pedagogical diagnosis. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ona tilidan iqtidorini diagnostika qilish mexanizmlarini takomillashtirish

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье представлена информация о талант, показателях деятельности учащихся начальных классов на диагностика, основе показателей, второго параметра принципа компетентность, эффективности обучения «Организация эффективной показатели, коммуникативная диагностической службы в общеобразовательной средней компетентность, образовательной организации». педагогическая коррекция, педагогическая диагностика. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining ona tilidan iqtidorini diagnostika qilish mexanizmlarini takomillashtirish, o‘qituvchidan yuksak kompetentlik xususiyatlariga ega bo‘lishni talab etadi va zamonaviy ta’lim texnologiyalari, axborot va komputer texnologiyalari, o‘quv predmetini o‘qitish usullari, o‘qituvchilikning umummadaniy va amaliy tayyorgarligini namoyon ettirish nazarda tutiladi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari faoliyati quyidagi indikatorlar asosida diagnostika qilinadi: – davlat ta’lim standartlari va o‘quv dasturlari talablarini bajarish darajasi; – ta’lim muassasasi o‘quvchilarining yakuniy davlat attestatsiyasidagi umumiy natijalari; – o‘quvchilarning bosqichli nazoratlardagi umumiy natijalari; ta’lim muasasasini bitirgan o‘quvchilarning akademik litsey, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida o‘qishlarini davom ettirishlari; – “Umumta’lim muassasalari o‘quvchilarining umumta’lim fanlari bo‘yicha bilimlar bellashuvi”dagi tuman, viloyat va respublika bosqichidagi natijalari; – fan olimpiadasining tuman va viloyat bosqichi natijalari; – “Til bilimdonlari” va boshqa ko‘rik-tanlovlar natijalari. Ta’lim samaradorligi printsipining ikkinchi parametri “Umumiy o‘rta ta’lim muassasasida samarali diagnostik xizmatni tashkil qilish” indikatorlari sifatida: – o‘qituvchi va o‘quvchilar faoliyatini o‘rganishda ilmiy-uslubiy, diagnostik va nazariy asosga ega metodlardan foydalanilishi; – o‘qituvchi, maktab psixologi va rahbar o‘rinbosari faoliyatlarining ilmiy-metodik jihatdan optimal ravishda tashkil etilganligi; – o‘quvchi, o‘qituvchi, maktab rahbariyati faoliyatini jamoatchilik tomonidan nazorat etuvchi, ota-onalar, jamoatchilik fikrini o‘rganuvchi mexanizmning mavjudligi va natijaviyligi; – ta’lim muassasasini boshqarish holati, muammo va kamchiliklarini ifodalovchi tahlillarning mavjudligi; – rahbar kadrlarning kasbiy, ilmiy-metodik tayyorgarligining ta’lim mazmuni va uning metodik ta’minoti bilan muvofiqlashtirilganligi; 37 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2023) / ISSN 2181-1415 – maktab rahbarlarida nazariy, pedagogik, ilmiy-metodik tayyorgarlik, g‘oyaviy- siyosiy va ma’naviy-axloqiy, ijodiy va ijtimoiy faollik darajasining ortganligi; – umumiy o‘rta ta’lim maktabi rahbarlarini tayyorlash tizimining nazariy-metodik jihatdan asoslanganligi, bu jarayonda zamonaviy pedagogik, axborot va innovatsion texnologiyalardan foydalanish uchun zarur bo‘lgan metodik bilim, ko‘nikma va malakalarni egallashga e’tibor qaratilganligi; – ta’lim muassasasi rahbarining ijtimoiy-psixologik, muloqotga kirishuvchanlik, kommunikativ kompetentligi, madaniyati va mahorati sohasidagi bilim, ko‘nikma va malakalarga hamda to‘g‘ri qaror qabul qilish va uning bajarilishini nazorat etish, tashkilotchilik qobiliyatlariga egaligi; – ta’lim muassasasi rahbarida o‘quv-tarbiya jarayoni sifatini ta’minlashga oid ta’lim strategiyasini belgilash ko‘nikmalarining mavjudligi; – ta’lim iste’molchilari va pedagogik xizmat ko‘rsatuvchilar o‘rtasida ijtimoiy hamkorlikning o‘rnatilganligi; – ta’lim muassasasi rahbarining vaqtni samarali taqsimlash, muammoni malakali tarzda aniqlay olish, maqsad va vazifalarni to‘g‘ri belgilash, xodimlar o‘rtasida ishni tashkil eta olish layoqatiga egaligi; – ta’lim muassasasi rahbarining moslashuvchanligi: jamoada shaxslararo munosabatlarning dinamikasini tavsiflay olishi; – ta’lim muassasasi rahbarining yetakchiligi: muammoli vaziyatlarni hal qila olish, o‘zgalardan barcha xususiyatlari bilan sifat jihatdan yuqori tura olishi, tashabbuskorligi; – ta’lim muassasasi rahbarining kirishuvchanligi: ijobiy ijtimoiy aloqalarni o‘rnata olishi, ruxiy zo‘riqish va bosimlarga qarshi tura olishi kabilar belgilangan. Navbatdagi indikator “Umumiy o‘rta ta’lim sifatini diagnostika qilishning demokratik tamoyillar asosida yo‘lga qo‘yilganligi” hisoblanadi. Mazkur indikator quyidagi ko‘rsatkichlar asosida baholanadi: – maktab direktorining o‘qituvchilar, o‘quvchilar faoliyatini boshqara olish qobiliyatiga egaligi; – ta’lim muassasasida o‘quvchilar tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirishning yo‘lga qo‘yilganligi; – sinflar kesimida darslarni taqsimlashda o‘qituvchilar tajribasi va tayyorgarlik darajasining hisobga olinganligi; – o‘quvchilar va o‘qituvchilarning maktab ichki tartib-qoidalariga qat’iy amal qilishiga erishilganligi; – maktabda o‘z-o‘zini boshqarish tizimining mavjudligi; – yetakchilik (liderlik) qobiliyatiga ega bo‘lgan o‘quvchilar faoliyatining rag‘batlantirib borilganligi; – maktabda sog‘lom raqobat va o‘z-o‘zini tanqidiy