ОСНОВОПОЛОЖНИК РЕАЛИСТИЧЕСКОГО ПОВЕСТВОВАНИЯ

Аннотация

This article shows the life path of the founder of realistic storytelling, the works he wrote and what he did. His works are described as small but lifelike, rich in content and characterized by making a remarkable impression. Key words: realistic stories, literature-strong, vital and content-rich works from the atom. ОСНОВОПОЛОЖНИК РЕАЛИСТИЧЕСКОГО ПОВЕСТВОВАНИЯ Аннотация. В этой статье описывается жизненный путь основателя реалистического повествования, произведения, которые он написал, и то, что он сделал. Его произведения изображают маленького, но живого, богатого смыслом человека, который производит прекрасное впечатление. Ключевые слова: реалистические рассказы, литература-мощные, жизненные и насыщенные смыслом произведения из атома. Dastlabki realistik hikoyalarni adabiyotimizga olib kirgan buyuk adibimiz Abdulla Qahhor hayot yoʻli tengsiz asarlari haqida yozar ekanman behosdan koʻz oldimga kichik sinflarimizda oʻqigan hikoyalarim keladi va biroz katta boʻlgach oʻqigan "Sarob" romani menda juda katta taassurot qoldirgan. Abdulla Qahhor kichik ammo hayotiy va mazmunga boy asarlar yaratgan aynan shu jihatlari bilan menda oʻzgacha taassurot qoldira bilgan. Menimcha eng keraklisi ham shu, kitobxon qalbiga kira bilish, bir kichik hikoya bilan unda ajoyib taassurot qoldirish. Yozuvchilar koʻp, mening fikrimcha haqiqiy yozuvchi oldim qochdim narsalar haqida emas balki haqiqatni ochiqchasiga ayta bilgan yozuvchidir, gapni choʻzmasdan qisqa, va sodda ammo tushunarli hammaga yetib boradigan. Va yana men eshitgan iqtiboslarim ichida adabiyot haqida aytilgan Abdulla Qahhorning gaplari hech esimdan chiqmaydi "Adabiyot -atomdan kuchli, lekin uning kuchini oʻtin yorishga sarflamaslik kerak" haqiqatda adabiyotoning kuchi katta. Bu soʻzlarga amal qilgan holda adibning oʻzi ham adabiyotning kuchidan unumli foydalana oldi deb oʻylayman Abdulla Qahhor 1907 yil 17- sentyabrda shamol shahri hisoblanmish Qoʻqon shahridan uncha uzoq boʻlmagan Asht qishlogʻida temirchi usta Abduqahhor oilasida dunyoga kelgan. Uning yoshligi biroz qiyinchilikda oʻtganligini u oʻzing avtobiografik asari "Oʻtmishdan ertaklar"qissasida shunday eslaydi "kunlar gʻurbat bilan boshlanib gʻurbat bilan tugardi "degan 2 53 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 8 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ jumla bilan yorqin ifodalab bergan. U 1930- yil Oʻrta Osiyo davlat universiteti hozirgi (OʻzMU) ning pedagogika fakultetini tugatdi. U ijodga 1924-yil kirib keldi. U turli xil taxalluslardan foydalangan, Norimshilpiq, Mavlono Kufur, Erkaboy E boy, Nish, Gulyor, Sarimsoq. Uning kichik ammo mazmunga toʻla hikoyalari juda mashhur, ayniqsa ,,Bemor'' ,,Oʻgʻri''. ,,Anor'' ,,Daxshat'' ,,Asrorbobo'' ,,Adabiyot muallimi ''. U ajoyib dramaturg ham uning mashhur dramalari ,,Shohi soʻzana'' Tobutdan tovush " ,,Ayajonlarim". Avtobiografik qissasi hisoblanmish "Oʻtmishdan ertaklar,, yozuvchi ijodining choʻqqisi va oʻziga xos yakuni boʻldi. Qissada yozuvchining bolaligi toʻgʻrisida batafsil hikoya qilingan. Abdulla Qahhor mohir tarjimon ham u koʻplab yoznuvchilar asarlarini rus tilidan ona tiliga tarjima qilgan. Pushkinning ,,Kapitan qizi,, Gogolning ,,Uylanish ,,Revizor,, Tolstoyning,, Urush va Tinchlik,, asarlari. 20 - asr oʻzbek adabiyotida realistik hikoyaning shakllanishi va rivoji Abdulla Qahhor nomi bilan bogʻliq. 20- asr oʻzbek adabiyotida shaxs erki, huquqi, qullik, psixologiyasi ifodasi, talqini bobida Qahhor, Choʻlpon, anʼanalarini izchil davom ettirgan adibdir. Uning "Oʻgʻri,, hikoyasi ham aynan 20- asr boshlarida Oʻrta Osiyodagi boshqaruv siyosatini chirkin holatini ochib bergan va oʻzgalar baxtsizligini tirikchilik manbayiga aylantirib olgan amaldorlar obrazi tasvirlangan. Uning ,,Dahshat" hikoyasi ham eʼtiborga loyiqli hikoyada insoniy haq-huquqlari toptalgan ayolning oʻz erki,shaxs hurligini ulugʻlash gʻoyalari yetakchi. Adibning ,,Bemor" hikoyasi ham chuqur ma'no mazmunga ega. Hikoyada iqtisodiy - madaniy qoloqlikning yana bir fojiali oqibati johillik quyuq boʻyoqlarda aks ettirilgan. Abdulla Qahhor bir asarida shunday yozadi,, Agar yozuvchi turmushdan nusxa koʻchirishdan iborat boʻlsa,dunyoda bundan osonroq ish boʻlmas edi. Hayotdan aynan koʻchirish kitobdan koʻchirishday gap. Nusxa nusxa boʻlib qolaveradi. bunday narsalarda orginallik boʻlmaydi. Orginallik hayot haqiqatini dildan oʻtkazish, unga oʻylab yurgan dardni singdirish, tilaklaringni qoʻshib ifodalash bilan yuzaga keladi''. Adibning "Sarob" romani ham unga katta shuhrat keltirdi "Sarob"ni adib 1934- yil 27 yoshida yozgan. Asar kitob holida 1937- yilning oxirida bosilib chiqdi. Bu roman adibni jamoatchilikka yetuk yozuvchi sifatida tanitdi. Roman 4 yilda yozilgan. Adib "Sarob" romani haqida shunday yozadi: "Uni kitobxon xush qabul qildi, lekin ba'zan arzon shuhratparastlik, ba'zan siyosiy demogogik, ba'zan esa toʻgʻridan - toʻgʻri jaholat natijasi boʻlgan tanqid nayza koʻtarib qarshi oldi. Bu narsa hatto farosatli odamlarni ham chalgʻitadi''. A