ПЕРСПЕКТИВЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЭЛЕКТРОННЫХ СЛОВАРЕЙ В ПРЕПОДАВАНИИ ИНОСТРАННОГО ЯЗЫКА

Аннотация

This article presents the effectiveness of the use of electronic dictionaries in teaching foreign languages, its prospects in our country and the pros and cons of paper and electronic dictionaries. Key words: electronic dictionary, efficiency, electronic dictionary, paper dictionary, text, translator, annotated dictionary, special devices, internet. ПЕРСПЕКТИВЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЭЛЕКТРОННЫХ СЛОВАРЕЙ В ПРЕПОДАВАНИИ ИНОСТРАННОГО ЯЗЫКА Аннотация. В данной статье представлена эффективность использования электронных словарей при обучении иностранным языкам, его перспективы в нашей стране, а также плюсы и минусы бумажных и электронных словарей. Ключевые слова: электронный словарь, эффективность, электронный словарь, бумажный словарь, текст, переводчик, толковый словарь, специальные устройства, интернет. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “O’zbekiston Respublikasida xorijiy tillarni o’rganishni ommalashtirish faoliyatini sifat jihatidan yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to’g’risida” 2021-yil 19-maydagi PQ-5117-son qaroriga muvofiq mamlakatimizda bir qator ishlar amalga oshirildi. Jumladan ta’lim tashkilotlarida xorijiy til darslarini tashkil etish uchun zarur bo’lgan texnik vositlar bilan jihozlanmoqda, o’quvchilarning asosiy til ko’nikmalarini (tinglab tushunish, o’qish, yozish va gapirish) rivojlantirish uchun sharoitlar yaratish, o’quvchilarning xorijiy tillarni chuqur o’rganishini tashkil etish borasida amaliy ishlar qilindi. O’quvchilarni xorijiy tillarga o’qitish va ularning bilimlarini baholashning xalqaro tan olingan uslublarini joriy qilish, shu jumladan ta’lim jarayonida masofaviy va boshqa zamonaviy ta’lim shakllarini keng qo’llash hamda boshqa fanlarni xorijiy tillarda o’qitish amaliyoti bosqichma bosqich joriy etilmoqda, o’quvchilarning kamida ikkita xorijiy tilni mukammal o’zlashtirishi orqali ularning dunyoqarashi kengayishi, salohiyati oshishi hamda mehnat bozorida raqobatbardoshligi oshirilishini ta’minlash borasida izchil chora tadbirlar belgilangan. 8 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 8 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Shuningdek, davlatimiz rahbarining chet tillarini o’qitishda ilg’or xorij tajibasini dars mashg’ulotiga joriy etish to’g’risidagi ko’rsatmalariga muvofiq ko’plab amaliy tadbirlar amalga oshirildi. Xususan, ushbu maqolada xorij tillarini o’qitishda elektron luga’atlardan foydalanish istiqbollari va samoradorlik tendensiyalarining tahlili keltirilgan. Zamonaviy raqamli texnologiyalar oʻquvchilarning oʻquv materialini oʻzlashtirishga boʻlgan qiziqishini oshirish va umuman, oʻquv jarayonini optimallashtirish imkonini beradi. Zamonaviy innovatsion texnologiyalar inson hayotining ko'plab sohalarini, jumladan, ta’limni soddalashtirish imkonini beradi. Axborot-kommunikatsiya va raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi o’qituvchilarga o’quv jarayonini optimal tarzda qurish imkonini bermoqda. Talabalar chet tilini o’rganishda foydalanishlari uchun eng mos va samarali bo’lgan manbalarga misol tariqasida zamonaviy elektron lug’atlarni ham olish mumkin. O’tkazilgan tadqiqotlar elektron lug’atlarning amaliy samaradorligini tushunishga olib keladi, ammo qog’oz versiyalarini to’liq almashtirish tavsiya etilmaydi, chunki an’anaviy lug’atlar bilan ishlash talabalarda fikrlash jarayonining boshqa shakllarini, xususan, mantiqiy fikrlashni rivojlantirishga yordam beradi. Darslarda matndan nusxa ko’chirish (onlayn tarjimon bilan ishlash uchun), elektron lug’atlar bilan ishlash, turli xil Internet resurslaridan (portallar, platformalar, podkast va vodkast omborlari va boshqalar) foydalanish, o’quv va ma’lumot almashish kabi imkoniyatlardan foydalanish. O’qituvchi va talabalar o’rtasidagi kasbiy ma’lumot materialni taqdim etish va o’zlashtirishni qiziqarli va shuning uchun samarali bo’lishiga imkon beradi, bu an’anaviy qog’oz tashuvchilarni to’liq va (yoki) qisman almashtirish imkonini beradi. Elektron lug’atlarni kontekst ichida va undan tashqarida so’zlar, iboralar va idiomatik iboralar (leksik birliklar) haqida ma’lumot olish imkonini beruvchi ma’lumotnomalar to’plami, chet tilini o’qitish vositalari sifatida tavsiflaydi. Albatta, elektron lug’atlar kengroq imkoniyatlarga ega bo’lib, ularning yuqori pedagogik salohiyatini belgilaydi, jumladan, an’anaviy qog’oz versiyalari bilan solishtirganda. Tadqiqot natijasida talabalar – bo’lajak mutaxassislarga chet tilini o’rgatishda elektron lug’atlardan foydalanishning quyidagi afzalliklarini ajratib ko’rsatish mumkin: 1) qidiruvning tezligi va qulayligi o’quv jarayonida vaqtni tejash imkonini beradi; 2) lug’at bazasini doimiy ravishda to’ldirish mavjud, ya’ni elektron lug’atlar atama va eskirgan so’zlarning xulosalarini muntazam yangilab turishni ta’minlovchi dinamik resursdir. Olimlar bu haqiqatni elektron lug’atlar va an’anaviy lug’atlar o’rtasidagi tub farq bilan alohida ta’kidlashadi; 3) elektron lug’atlar moslashuvchan, ya’ni ularning funksionalligi muayyan fan sohasiga (m