К содержанию
РецензированоRU2022

Шафтолининг турли навларини касаллик зараркунандаларга қарши чидамлилигини ўрганишнинг илмий асослари

ШАФТОЛИНИНГ ТУРЛИ НАВЛАРИНИ КАСАЛЛИК · ЗАРАРКУНАНДАЛАРГА ҚАРШИ ЧИДАМЛИЛИГИНИ · ЎРГАНИШНИНГ ИЛМИЙ АСОСЛАРИ · Алишер Эркинович Ботиров · Улуғбек Матниёзович Бойжонов (Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали, Агробиология) · Гулрабо Абдуллаевна Рустамова (Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали, Агробиология) · Норқул Муродилло ўғли Қуйсинбоев (тадқиқот институти Самарқанд илмий тажриба станцияси · )

in Library · 3 · 2022

Аннотация

In this study, phenological observations of different cultivars of Ishida peach were observed from 2018 to 2020 during periods of widespread disease. The obtained results show that the yield of peach varieties Fesey and Okosukhi is good and it was observed that it was 11.6 kg/d and 14.6 kg/d, respectively. Keywords: peach, disease and pest, productivity. КИРИШ Шафтоли (Persica) раʼнодошлар оиласига мансуб бўлган мевали дарахт; Ватани — Ўрта Осиѐ. АҚШ, Европанинг жануби, Япония, Хитой, Туркия, Ўрта Осиѐ, Закавказеда кенг тарқалган. Бундан 2 минг йил олдин 176 July, 2022 https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal Academic Research in Educational Sciences Volume 3 | Issue 7 | 2022 ISSN: 2181-1385 Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1 маданийлаштирилган. 5000 га яқин нави бор. Ҳозирги даврда Шимолий ва Жанубий ярим шарнинг барча субтропик ва тропик мамлакатларида ўстирилади. Жаҳон бўйича ялпи ҳосили 12,0 млн.т (1999). Ўзбекистонда узум, олма, ўрикдан кейин етиштирилиши бўйича 4-ўринда туради. [7, 11]. МЕТОДОЛОГИЯ Ушбу тадқиқот ишида шафтолининг бир қанча навлари танлаб олиниб, улар 2018-2020-йиллар давомида ўсув фазаларининг турли босқичларида фенологик кузатувлари олиб борилди. Бу тадқиқот иши Академик М. Мирзаев номидаги боғдорчилик, узумчилик ва виночилик илмий тадқиқот институти Самарқанд илмий тажриба станцияси олиб борилди. МУҲОКАМА ВА НАТИЖАЛАР Шафтоли навларини феналогик кузатувлари. 2018-2020 йиллар давомида шафтоли навлари бўйича ўрганишлар қуйдаги натижаларни кўрсатди Натижаларга кўра, ўрганилаѐтган шафтоли навларининг ўсиш холати ўртача олганда 3,5-4,5 баллни ташкил қилди. Ўрганилаѐтган Редкап, Гесей ва Окасухи навлари яхши холатда (4,0-4,5 балл) ўсиб ривожланмоқда. Навлар бўйича, фенологик фазалари бошланиши яъни гулкуртакларнинг ѐзила бошлаши 11-17 март кунларида кузатилди. Редкап, Редхавен, Гесей, Окасухи ҳамда Фарход навларида гулкуртакларнинг ѐзилиши Старт навига нисбатан, 3-4 кун кейинроқ бошланди. (14-15 март). Кечки Лола навида бу давр энг охирда яъни 17 март кунидан кузатилди. Ўсувчи куртакларнинг ўса бошлаши 16-22 март кунларидан кузатилди. Гуллаш жараѐни навларда март ойининг 19-кунидан бошланди. Ўрганилаѐтган навлар орасида истиқболга эга, деб ажратилган Редкап, Редхавен, Гесей ва Окасухи навларида гуллаш жараѐнлари 21-23 март кунлари бошланди. Гуллаш жараѐнининг давомийлиги ўртача 11-14 кунни ташкил қилди. Гуллаш даражаси эса 3,5-4,6 балл бўлди (1-жадвал) Шуни таъкидлаб ўтиш ҳам лозимки, дарахтларда гуллаш жараѐнлари кўп холларда ѐмғирли ѐки бўлмаса булутли кунларда ўтди, бу эса ўз навбатида жараѐннинг чўзилишига таъсир қилди, шу билан биргаликда навларда чангланиш ва мева тугиши паст кўрсаткичда бўлди. 