ИНТЕРАКТИВНЫЕ МЕТОДЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА И ИХ КЛАССИФИКАЦИЯ

Аннотация

This article reflects on interactive methods and their application, which serve to improve the effectiveness of the educational process. Keywords: pedagogical technology, pedagogical skill, experience, interactive, method, Observer, summarizer, education. ИНТЕРАКТИВНЫЕ МЕТОДЫ ПОВЫШЕНИЯ ЭФФЕКТИВНОСТИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА И ИХ КЛАССИФИКАЦИЯ Аннотация. В данной статье рассмотрены интерактивные методы и их применение, способствующие повышению эффективности образовательного процесса. Ключевые слова: педагогическая технология, педагогическое мастерство, опыт, интерактивный, метод, наблюдательный, заключительный, учебно – воспитательный. P e P de ad ga Interfaol metodlarni o‘quv jarayoniga joriy etishning tub maqsadi – dars qaysi shaklda ogbo‘lmasin, qayerda o‘tkazilmasin darsda o‘qituvchi bilan o‘quvchining hamkorlikda ishlashini va gonatijada o‘zlashtirishlarini ta’minlashi lozim. Bunda o‘qituvchi faqat yo‘l – yo‘riq ko‘rsatuvchi, igkuzatuvchi, xulosalovchi vazifasini bajaradi. Ushbu metodlar orqali o‘quvchilarning mustaqil kifikrlash qobiliyatlari rivojlantirilib, ularda erkin fikrlash, mustaqil qaror qabul qilish, hissiyotlarni akboshqara olish, tanqidiy va ijodiy fikr yuritishning rivojlanishiga zamin tayyorlanadi. Interfaol qtmetodlarda o‘qitishning mohiyati quyidagicha: oe 1.O‘rgatuvchi ham o‘rganuvchi ham ma’lumotlar bilan faol ishlashi; sx 2. O‘quvchilarni mustaqil fikrlashga undashi va o‘rgatishi; hn 3. O‘qituvchiga “o‘quvchilarni fikrlashga o‘rgatish uchun” xizmat qilsa, o‘quvchilarga esa, io“fikrlashni o‘rganishlari uchun” xizmat qilishi. ml Interfaol usullardan foydalanish shakllari: co 1.Individuallashtirish; hg 2. Kichik guruhlarga ajratish; ai 3. Tabaqalashtirish; ty 3 80 aa rv ba ip International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 8 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 4. O‘rgatish va o‘rganish jarayonida demokratik, do‘stona muhitni yaratish; 5. O‘zaro muloqot, hamkorlikni tashkil etish. Yuqoridagi fikrlardan kelib chiqgan holda dars samaradorligini oshirishga xizmat qiladigan interfaol metodlar bilan tanishib chiqsak. Aqliy hujum – mazkur metod muayyan mavzu yuzasidan berilgan muammolarni hal etishda keng qo‘llaniladigan metod sanalib, u mashg‘ulot ishtirokchilarini muammo xususida keng va har tomonlama fikr yuritish, shuningdek, o‘z tasavvurlari va g‘oyalaridan ijobiy foydalanish borasida ma’lum ko‘nikma hamda malakalarni hosil qilishga rag‘batlantiradi. Ushbu metod yordamida tashkil etilgan mashg‘ulot jarayonida ixtiyoriy muammolar yuzasidan bir necha original yechimlarni topish imkoniyati tug‘iladi. “Aqliy hujum” metodi tanlab olingan mavzular doirasida ma’lum qadriyatlarni aniqlash, ayni vaqtda ularga muqobil bo‘lgan g‘oyalarni tanlash uchun sharoit yaratadi. Mashg‘ulot jarayonida ushbu metoddan samarali foydalanish maqsadida quyidagilarga amal qilish lozim: 1. Mashg‘ulot ishtirokchilarning o‘zlarini erkin his etishlariga sharoit yaratib berish; 2. G‘oyalarni yozib berish uchun yozuv taxtasi yoki varaqlarni tayyorlab qo‘yish; 3. Muammoni aniqlash; 4. Mashg‘ulot jarayonida amal qilishi lozim bo‘lgan shartlarni belgilash. 5. Bildirilayotgan g‘oyalarni ularning mualliflari tomonidan asoslanishiga erishish va ularni yozib olish; 6. Muayyan qog‘oz varaqlari g‘oyalar yoki fikrlar bilan to‘lgandan so‘ng ularni yozuv taxtasiga osib qo‘yish; 7. Bildirilayotgan fikrlarni yangi g‘oyalar bilan boyitish asosida ularni qo‘llab – quvvatlash; 8. Boshqalar tomonidan bildirilgan fikrlar ustidan kulish, ularga nisbatan kinoyali sharhlarning bildirilishiga yo‘l qo‘ymaslik kerak. Aqliy hujum metodi to‘g‘ri va ijobiy qo‘llanilganda shaxsni erkin, ijodiy va nostandart fikrlashga o‘rgatadi. “Zigzag” strategiyasi metodi – sinf o‘quvchilari 7 guruhga bo‘linadilar va guruhlar nomlanadi. Guruhlarda yangi mavzu mohiyatini yorituvchi matn qismlarga ajratiladi va ajratilgan qismlar mazmuni bilan tanishib chiqish vazifasi guruhlarga topshiriladi. O‘quvchilar matnlarni diqqat bilan o‘rganadilar va gapirib beradilar. Vaqtni tejash maqsadida guruh a’zolari orasidan liderlar belgilanadi va qayd etlgan vazifa ular tomonidan bajariladi. Barcha guruhlarning o‘quvchilari o‘zlariga topshirilgan matn mazmuni xususida so‘zlab berganlaridan so‘ng, matnlar guruhlararo almashtirilib, avvalgi faoliyat takrorlanadi. Guruhlarga bir necha matnlar taqdim etiladi. Shu tarzda barcha matnlar mazmuni guruhlar tomonidan o‘rganib chiqilgach, o‘quvchilar o‘qilgan mavzu bo‘yicha asosiy tushunchalarni ajratadilar, ularning o‘zaro mantiqiy bog‘liqligini aniqlaydilar va yuzaga kelgan g‘oyalar asosida mavzuga oid sxema ishlab chiqiladi. So‘ngra o‘zlashtirilgan bilimlar asosida o‘quvchilarning o‘zlariga shunday sxemalarni ishlab chiqish vazifasi topshiriladi. Skarabey – interaktiv texnologiya bo‘lib, u o‘quvchilarda fikriy bog‘liqlik, mantiqiy xotiraning rivojlanishiga imkoniyat yaratadi. Qandaydir muammoni hal qilishda o‘z fikrini ochiq va erkin ifodalash mahoratini shakllantiradi. Mazkur texnologiya o‘qu