O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi Akademiyasi,

Аннотация

В данной статье основное внимание уделяется практическому значению стандартизации и сертификации метрологии, преподаваемой в военных вузах. В том числе, раскрывая роль науки метрологии, стандартизации и сертификации в отрасли, применяя стандартные требования и научные достижения к совершенствованию аспектов современной строительной отрасли, которая в настоящее время стремительно развивается, совершенствуя современный зарубежный передовой опыт, связанный с наукой и сферой. Важно научиться, раскрыть значение современной метрологической измерительной техники в отрасли, раскрыть суть содержания, ознакомиться с правилами процедуры системы стандартизации и сертификации и соответствующими нормативными документами. Annotation. This article focuses on the practical importance of metrology, standardization and certification, which is taught in military higher educational institutions. In particular, it is important to reveal the place of metrology, standardization and certification in the field, to apply standard requirements and scientific achievements to the advanced aspects of the modern construction industry, which is currently developing rapidly, to thoroughly study the aspects of modern foreign advanced practices related to science and the field, to reveal the importance and essence of modern metrological measuring instruments in the field, to familiarize yourself with the rules of procedure of the standardization and certification system and relevant regulatory documents. Kalit so‘zlar: metrologiya, standartlashtirish, sertifikatlashtirish, metrologik o‘lchashlar, zamonaviy o‘lchash asbob-uskunalari, me’yoriy hujjatlar, xalqaro standartlar, milliy standartlar, favqulodda vaziyat. Ключевые слова: метрология, стандартизация, сертификация, метрологические измерения, современная измерительная техника, нормативные документы, международные стандарты, национальные стандарты, чрезвычайная ситуация. 39 «UCHINCHI RENESSANS: TIBBIY VA FARMATSEVTIK TA’LIM ISLOHOTLARI JARAYONIDA GUMANITAR FANLARNING VAZIFASI VA ISTIQBOLLARI» MAVZUSIDA RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY ANJUMANI www.in-academy.uz Keywords: metrology, standardization, certification, metrological measurements, modern measuring equipment, regulatory documents, international standards, national standards, emergency situations. Barchamizga ma’lumki, mamlakatimizda O‘zbekiston Respublikasining “Metrologiya to‘g‘risida”gi, “Standartlashtirish to‘g‘risida”gi “Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida”gi qonunlari asosida zamonaviy metrologik o‘lchash asbob-anjomlari va vositalarini davlat qiyoslovidan o‘tkazilish talablari, davlat metrologiya tekshiruvi va nazoratini, O‘zbekiston Respublikasidagi milliy davlat standartlarining ishlab chiqish tartiblari va amaliyotdagi standartlashtirish faoliyatlari hamda sertifikatlashtirish jarayonlarini milliy metrologiya instituti va “Texnik jihatdan tartibga solish” agentligi tomonidan amalga oshiriladi. “Standartlashtirish to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunining birinchi moddasida standartlashtirishning asosiy maqsadlari keltirilgan bo‘lib, unda aynan mahsulotlar, jarayonlar, ishlar va xizmatlar aholining hayoti, sog‘lig‘i va mol-mulkiga, atrof muhit uchun xavfsizligi, resurslarni tejash masalalarida iste’molchilar va davlat manfaatlarini himoya qilishdan, tabiiy va texnogen falokatlar hamda boshqa favqulodda vaziyatlar yuzaga kelish xavf-xatarini hisobga olgan holda xalq xo‘jaligi obyektlarining xavfsizligini ta’minlashdan, mudofaa qobiliyatini va safarbarlik tayyorligini ta’minlashdan, o‘lchovlarning yagona birlikda bo‘lishini ta’minlashdan iboratdir deb belgilangani ham soha uchun qanchalik dolzarbligini ko‘rsatadi. Mazkur qonunga muvofiq davlat boshqaruvi organlari o‘z vakolatlari doirasida standartlarni ishlab chiqadi, tasdiqlaydi va nashr ettirishlarini alohida qayd etilgan. O‘z o‘rnida “Standartlar qanday qabul qilinadi?” degan savol tug‘ilishi tabiiy hol. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 14-martdagi “Respublikada xalqaro, davlatlararo, mintaqaviy standartlarni va xorijiy mamlakatlarning standartlarini qabul qilish va qo‘llash tartibi to‘g‘risida”gi 220-son qarori asosida amalga oshiriladi. Unda quyidagi talablar nazarda tutilgan: - hukumatning topshiriqlarini bajarish maqsadida ishlab chiqilgan rejalar, dasturlar va tadbirlar; - “Texnik jihatdan tartibga solish” agentligi tomonidan tasdiqlanadigan Respublika standartlashtirish yillik dasturi; - standartlashtirish bo‘yicha texnik qo‘mitalarning ish rejalari; - manfaatdor tomonlarning “Texnik jihatdan tartibga solish” agentligiga buyurtmanomalari (murojaatlari). Yuqorida ko‘rsatilgan talablar asosida standartlashtirishga doir normativ hujjatlar ishlab chiqiladi, ular quyidagilardan iboratdir: - Xalqaro (davlatlararo, mintaqaviy) standartlar. - O‘zbekiston Respublikasining davlat standartlari. - Tashkilotning standartlari. Xorijiy mamlakatlarning milliy standartlari. Mazkur hujjatlarni ishlab chiqish va qo‘llash tartibi “Texnik jihatdan tartibga