177 July, 2022 https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal Academic Research in Educational Sciences Volume 3 | Issue 7 | 2022 ISSN: 2181-1385 Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1 1-жадвал Шафтоли навларида фенофазаларни ўтиш муддатлари, (2018-2020 йиллар). Куртакларнинг Гуллаш Дарахтла ёзилиши рнинг Туга давомийл Навлар Бошла холати, ши Даражаси, иги гул Ўсувчи ниши балл кун, балл кун, ой ой Старт (к) 4,2 11/ИИИ 16/ИИИ 21/ИИИ 2/ИВ 4,3 12 Ред Кап 4,3 14/ИИИ 17/ИИИ 21/ИИИ 4/ИВ 4,6 14 Каванока Жима 3,8 12/ИИИ 17/ИИИ 19/ИИИ 2/ИВ 4,3 14 Юзура 3,6 13/ИИИ 16/ИИИ 21/ИИИ 2/ИВ 4,0 12 Оганто 4,0 13/ИИИ 16/ИИИ 20/ИИИ 2/ИВ 4,2 13 Лола 3,5 12/ИИИ 16/ИИИ 20/ИИИ 3/ИВ 4,5 14 Ред Хавен 4,0 14/ИИИ 18/ИИИ 21/ИИИ 2/ИВ 4,3 12 Нектарин старк 13/ИИИ 20/ИИИ 21/ИИИ 3/ИВ 4,3 13 3,6 делищесь Кечки лола 3,6 17/ИИИ 22/ИИИ 24/ИИИ 5/ИВ 4,3 12 Фарход 3,6 14/ИИИ 18/ИИИ 21/ИИИ 2/ИВ 4,2 12 Обильный 3,8 13/ИИИ 18/ИИИ 20/ИИИ 3/ИВ 4,5 14 Гѐсей 4,0 14/ИИИ 17/ИИИ 22/ИИИ 3/ИВ 4,5 12 Окацухи 4,5 15/ИИИ 19/ИИИ 23/ИИИ 3/ИВ 4,3 11 3.2.10. Шафтоли навларини хосилдорлиги ва сифат кўрсаткичлари Ўрганилаѐтган шафтоли навларида 2018-2020 йиллар давомида шафтоли хосилдорлиги ҳам кузатиб борилди. Унга кўра, шафтоли навлари бўйича хосилдорлик ўртача 1-14,6 клограммни ташкил қилди. Ўртача хосилдорлик бошқа навларга нисбатан, Гесей ва Окасухи навларида юқорилиги, (11,6-14,6 кг/дар) кузатилди. Қолган навларда ўртача бир клограммдан 5,6 клограммгача хосил борлиги кузатилди. Мева ўртача оғирлиги навлар орасида катта тофовут борлигини кўрсатди, маслан Гесей (147,6 г.), Редхавен (189,3 г.) Редкап (197,1 г.) ва Окасухи (225, г.) навларида мевалари энг йирик деб хисобланди. Назоратдаги “Лола” навида бу кўрсаткич 60,0 граммни ташкил қилди, қолган навларда мева йириклиги 70,0 граммдан то 182, 3 граммни ташкил қилди. Мевалар таркибидаги қанд миқдори унчалик сезиларли даражада тофовут бўлмади, яъни, 12,0 % дан 14,7 % гача эканлиги кузатилди. Нисбатан юқори (14,0-14,7 %) қанддорлик миқдори кўпгина Окасухи, Редкап, Фарход, Нектарин старк Делешесь, Гесей, Редхавен каби навларда кузатилди. (2-жадвал) 178 July, 2022 https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal Academic Research in Educational Sciences Volume 3 | Issue 7 | 2022 ISSN: 2181-1385 Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | SJIF: 5,7 |

Доказательный фрагмент

«In this study, phenological observations of different cultivars of Ishida peach were observed from 2018 to 2020 during periods of widespread disease.»

Образец извлечения

Демо-превью

In this study, phenological observations of different cultivars of Ishida peach were observed from 2018 to 2020 during periods of widespread disease. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
peach, disease and pest, productivity, болезни и вредители, шафтоли, урожайность, персик, касаллик ва зараркунанда, ҳосилдорлик
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники