ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ ИГР НА УРОКАХ РОДНОГО ЯЗЫКА В НАЧАЛЬНОМ КЛАССЕ

Аннотация

This article presents examples of methods that are effective in improving the content and effectiveness of the lessons of primary school mother tongue classes. Among these methods, several examples of the game method, which are considered the most convenient for students, are given, and the order and sequence of using these games are consistently discussed in the lesson. Key words: literacy, education, training, game, method, interactive, oral speech, written speech, conversation, statement, Grammatical error, morphology, fairy tale, riddle. ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ИНТЕРАКТИВНЫХ ИГР НА УРОКАХ РОДНОГО ЯЗЫКА В НАЧАЛЬНОМ КЛАССЕ Аннотация. В данной статье представлены примеры методов, эффективных для повышения содержания и эффективности уроков на начальных уроках языка. Среди этих методов приводятся несколько примеров игрового метода, который считается наиболее удобным для учащихся, и последовательно обсуждаются на уроке порядок и последовательность использования этих игр. Ключевые слова: грамотность, обучение, воспитание, игра, метод, интерактив, устная речь, письменная речь, беседа, высказывание, грамматическая ошибка, морфология, сказка, загадка. Ona tilini o'qitish o'qituvchi bilan o'quvchining birgalikdagi faoliyatini tashkil etish shakllari, metodlari va usullari ta ‘lim tizimining takomillashuvi bilan bog'liq holda rivojlanib, 51 yangilanib bormoqda. XX asrning oxirgi yillariga qadar o'qitish metodlari sifatida tushuntirish- bayon metodi, suhbat metodi, analiz-sintez metodi, mustaqil ish metodi, induktiv va deduktiv metodlar ona tili ta’limi darslarini tashkil etishda ko'proq qo'llanilib kelindi. Bayon qilish metodi ona tili darslarida qo'llangan asosiy metodlardan biri bo'lgan. Bunda o'qituvchi bayon qilishdan oldin o'quvchilam ing o'rganilayotgan mavzu yuzasidan bilimlarini aniqlab olgan. Bu o'quvchilarni o'qituvchi bayonini kuzatib, tinglab borishga, faol bo'lishga undagan. O'qituvchining bayoni, ya’ni bayon qilish metodida grammatik mavzuning xususiyatidan kelib chiqib, o'qituvchi m a’lumotlarni o'z so'zlari bilan bayon qilib bergan. Bunda o'qituvchi zimmasiga o'rganilayotgan grammatik mavzuning muhim o'rinlarini aniq, lo'nda, misollar tahlili bilan izchil bayon qilib berish vazifasi yuklangan. Boshlang'ich sinflarda bayon qilish metodi o'quvchilam ing yoshi va eslab qolish holatidan kelib chiqqan holda 3—5 daqiqaga mo'ljallangan. Bayon qilish metodini qo'llash holatlari hozir ham uchraydi. Suhbat metodi boshlang'ich sinflarda ona tilini o'qitishda keng qo'llaniladigan va shu bosqich o'quvchilari tabiatiga mos metod sanaladi. Suhbat metodi savol-javob metodi deb ham yuritilgan. Suhbat metodi o'qituvchidan mavzuning xususiyatini o'zida aks ettirgan o'quv materialini topishni, grammatik mavzuning muhim belgilarini aniqlash, ularning o'xshash va farqli jihatlarini ajratish, o'xshash va farqli jihatlariga qarab guruhlash, umumlashtirishga, xulosa chiqarishga yo'naltirilgan savollar tuzishni, ularni o'quvchilarga izchil berib borishni talab etadi. Boshlang'ich sinflarda suhbat metodining muammoli o—qitish metodi sifatida qo'llanilishi ta ‘limda o'quvchilarni faollashtirishga katta ta’sir ko'rsatadi. Bu metodning maqsadi ilmiy tushunchalarni o'zlashtirishga yordam berishgina emas, balki o'quvchilam ing bilish qobiliyatini ham rivojlantirish, ijodiy qobiliyatlarini o'stirish hamdir. Bunda suhbat davomida o'qituvchining topshirig'i bilan o'quvchining oldiga biror muammo qo'yiladi va darsda muammoli vaziyat yaratiladi. Bu muammoni o'quvchi oldin egallagan bilimlari asosida hal etadi. Boshlang'ich sinfo'quvchilarining hayotiy tajribalari kamligi sababli o'qituvchi m uam m oni hal qilishga yordamlashuvchi savollar beradi. Muammoni o'quvchi hal qila olmasa, uni o'qituvchining hal qilishiga to'g'ri keladi. Shuning uchun boshlang'ich sinfda muammoli o'qitish metodi yarim izlanishli muammoli metod deb ham yuritiladi. Boshlang'ich sinf ona tili darslarida mustaqil ish metodi asosan o'rganilgan mavzuni mustahkamlash qismida mashqlar ishlash jarayonida qo'llaniladi. O'quvchilar o'qituvchining topshirig'i bilan mustaqil ishlarni og'zaki yoki yozma shaklda bajaradilar. Topshiriq qiyin va ko'p vaqtni olmasligi, o'quvchilar kuchi yetadigan qilib, muayyan vaqt ichida bajarishga mo'ljallangan bo'lishi kerak. Mustaqil ishlash uchun topshiriq 1-sinfdan boshlab beriladi va u asta-sekin 52 marakkablashtirilib boriladi. 1-sinfda —Yozgan so—zlaringizni lug—atdan tekshiring—, —Rasmga qarab sabzavot nomlarini alifbo tartibida yozing— , —Rasmni kuzating. U nda tasvirlangan narsalarni aniqlang va ularning nomini yozing kabi topshiriqlar beriladi. Ta’lim jarayoni, uning rivojlanishi va samarali kechishi ko’p jihatdan o’qituvchi va o’quvchilarning o’zaro ishonchi asosida qurilgan ochiq muloqotiga bog’liq. Dars jarayonidagi o’yinlar esa bu muhitni mustahkamlashda asosiy rol o’ynaydi. O’yinlar guruhlarda ishlab mashq qilishga odatlantiradi va uncha ko’p vaqtni olmaydi. Jamoaviy ishlash davomida o’quvchilar faolligi oshadi va darsga nisbatan diqqat