридическое равенство, насилие, угнетение, международные нормы, привилегии, Женская тетрадь, женская инициатива, социальная помощь. Mamlakat iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy hayotining barcha jabhalarida xotin-qizlarning faolligini oshirish, ularning ta’lim va kasbiy ko‘nikmalar olishi hamda bandligini ta’minlashga har tomonlama ko‘maklashish, tadbirkorlik tashabbuslarini yanada qo‘llab-quvvatlash, joylarda xotin- qizlar muammolari, ehtiyojlari va qiziqishlarini tizimli o‘rganish, tahlil qilish va hal etish borasidagi ishlarni sifat jihatdan yangi bosqichga olib chiqish maqsadida ushbu sohani tartibga solish va huquqiy bazasini yanada takomillashtirish masalasiga doimiy e’tibor qaratilib kelinmoqda. Ma’lumki, BMTning 1993-yilda qabul qilingan “Ayollarga nisbatan zo‘ravonlik to‘g‘risida”gi Deklaratsiyasida ayollarga nisbatan zo‘ravonlik tushunchasi quyidagicha belgilanadi: “Jamoat yoki shaxsiy hayotda har qanday zo‘ravonlik harakatini qamrab olgan ayollarga jismoniy, jinsiy yoki psixologik zarar yеtkazish yoki azoblash, shu jumladan, tahdidlar yoki tahdidlarga olib kelishi mumkin bo‘lgan harakatlar, majburlash yoki o‘zboshimchalik bilan ozodlikdan mahrum |qilishdir”. Ayollarga qarshi zo‘ravonlik o‘ziga xos xususiyatlarga ega va shuning uchun alohida javobgarlik talab qiladi. 2019-yildan Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining va “BMT-Ayollar” hamda BMTning ikki tomonlama agentliklari ko‘magi bilan ayollarga nisbatan zo‘ravonlikning oldini olish bo‘yicha “RESPECT WOMEN” nomli ko‘rsatmalarni nashr etishni boshladi. Unda xotin-qizlarni zo‘ravonlikdan himoya qilishning asosiy yo‘nalishlari, yеtti strategiya va mexanizmlar bayon qilinadi. RESPECTning har bir harfi yеtti strategiyadan birini ifodalaydi: munosabatlar ko‘nikmalarini mustahkamlash, ayollarning imkoniyatlarini kengaytirish, kafolatlangan xizmatlar, qashshoqlikni kamaytirish, qulay sharoitlar yaratish (maktablar, ish joylari, jamoat joylari), bola va o‘smirlarga qarshi zo‘ravonlikning oldini olish. Xotin-qizlarning ijtimoiy muammolarini hal qilish, erkaklar bilan bir qatorda ular uchun teng imkoniyatlar yaratish, ularning ta’lim olishi va kasbiy tayyorgarligiga e’tibor qaratish, ayniqsa, ularning huquqiy savodxonligini oshirish, xotin-qizlarga eskicha an’anaviy munosabat hamda shakllangan stereotiplarni yo‘qotish, jamiyatda qonun, adolat tamoyili ustuvorligini ta’minlash tazyiq, zo‘ravonliklarning oldini olish, shuningdek, uni vujudga keltiruvchi sabablarni kamaytirish chora-tadbirlari (usullari) deb aytish mumkin. O‘zbekiston Respublikasi milliy qonunchiligida ham ayollar huquqlarini himoya qilish bo‘yicha bir qancha normalar yaratilgan. Jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”, “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunlari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining “2030-yilga qadar O‘zbekiston Respublikasida gender tenglikka erishish strategiyasini tasdiqlash haqida”gi qarorlari va bir qancha normativ huquqiy asoslar mavjud. Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 07-martdagi PF-87-sonli “Oila va xotin-qizlarni tizimli qo‘llab-quvvatlashga doir ishlarni yanada jadallashtirish chora- tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoniga asosan mamlakatda xo