К содержанию
РецензированоRU2023

ФРАЗЕОЛОГИЗМЫ НА НЕМЕЦКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ

Xalilova Zilola Farmonovna

Современная наука и исследования · 2 · 2023

Аннотация

The article talks about phraseologisms, their semantic structure and lexicographical description, as well as synonymy, antonymy and variant coexistence between the noted phraseologys and the relation of closeness and harmony between the two languages. Key words: phraseological unit, linguistics, discourse, explanation, synonym, antonym, conjunction, equivalent, free combination. ФРАЗЕОЛОГИЗМЫ НА НЕМЕЦКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ Аннотация. В статье рассматриваются фразеологизмы, их смысловая структура и лексикографическое описание, а также отношения близости, гармонии и различия между двумя языками, синонимия, антонимия и вариативность между упомянутыми фразеологизмами. Ключевые слова: фразеологизм, Лингвистика, речь, аннотация, синоним, антоним, спряжение, эквивалент, свободное сочетание. Frazeologizmlar - bu hozirgi zamon frazeologik sistemasining asosiy birligi bo’lib, tildagi mavjud so’z birikmalarining umumiy hisobidan juda qiyinchilik bilan farqlanadigan ko’p aspektli til hodisasi hisoblanadi. Shuning uchun ham tilshunoslikka oid adabiyotlarda frazeologizmlarning lingvistik mohiyati masalasi hanuzgacha munozaraligicha qolmoqda. Sh. Balli frazeologiyaning asosiy belgisi uning o’rnini o’sha iboraning ma’nosiga to’g’ri keladigan so’z bilan almashtirish mumkin yoki mumkin emasligi, deb hisoblasa, B. A. Larin esa uning asosiy belgisi frazeologik birliklarni tashkil qiluvchi alohida so’zlarning ma’nosidan o’sha birliklar umumiy ma’nosining kelib chiqmasligidadir, deb hisoblaydi. Frazeologizmlarning paydo bo’lishi inson tafakkuri bilan tilning leksik imkoniyatlari o’rtasidagi nomutanosibliklarni kamaytirishga xizmat qiladi. Nemis frazeologiyasi boy va shu bilan birga uzoq tarixga ega. Bunda sof nemis tilidagi frazeologizmlar qatorida chet tilidan qabul qilingan, ya’ni internatsional frazeologizmlar ham mavjud. Frazeologizmlarga faqatgina tilning “bezagi” sifatida qarab bo’lmaydi. Dunyoda iboralarsiz tilning o’zi yo’q, xususan nemis tili frazeologiyasi ham juda boy va o’zining ko’p asrlik tarixiga ega. Nemis tili lingvistikasida frazeologiya nazariyasiga oid bir qator ilmiy ishlar mavjud. Tilshunoslik tarixiga nazar tashlaydigan bo’lsak, Sharl Balli phrazeologiya atamasini «stilistikaning so’z birikmalarini o’rganuvchi bo’limi» ma’nosida kiritdi, ammo mazkur atama G’arbiy Yevropa lingvistlarning asarlarida boshqa uch ma’nolarda o’z aksini topdi: 1. so’z tanlash, ifoda shakli, ta’riflash; 2. til, bo’g’in, uslub; 4 50 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 7 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 3. ifoda, so’z birikmasi. Erkin birikkan so’z birikmasi ma’lum fikrlarni ifodalash uchun har bir ma’lum nutq vaziyatlarining vazifasiga asosan tildagi muloqotlar davridagi mazkur tilning grammatik qoidalariga asoslanib yaratiladi. Erkin birikmaning umumiy ma’nosi o’sha birikmani tashkil etgan har bir so’z mazmunidan anglashiladi. Erkin birikma tarkibiga hokim so’z va gapning mustaqil a’zosi vazifasini bajaradigan tobe so’z kiritilgan. Shunday qilib, erkin birikma o’zida sintaktik bog’lanishni namoyon etadi. Birikmadagi har bir bog’lanishlarning tobelik munosabati birikmaning semantik mustaqilligini anglatadi va ular birlashgan holda turg’un birikmalarni hosil qiladi. Barqaror so’z birikmasi birikma tarkibidagi biror so’zni birikma ma’nosini buzmasdan o’zgartirish mumkin bo’lmagan qat’iy muayyan so’zlardan tashkil topgan bo’ladi. Barqaror birikma shaklan va muayyan ma’no jihatidan boshqa birikmalardan ajralib turadi, u an’anaviy qo’llanishi va mazmun to’laligining yuqori yoki quyi ekanligidan aniqlab olinadi. Turg’un so’z birikmasi nutq paytidagi so’zlashuv jarayonida yaratilmaydi, lekin nutqda allaqachon qotib qolgan va ma’lum mazmunda ishlatilayotgan bo’ladi. Barqaror so’z birikmasining mazmunan to’liq tarkibi gapning mustaqil bo’lagini anglatmaydi, lekin barqaror birikma bir butunlikda gapning bir bo’lagini barpo etadi, maqol bundan mustasno, chunki uning tuzilishi butun boshli gap bilan teng bo’lishi mumkin. 1.Es ist noch kein Meister vom Himmel gefallen.- (Hech kim osmondan usta bo`lib tushmaqydi). Hech kim onasidan gijinglagan otday serg‘ayrat, yerga ursa, ko‘kka sapchiydigan bo‘lib tug‘ilmaydi. [ Abdug‘afur Rasulov,filologiya fanlari doktori, O‘zMU professori “Jahon adabiyoti” jurnali, 2010 yil, 11-son,1] Erläuterungen Niemand wird als Meister geboren. Fähigkeiten muss man sich erarbeiten. Hech kim onasidan usta bo`lib tug`ilmaydi. Mehnat hatijasida erishiladi. Man muss lernen und üben, bevor man etwas besonders gut kann. Es braucht Zeit und Geduld, um auf einem Gebiet meisterhaft zu werden. Wenn etwas vom Himmel fällt, dann wird es einem geschenkt. Es ist ohne eigene Arbeit und Mühe zu erlangen. Meisterschaft fällt aber gerade nicht vom Himmel. Um auf einem Gebiet richtig gut zu werden, muss man kontinuierlich weiter lernen und sich bemühen. Das Sprichwort soll ermuntern und Mut machen, wenn etwas nicht auf Anhieb klappt. Im Lateinischen heißt es Nemo magister natus.

Доказательный фрагмент

«The article talks about phraseologisms, their semantic structure and lexicographical description, as well as synonymy, antonymy and variant coexistence between the noted phraseologys and the relation of closeness and…»

Образец извлечения

Демо-превью

The article talks about phraseologisms, their semantic structure and lexicographical description, as well as synonymy, antonymy and variant coexistence between the noted phraseologys and the relation of closeness and… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
phraseological unit, linguistics, discourse, explanation, synonym, antonym, frazeologik birlik, tilshunoslik, nutq, phraseological unit, linguistics, discourse, фразеологизм, Лингвистика, речь
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники