ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ УСЛУГИ И ТЕНДЕНЦИИ ИХ РАЗВИТИЯ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ

Аннотация

This article talks about issues of educational services and trends of its development in Bukhara region. Reasonable opinions and considerations are used throughout the article, and information is given about the directions of education development and development trends. Conclusions and suggestions are given at the end of the article. Key words: educational services, development trends, directions of educational development. ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ УСЛУГИ И ТЕНДЕНЦИИ ИХ РАЗВИТИЯ В БУХАРСКОЙ ОБЛАСТИ Аннотация. В данной статье рассматриваются вопросы образовательной услуги и тенденции ее развития в Бухарской области. На протяжении всей статьи использованы обоснованные мнения и соображения, представлена информация о направлениях развития образования и тенденциях развития. Выводы и предложения приведены в конце статьи. Ключевые слова: образовательные услуги, тенденции развития, направления развития образования. Bugungi kunda Buxoro viloyatida ta'lim xizmatlari va uni rivojlantirish tendensiyalari masalalariga alohida e’tibor qaratilmoqda. Aytish mumkinki, uzluksiz ta’lim tizimida quyidagi o‘ziga xos holatlar vujudga kelgan: 1. Ta’lim resurslari ta’lim ehtiyojlariga mos kelmasligi tufayli shaxsning ijtimoiy hayot va bulg‘usi kasbiy faoliyatga tayyorlash sifatining umumiy pastligi; 2. Ta’lim sifatini nazorat qiluvchi vakolatli tuzilmalarning o‘quv-tarbiya muassalarini litsenziyalash va akkreditatsiya qilishni rasmiy tashkil etish bilan cheklanib, ularning amalda kechayotgan ta’lim jarayonini yetarlicha nazorat qilmasligi; 3. Ma’rifiy masalalar o‘ta jiddiy moliyaviy tanqislik sharoitida ishlash, ta’lim soxasini tijoratlashtirishning xozirgi xolati uni inqirozdan olib chiqa olmaslik; 4. Strategik nuqtai nazardan ta’lim tizimi va jarayonini uning barcha tarkibiy qismlarini hisobga olgan holda rivojlantirishning samarali konsepsiyasi ishlab chiqilmaganligi, shuningdek ma’rifiy muassasalar faoliyatini ma’lum bir tarzda tartibga solib turadigan qonun-qoidalar mavjudligi, biroq ta’lim tizimi va jarayonida shakllangan umumiy qoliplar uning yaxlit rivojlanishiga emas, balki ayrim qismlarining yomonlashuviga olib kelganligi; 2 16 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 5. Ma’rifiy muassasalar faoliyatining davlat tomonidan tartibga solinishi kuchayganligi, ularning haqiqiy mustaqilligini qat’iy tartibga soluvchi me’yoriy – huquqiy hujjatlar (moliyaviy erkinlik, variativ DTS, o‘quv rejalari va dasturlari va sh.k.) mavjud emasligi; 6. Pedagogik kadrlar tayyorlash siyosatining aniq konsepsiyasi to‘liq ishlab chiqilmaganligi; 7. Ma’rifiy muassasalar (maktabgacha ta’lim tashkilotlari, umumta’lim maktablari, kasb- hunar kollejlari), ayniqsa asosiy oliy ta’lim muassasalarining ilmiy-pedagogik salohiyati pastligi; 8. Ta’lim-tarbiya sohasida xalqaro hamkorlikning kengayishi va yangi ta’limtarbiya texnologiyalarining qo‘llanilishi. Zamonaviy ta’lim tizimi va jarayoni o‘tmishdagi faoliyatga emas, balki kelajak faoliyatga yo‘naltirilgan bo‘lsa, chinakam innovatsion xususiyatga ega bo‘ladi. Shu nuqtayi nazardan bugungi ta’lim tizimi va jarayonida quyidagi umumiy taraqqiyot tendensiyalari kuzatilmoqda: 1. Ta’lim tizimi va jarayonini demokratlashtirish. Ta’lim tizimi va turlari mazmunini tanlash erkinligi, ularning xammabopligi, ta’lim tizimi va jarayonini boshqarishning demokratik tabiati va ma’rifiy muassasalar avtonomiyasi. 2. Ta’lim jarayonini va o‘qituvchi-talaba mexnatini individuallashtrish. Individuallashtirish sinf (auditoritiya) mashg‘ulotlariga ajratilgan vaqtni kamaytirish hisobiga o‘qituvchi-talabalarning mustaqil ijodiy ishlari hajmini sezilarli oshirishni nazarda tutadi. 3. Ta’limni insonparvarlashtirish va ijtimoiylashtirish. Ta’lim jarayonida asosiy e’tibor o‘quvchi talaba shaxsiga yo‘naltiriladi. O‘quvchi-talaba ta’limiy faoliyat subyektiga aylanadi. Ularning madaniy dunyoqarashi gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar xisobiga kengaytiriladi. Insonparvarlashtirish tushunchasi ostida umuminsoniy qadriyatlar, inson hayoti va salomatligi, shaxsning erkin kamol topishi tushuniladi. Iijtimoiylashtirish o‘quvchi talabalar uchun ham eng qulay shakllar metodlar va shartsharoitlar yaratilishini o‘z ichiga oladiki, bunda insoniy munosabatlar, o‘z fikrlarga chidamlilik, jamiyat oldidagi javobgarlik kabilar shakllantirishtirilishi lozim. 4. Ta’lim tizimi va jarayonini kompyutirlashtirish.Kompyutirlashtirish nafaqat xisoblash va grafik ishlari uchun, balki axborot tizimlariga kirish uslubi, shuningdek avtomatlashtirilgan tizimlar va ma’lumotlarni taqdim etish vositasi sifatida test va pedagogik nazorat uchun xam katta amaliy ahamiyat kasb etadi. 5. Ta’lim tizimi va jarayonini fundamentallashtirish. Bu o‘qituvchi-talabalarning fundamental (umumilliy) tayyorgarligini kengaytirish va chuqurlashtirishni nazarda tutadi. Fundamental fanlar bo‘lg‘usi mutaxassislarga o‘z soxasida erkin mo‘ljal olishga, to‘plangan yangi matreallarni mustaqil tahlil qilishga,