ТИАМЕТОКСАМ ПЕСТИЦИД YUSSX РАЗРАБОТКА АНАЛИТИЧЕСКИХ УСЛОВИЙ

Аннотация

In this thesis, Thiamethoxam is an insecticide of the group of neonicotinoids, a synthetic analogue of the natural nicotine alkaloid. It is also said that Thiamethoxam affects the nicotinic acetylcholine receptors of the nervous system of insects, which causes paralysis and leads to their death. Key words: Thiamethoxam, synthetic analogue of natural nicotine alkaloid, addiction. ТИАМЕТОКСАМ ПЕСТИЦИД YUSSX РАЗРАБОТКА АНАЛИТИЧЕСКИХ УСЛОВИЙ Аннотация. В данной диссертации Тиаметоксам – инсектицид группы неоникотиноидов, синтетический аналог природного никотинового алкалоида. Сообщается также, что Тиаметоксам влияет на никотиновые ацетилхолиновые рецепторы нервной системы насекомых, что вызывает паралич и приводит к их гибели. Ключевые слова: Тиаметоксам, синтетический аналог природного никотинового алкалоида, зависимость. Dolzarbligi. Tiametoksam – neonikotinoidlar guruhining insektitsidi, tabiiy nikotin alkaloidining sintetik analogidir.Tiametoksam hasharotlarning asab tizimining nikotinik atsetilxolin retseptorlariga ta’sir qiladi, bu esa falajlikni keltirib chiqaradi va ularni o‘limga olib keladi. Bu pestitsidlarni ko`p ishlatilishi, uni noto`g`ri qabul qilish yoki me`yoridan ortiq qabul 4 qilish oqibatida odamlarda ham o`tkir zaharlanishga olib kelishi mumkin.Tiametoksam organizmda 70% hasharotlar uchun asab tizimiga kuchli zahari ta`sir ko`rsatuvchi metoboliti klotianidinga aylanadi. Bu esa insonlar tomonidan tiametoksam pestitsidini noto`g`ri qo`llanilgan hollarda zaharlanishga olib keladi. Zaharlanishda uyquchanlik, bosh aylanishi, ruhiy reaksiyalarning sekinlashishi va nerv falajlanishi kabi nojo`ya ta`sirlar yuzaga keladi. Tiametoksam “Aktara” savdo nomi bilan preparati ishlab chiqariladi va keng qo`llaniladi. Preparatning keng ishlatilishi natijasida mahalliy aholi o`rtasida zaharlanishlar tez-tez uchramoqda, sud tibbiy ekspertiza xodimlari uchun yangicha usullarni taklif qilinishi ular ishini osonlatishga xizmat qiladi. Hozirgi kunda zamonaviy tahlil usullaridan YuSSX (yuqori samarali suyuqlik xromatografiya) usulini dori vositalarning kimyo-toksikologik tahlilida keng qo`llanilishi, tajribalarni tez va oson bajarilishi hamda mazkur asbob bilan sud-kimyo laboratoriyalari yetarlicha ta`minlanganligini inobatga olib, tiametoksam pestitsidini YUSSX tahlilini ishlab chiqish va tahlil natijalarini sud-kimyo amaliyotida qo`llash asosiy vazifalardan biri hisoblanadi. “Aktara” preparati bilan zaharlanish yuz berdi va uni biologik suyuqliklarda aniqlash uchun YUSSX usulida tahlil sharoitlari ishlab chiqildi. Tadqiqotning maqsadi. Tiametoksam pestitsidini va uning metabolitini YuSSX usulida sifat va miqdoriy sharoitlarini ishlab chiqish. Usul va uslublar. Tiametoksam pestitsidini YUSSX usulida tahlilini olib borish uchun “Agilent Technologies” firmasining ultrabinafsha detektorli suyuqlik xromatografidan foydalanildi. (Knauer, Germaniya) 15 sm uzunlikdagi ichki diametri 4 mm bo`lgan po'lat kolonka, Qo`zg`almas faza: Diasfer 110-C 18, granula hajmi 5 mkm. Mobil faza: metanol-suv (33:67, v/v) Eluent oqimi tezligi: 0,7 sm3/min Ishchi to'lqin uzunligi: 255 nm Sezuvchanlik: 0,005 birlik shkala bo'yicha absorbtsiya Namuna hajmi: 20 mm3 Chiziqli aniqlash diapazoni 0,4 - 4 mg Natijalar. Tadqiqot ishida tiametoksamni 95 % etil spirtidagi standart eritmasi ushbu sharoitda 6,74 daqiqada uning metaboliti klotianidin esa 4,27 daqiqa ushlanish vaqtiga teng xromatografik cho`qqini hosil qildi. Xulosalar. Tiametoksam va uning metaboliti klotianidinning 95 % etil spirtidagi ishchi standart namuna eritmalarining YUSSX usulida olingan xromatogrammalari bir-biridan ajralgan 5 holda, hamda yot moddalardan alohida hosil bo`ldi. Olingan natilalar asosida tuzilgan kalibrlash chizmasi biologik ob`ekt va biologik suyuqliklar tarkibidan ajratib olingan tiametoksam va uning metabolitini miqdoriy tahlili uchun qo`llash mumkinligini ko`rsatadi. 6